Modernistyczne zespoły mieszkaniowe Berlina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Modernistyczne zespoły mieszkaniowe Berlinaa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Hufeisensiedlung.jpg
Kraj  Niemcy
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, IV
Charakterystyka #1239
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2008
na 32. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Berlina
Mapa lokalizacyjna Berlina
Miasto-ogród Falkenberg
Miasto-ogród Falkenberg
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Miasto-ogród Falkenberg
Miasto-ogród Falkenberg
Ziemia 52°24′37,0″N 13°33′53,0″E/52,410278 13,564722

Modernistyczne zespoły mieszkaniowe Berlina (niem. Siedlungen der Berliner Moderne) – sześć modernistycznych kompleksów mieszkaniowych powstałych w latach 1913–1934 na terenie Berlina: miasto-ogród Falkenberg, osiedle Schillerpark, wielki zespół mieszkaniowy Britz, osiedle im. Carla Legiena, Białe Miasto, wielki zespół mieszkaniowy Siemensstadt. Osiedla w duchu Nowej Rzeczowości (niem. Neue Sachlichkeit) zaprojektowali niemieccy architekci, głownie Bruno Taut i Martin Wagner. Kompleksy ilustrują rozwój modernistycznego budownictwa socjalnego od miast-ogrodów po funkcjonalne wielkie zespoły mieszkaniowe.

W lipcu 2008 modernistyczne zespoły mieszkaniowe Berlina zostały wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osiedla modernistyczne były efektem innowacyjnej polityki mieszkaniowej prowadzonej po I wojnie światowej, szczególnie w okresie Republiki Weimarskiej. Celem polityki była budowa funkcjonalnych mieszkań za przystępną cenę, by poprawić warunki życia ludności o niskich dochodach. Projektowano słoneczne, jedno-, pięciopokojowe mieszkania z balkonami, wyposażone w kuchnie i łazienki[2]. W latach 1924–1931 powstało w Berlinie 140 tysięcy nowych mieszkań[3]. Szczególną wagę przykładano do funkcjonalności osiedli, zapewniano dobrze rozwiniętą infrastrukturę publiczną oraz liczne tereny zielone (parki i skwery).

Głównymi planistami berlińskich osiedli byli niemieccy architekci przedwojennego modernizmu Bruno Taut i Martin Wagner, z którymi współpracowali również inni budowniczowie, m.in. Hans Scharoun i Walter Gropius. Nowe osiedla w dzielnicach Bohnsdorf, Britz, Charlottenburg, Prenzlauer Berg, Reinickendorf i Wedding stały się przykładem dla rozwiązań architektonicznych budownictwa socjalnego w okresie międzywojennym.

Jako pierwsze powstało miasto-ogród Falkenberg (niem. Gartenstadt Falkenberg) projektu Bruno Tauta, oferujące 128 mieszkań (1913–1916). Zespół składa się z jedno- i dwupiętrowych domów różniących się wielkością i proporcjami. Domy odznaczają się kolorowymi elewacjami o kontrastujących barwach.

W latach 1924–1930 Taut zainspirowany funkcjonalną architekturą holenderską (Jakobusa Ouda) zbudował osiedle Schillerpark. Zespół składa się z dwupiętrowych domów (300 mieszkań) o ścianach z czerwonej palonej cegły ze wstawkami wokół okien i balkonów z cegły pomalowanej na biało.

W latach 1925–1930 powstał duży kompleks mieszkaniowy na blisko dwa tysiące mieszkań – wielki zespół mieszkaniowy Britz (zwany też Osiedlem Podkowy), zaprojektowany wspólnie przez Tauta i Martina Wagnera. W centrum osiedla znajduje się półkolisty staw otoczony wielorodzinnym budynkiem na planie podkowy.

Pod koniec lat 20. Taut zaprojektował duże osiedle niskich, trzy-, czteropiętrowych bloków na 1500 mieszkań (miasto-sypialnię) – osiedle im. Carla Legiena (niem. Wohnstadt Carl Legien).

Na przełomie lat 20. i 30. miasto sfinansowało za sumę 15 milionów marek budowę kolejnych dwóch osiedli na około 2600 mieszkań: Białego Miasta (niem. Weisse Stadt) i wielkiego zespołu mieszkaniowego Siemensstadt (niem. Grossiedlung Siemensstadt).

Lista osiedli[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Dzielnica Budowa Projekt Architekci Zdjęcie
Miasto-ogród Falkenberg Bohnsdorf
(Treptow-Köpenick)
1913–1916 Bruno Taut Bruno Taut
Heinrich Tessenow
Tuschkastensiedlung-023.jpg
Osiedle Schillerpark Wedding
(Mitte)
1924–1930 Bruno Taut Bruno Taut
Max Taut (odbudowa)
Hans Hoffmann (rozbudowa)
20080715 14995 DSC01769 Siedlung Schillerpark Bristolstraße 5 bis 1.JPG
Wielki zespół mieszkaniowy Britz Britz
(Neukölln)
1925–1930 Bruno Taut Bruno Taut
Martin Wagner
Hufeisensiedlung rotefront.jpg
Osiedle im. Carla Legiena Prenzlauer Berg
(Pankow)
1928–1930 Bruno Taut Bruno Taut
Franz Hillinger
Bruno Taut Carl Legien.JPEG
Białe Miasto Reinickendorf
(Reinickendorf)
1929–1931 Otto Rudolf Salvisberg
Martin Wagner
Otto Rudolf Salvisberg
Bruno Ahrends
Wilhelm Büning
20080716 14995 DSC02001 Weiße Stadt Aroser Allee.JPG
Wielki zespół mieszkaniowy Siemensstadt Charlottenburg
(Charlottenburg-Wilmersdorf)
1929–1934 Hans Scharoun
Martin Wagner
Hans Scharoun
Walter Gropius
Otto Bartning
Fred Forbat
Hugo Häring
Paul Rudolf Henning
Berlin GS Siemensstadt Panzerkreuzer.jpg

Przypisy

  1. Monika Kuc. Niemieckie zabytki skromne i gustowne. „Rzeczpospolita”, 12.08.2008. [dostęp 20 listopada 2008]. 
  2. Monika Kuc. Niemieckie zabytki skromne i gustowne. „Rzeczpospolita”, 12.08.2008. [dostęp 20 listopada 2008]. 
  3. Berliner Siedlungen der 1920er Jahre auf der UNESCO Welterbe-Liste Politischer und sozialer Hintergrund (niem.). [dostęp 20 listopada 2008].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Jörg Haspel, Annemarie Jaeggi: Siedlungen der Berliner Moderne. Monachium: Deutscher Kunstverlag, 2007. ISBN 978-3-422-02091-7. (niem.)
  • Landesdenkmalamt Berlin im Auftrag der Senatsverwaltung für Stadtentwicklung Berlin (wyd.), Winfried Brenne: Siedlungen der Berliner Moderne. Nominierung zur Aufnahme in die Welterbeliste der UNESCO. Berlin: Braun Verlagshaus, 2007. ISBN 3-938780-20-7. (niem.)
  • ICOMOS Nationalkomitee der Bundesrepublik Deutschland und Landesdenkmalamt Berlin: Welterbestätten des 20. Jahrhunderts. Defizite und Risiken aus europäischer Sicht. Michael Imhof Verlag, 2008. ISBN 978-3-86568-393-9. (niem.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]