Mołokanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mołokanie
Mołokanie
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Prawosławie

Mołokanie (w jęz.ros.: Молокане, czyli dosłownie: Mlecznicy) – chrześcijańska grupa religijna, pochodząca z rosyjskiego prawosławia.

Nazwa tego wyznania powstała pod koniec XVII w. od rosyjskiego słowa mołoko (mleko), jako określenie ludzi, którzy nie zachowywali prawosławnego postu, pijąc wzbronione w tym czasie mleko. Mołokanie przyjęli tę nazwę, określając się jako "pijący mleko duchowe" według słów św. Piotra: Jako dopiero narodzone niemowlątka, szczerego mleka słowa Bożego pożądajcie, abyście przez nie urośli (1. List Piotra 2:2, BG).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W połowie XVI w. w Rosji Matwiej Simeon Dalmatow zaczął w okolicach Tambowa szerzyć nową doktrynę religijną, która odrzucała boskie pochodzenie władzy carskiej, kult ikon, koncepcję Trójcy Świętej, chrzest z wody, liturgię i duchowieństwo. Głosiła także bezwarunkowy pacyfizm chrześcijański i szereg przepisów rytualnych, dotyczących "czystego" pożywienia. Dalmatow najpierw przekonał do swoich poglądów rodzinę, potem mieszkańców swojej wsi i dalsze miejscowości. Jego nauki wkrótce dotarły do Moskwy, gdzie przyjęła je grupa Mordwinów. Uwięziony na wniosek duchownych prawosławnych jako "heretyk", Dalmatow został zabity przez łamanie kołem i uznany za świętego męczennika przez swoich współwyznawców.

W XVII w. mołokanie byli okrutnie prześladowani przez władze za kategoryczną odmowę służby wojskowej. Nazywani "duchowymi chrześcijanami" i uznani za "niebezpiecznych heretyków" byli skazywani na tortury, więzienie, wygnanie i często zabijani. W XIX w. zsyłano ich z centrum Rosji na Ukrainę, Azję Środkową, Syberię i Zakaukazie. W 1833 miały miejsce "zstąpienia Ducha Świętego", które podzieliły mołokanów na "Stałych" (Postojannych) i mniejszy odłam tzw. "Skaczących" (zwany też "Nowymi Izraelitami"), którzy zaczęli mnożyć "objawienia" i "cuda", pod przywództwem Maksima Rudomietkina. Uwięziony w klasztorze Sołowieckim napisał on Księgę Ducha i Życia, uznaną przez nowy odłam "Skaczących", zwany "Maksymistami" za "świętą księgę".

Pisarz Lew Tołstoj w 1869 odwiedził ten klasztor i przerażony ciężkimi warunkami, w jakich był dożywotnio więziony Rudomietkin (który nie był przestępcą, a jedynie "heretykiem"), rozpoczął kampanię na rzecz jego uwolnienia. W rezultacie przeniesiono Rudomietkina do klasztoru w Suzdalu, gdzie przebywał 9 lat w lepszych warunkach. Od tego czasu Tołstoj zafascynował się doktryną mołokanów i kilku z nich uznał za osobistych "mistrzów duchowych".

W końcu XIX w. było około 500.000 mołokanów w Rosji. Wśród mołokanów na Zakaukaziu pojawił się nowy "prorok" Jefim Kłubnikin, który głosił bliski koniec świata i wzywał do opuszczenia Rosji, bo "wkrótce drzwi się zamkną". Dwa tysiące jego zwolenników (zwanych "Kłubnikanami"), głównie z odłamu "Skaczących", podążyło za nim do USA, gdzie osiedlili się na wybrzeżu Pacyfiku i w Kanadzie, a a także w płn.-zach. Meksyku. Także niewielka liczba "Stałych" osiedliła się w Kalifornii.

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie istnieje około 200 kościołów mołokańskich (150 w Rosji i Azerbejdżanie). Około 25.000 mołokanów mieszka w USA (Kalifornia, Arizona, Oregon, Waszyngton i Wyoming). Pewna ich liczba mieszka w Turcji, gdzie znaleźli się, kiedy region Karsu został odłączony od Rosji. Mołokanie mieszkają też w Meksyku, Brazylii, Australii, Urugwaju, Mongolii i płn.-zach. Chinach.

Mołokanie przestrzegają nakazów Starego Testamentu o koszernym jedzeniu (zakaz jedzenia wieprzowiny, "owoców morza" i inne). Unikają używek, narkotyków, gier hazardowych i pornografii. Część nie uznaje systemu państwowego sądownictwa. Nabożeństwa (podobne do zielonoświątkowych) odbywają się w języku rosyjskim, mężczyźni i kobiety siedzą oddzielnie. Zalecana jest endogamia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons