Mnożnik ogniskowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Na obrazie uwidoczniono różnicę w padaniu światła na matrycę full-frame (czerwony prostokąt) oraz APS-C (niebieski, crop 1,6). W obu przypadkach sensory są pokryte w całości, jednak w przypadku mniejszego sensora uwidoczniono, iż został sfotografowany jedynie centralny wycinek pełnej klatki.

Mnożnik ogniskowej (inaczej crop, crop factor lub w spolszczeniu krop) – Termin umowny stosowany w fotografii cyfrowej dla ułatwienia posługiwania się charakterystycznymi cechami obiektywu w zależności od wymiarów matrycy aparatu.

Pojęcie to oznacza współczynnik określający stosunek wymiaru sensora światłoczułego do wymiarów tzw. pełnej klatki (tj. filmu 35mm). W rzeczywistości nie ma nic wspólnego z ogniskową obiektywów. Mnożnik ogniskowej w przypadku niepełnoklatkowych aparatów cyfrowych mieści się zazwyczaj w przedziale 1,3-2,0 i służy on do ustalenia kąta widzenia przy zastosowaniu danego obiektywu. Przyjmuje się, że uzyskiwany kąt widzenia w takich aparatach ma wartość taką, jakby zastosowano obiektyw o ogniskowej równej iloczynowi mnożnika i rzeczywistej ogniskowej obiektywu.

Znając wymiary matrycy zamontowanej w aparacie fotograficznym, mnożnik ogniskowej można obliczyć dzieląc przekątną klatki małego obrazka 43,3mm przez wielkość przekątnej matrycy.

Zastosowanie matrycy mniejszej od pełnoklatkowej, ma wpływ na końcową percepcję fotografii, gdyż wywoływane jest wrażenie, iż zdjęcie zostało wykonane przy wykorzystaniu obiektywu o ogniskowej większej od faktycznej. Ten pozorny wzrost ogniskowej wynika z faktu, iż światło wpadające przez obiektyw ma zdolność pokrycia pełnej klatki, w związku z tym mniejsza matryca zostaje naturalnie pokryta w całości zaś pozostałe światło (które mogłoby paść na matrycę "full frame") rzutuje poza nią. Zatem, gdyby z tego samego miejsca wykonać zdjęcia aparatem pełno- (1) i niepełnoklatkowym (2) z obiektywem o tej samej ogniskowej na 2. zdjęciu zajdzie wrażenie, iż fotografowany obiekt jest bliżej.

Przykładowo w aparacie D-SLR Canon 40D współczynnik crop wynosi 1,6 - oznacza to, iż wymiary matrycy należy pomnożyć przez 1,6, by uzyskać pełną klatkę. Jeśli aparat zaopatrzy się w obiektyw o ogniskowej 50mm, to zdjęcie wykonane takim zestawem będzie pozornie przedstawione tak, jak gdyby zostało wykonane obiektywem o ogniskowej 80mm (50mm * 1,6 = 80mm). Faktycznie zmianie ulegnie tylko kąt widzenia, głębia ostrości czy perspektywa pozostanie właściwą obiektywowi 50mm. Kadr taki jest w rzeczywistości wycinkiem ze zdjęcia wykonanego aparatem pełnoklatkowym.

Obecnie producenci aparatów oferują specjalne obiektywy desygnowane do użytku z aparatem niepełnoklatkowym, są to np. serie: Canon EF-S, Nikon DX, Olympus Four Thirds System, Sigma DC, Tamron Di-II, Pentax DA, Sony Alpha (SAL) DT.

Mnożnik ogniskowej nie wpływa na ustalenie czasu naświetlania, tzn. nie modyfikuje ogólnej zasady, iż żeby wykonać nieporuszone zdjęcie "z ręki" (bez stabilizacji) dzielnik czasu otwarcia migawki powinien być równy lub większy od wartości ogniskowej[1]. W przypadku zastosowania obiektywu 50mm na małej matrycy APS-C, niezbędny czas do wykonania nieporuszonego zdjęcia wyniesie 1/50 sekundy.


Różnice w wymiarach sensorów - aparat pełnoklatkowy z prawej

Przypisy

  1. Wstrząśnięte nie poruszone. [dostęp 2 stycznia 2014].