Mnemotechnika

Mnemotechnika, mnemonika (gr. mneme - pamięć) - ogólna nazwa sposobów ułatwiających zapamiętanie, przechowywanie i przypominanie sobie informacji.

Do sposobów mnemonicznych należy np. kategoryzacja elementów, czyli uporządkowanie i pogrupowanie ich według pewnych zasad: podobieństwa znaczeniowego czy formalnego, skojarzenie ich z innymi elementami, ułożonymi rytmiczne lub mającymi formę logiczną, czy żartobliwą, dzięki czemu łatwo je zapamiętać, stosowanie skrótów werbalnych czy zewnętrznych analogii oraz układu wierszowego. Dzięki mnemotechnikom można znacznie zwiększyć zakres i trwałość pamięci. Za twórcę mnemoniki uchodzi Symonides z Keos, który jako pierwszy stosował tzw. pałac pamięci. Jednym z najsłynniejszych mnemonistów był żyjący na przełomie XIX i XX wieku rosyjski dziennikarz, Salomon Szereszewski.

Rodzaje mnemotechnik

1. Mnemonika prosta
   1. pierwsze litery, np.:
      • symbole kierunków stron świata (North, East, South, West, czytane zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Na Ekranie Siedzi Wrona,
      • rodzaje przypadków: Mama Dała Córce Bułkę Nasmarowaną Masłem Wiejskim. lub Mały Domek Czerwonych Biedronek Nadepnął Małżonek Wawrzonek,
      • kolory tęczy: Czemu Patrzysz Żabo Zielona Na Głupiego Fanfarona,
      • pisownia "rz" (po pierwszych literach piszemy "rz"): Prosiła Babka Tadka, Daj Kawałek Gnatka Wołała Jeszcze Chrzan; Brudny, Powszechny Dom Towarowy, Gdzie Kupić Chcesz Jedzenia Wiele,
      • cyfry rzymskie (50, 100, 500, 1000): Lecą Cegły, Dom Murują,
      • nazwy dźwięków odpowiadających liniom pięciolinii (od dołu): Ewa Gotuje Herbatę Dla Franka.
   2. Akronimy
      • znaczące: HOMES (ang. domy), Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie (Huron, Ontario, Michigan, Erie, Superior),
      • nieznaczące: MIGOSEPP, gałęzie psychologii (medyczna, indywidualna, genetyczna, ogólna, społeczna, edukacyjna, przemysłowa, prawnicza).
   3. Wierszyki, np.:
      • układ kości nadgarstka: Łódka płynie, księżyc świeci, trójgraniasty groszek leci, na trapezie, trapeziku wisi główka na haczyku.
   4. Układy skojarzeniowe, np.:
      • rok założenia Rzymu: Na siedmiu wzgórzach piętrzy się Rzym (753).
   5. Cyfry reprezentowane przez słowa o określonej liczbie liter, np.:
      • wartość liczby $\! \pi$ (3,14159): "Kto z woli i myśli zapragnie Pi spisać cyfry, ten zdoła" lub "Był i jest i długo sławionym ów będzie, który kół obwód średnicą wymierzył" lub "Żąć i orać w dzień zawzięcie".
   6. Gra słów
2. Mnemonika złożona, wykorzystująca wyobraźnię:
   1. technika lokacji.
      • Słowa jako miejsca lokacji - zastąpienie cyfr obrazami o adekwatnym kształcie lub brzmieniu (np. dwa - łabędź, drwa), zastąpienie liter alfabetu prostymi słowami zaczynającymi się na adekwatne głoski.
   2. Główny System Pamięciowy.

Zobacz też

• Pałac pamięci
• Główny System Pamięciowy

Bibliografia

• Krzysztof Galos: Mentalizm - kompendium wiedzy. Wikibooks, 2013, s. 23-48.
• Geoffrey A. Dudley: Jak podwoić skuteczność uczenia się. Warszawa: Medium, 1994, s. 144-175. ISBN 83-85312-68-4.

Linki zewnętrzne

• Opisy mnemotechnik