Modra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Modra
Brama miejska (Górna Brama)
Brama miejska (Górna Brama)
Herb
Herb Modry
Państwo  Słowacja
Kraj Bratislavsky vlajka.svg bratysławski
Powiat Pezinok
Burmistrz Hana Hlubocká
Powierzchnia 49,62 km²
Wysokość 175-314 m n.p.m.
Populacja (XII 2013)
• liczba ludności
• gęstość

8785
177,0 os./km²
Nr kierunkowy +421-33
Kod pocztowy 900 01
Tablice rejestracyjne PK
Położenie na mapie kraju bratysławskiego
Mapa lokalizacyjna kraju bratysławskiego
Modra
Modra
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Modra
Modra
Ziemia 48°19′54″N 17°18′32″E/48,331667 17,308889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Modra (niem. Modern, węg. Modor) – miasto na Słowacji, w kraju bratysławskim, na południowo-wschodnich stokach Małych Karpat, około 30 km na północ od Bratysławy; zwana niekiedy Perłą Karpat.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Modra prawdopodobnie istniała już w XII wieku, czego dowód może stanowić dokument pochodzący z roku 1158, który mówi o tym, iż książę Géza podarowuje osadę biskupstwu w Nitrze. Na terenie miasta w 1911 roku archeolog-amator Jan Nevěři odkrył fundamenty kościoła, który po przebadaniu w latach 50. XX wieku przez Viléma Hrubego został zidentyfikowany jako wczesnochrześcijański kościół[1]. W XIV wieku Modra była własnością królów węgierskich. W roku 1361 otrzymała prawa miejskie, które pozwoliły jej na rozwój uprawy winorośli i handlu winem, a następnie w 1613 uzyskała status wolnego miasta. Było to m.in. powodem wybudowania w latach 1610-1646 murów miejskich, których pozostałości można podziwiać do dziś.

Od XVII wieku nastąpił rozwój rzemiosła. Oprócz dziedzin związanych ściśle z winiarstwem rozwinęła się zwłaszcza ceramika, tzw. modrzańska (modranská keramika), która od XIX w. stała się głównym źródłem utrzymania większości mieszkańców Modrej. Oprócz naczyń (zwłaszcza znanych dzbanków) produkowano tu również kafle piecowe, zajmowano się również majoliką. Tradycje te kontynuuje do dziś szereg zakładów rzemiosła artystycznego.

Do początku XX wieku Modra, zasiedlona w części przez osadników pochodzenia niemieckiego, była miastem protestanckim. W XVIII wieku zostały zbudowane dwa kościoły ewangelickie. Nowy kościół katolicki powstał dopiero w roku 1877. W 1902 dla ludności żydowskiej wybudowano tutaj neoromańską synagogę.

Od XVIII wieku w ewangelickich szkołach Modrej wykładały i kształciły swe umysły wybitne osobistości, m.in. Ľudovít Štúr, jego brat Karol Štúr, Jozef Holuby, Fraňo Kráľ, Ján Kalinčiak, Daniel Maróthy, Ladislav Novomeský, Viliam Paulíny-Tóth, Martin Rázus, Dionýz Štúr i Ivan Zoch. Ľudovít Štúr – jedna z najwybitniejszych postaci w dziejach Słowacji zwykł był nazywać to miasto "słowackimi Atenami", właśnie za sprawą tego, że tutejsze środowiska edukacyjne pełniły bardzo ważną rolę w kształtowaniu osobowości ludzi zaangażowanych w działalność ruchów narodowych. Štúr spędził tutaj dużą część swego życia, w tym swoje ostatnie lata i tu został pochowany. Jego pamięć czci pomnik w centrum miasta oraz muzeum poświęcone jego działalności patriotycznej i twórczości naukowej.

Modra kontynuuje bogatą tradycję winiarstwa, zapoczątkowaną kiedyś przez osadników z Niemiec. Jest siedzibą średniej szkoły rolniczej o specjalności w zakresie uprawy winorośli i winiarstwa oraz badawczego instytutu winiarskiego.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zdeněk Váňa: Świat dawnych Słowian. Antoni Kroh (tłum.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 61. ISBN 83-06-01126-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ISBN 80-7096-152-X;