Modrzyk zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Modrzyk (ptak))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Modrzyk zwyczajny
Porphyrio porphyrio[1]
(Linnaeus, 1758)
Modrzyk zwyczajny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd żurawiowe
Rodzina chruściele
Rodzaj Porphyrio
Gatunek modrzyk zwyczajny
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Modrzyk zwyczajny, modrzyk (Porphyrio porphyrio) – gatunek średniego ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Zasiedla prawie wszystkie kontynenty; nie spotka się go jedynie w Amerykach i Antarktydzie. Cały zasięg wyspowy, ogólnie to południowa Azja, Indonezja, Afryka Południowa i Środkowa, wschodnia Australia; W Europie tylko na Sycylii, 2 małe populacje w Hiszpanii. Jego biotop to wszystkie tereny wodno-błotne.

W języku maori modrzyk to pūkeko. Podgatunek z Samoa nazywany jest "manuali'i", co w tym języku znaczy "przywódczy ptak".

W Polsce nie pojawia się, ale kilka razy pojawił się w Czechach. Pierwszy raz w 1884 w okolicach Nové Hrady, potem w 1905 nieopodal Žehuňský rybník, w 1910 na jeziorze Nesyt, a w sierpniu 1957 w Jaroslavice[3].

Charakterystyka
Wielkości kury. Bardzo długie, czerwone palce i nogi. Cały czarny z wyjątkiem białych pokryw podogonowych. Czerwony dziób i płytka czołowa "Policzki" i gardło opalizują na niebiesko. Stosunkowo mała głowa. Młode całe szare, z białym gardłem i jasnoczerwonymi dziobem i nogami. Ptaki podgatunku madagascarencis na grzbiecie opalizują na niebiesko, z podgatunku caspius z jaśniejszą głową.
Wymiary
  • długość ciała: 38-50 cm
  • rozpiętość skrzydeł: 90-100 cm
  • masa ciała: 520-1100 g
Zachowania
Ogólnie jest roślinożerny. Zjada pędy, pąki, liście, rdzenie i łodygi oraz korzenie roślin wodnych. Czasami zjada trochę owadów, mięczaków, owadów, a sporadycznie nawet małe ptaki, gryzonie i jaszczurki. Dobrze radzi sobie podczas pływania i nurkowania. Kiedy się czymś zaniepokoi, pokazuje białe pokrywy podogonowe.
Lęgi
Do gniazdowania modrzyki gromadzą się na moczarach, w trzcinach, kępach sitowia na pastwiskach albo w wysokich i nieskoszonych trawach. Gniazdo jest podobne do gniazda łyski, ale nie tak staranne. Kilka samic składa jaja do jednego gniazda i razem je wysiadują przez 23-27 dni. Każda składa 3-6 plamkowanych, najwięcej w jednym gnieździe może być 12. Pisklęta są karmione przez 10-14 dni.
Modrzyk, Victoria w Australii
Podgatunki
  • modrzyk zwyczajny (Porphyrio porphyrio porphyrio) (Linnaeus, 1758) – Hiszpania, Francja, Sardynia, północna Afryka w Tunezji
  • Porphyrio porphyrio caspius (Hartert, 1917) – Morze Kaspijskie
  • Porphyrio porphyrio seistanicus (Zarudny & Harms, 1911) – od Iraku do Pakistanu
  • modrzyk siwogłowy (Porphyrio porphyrio poliocephalus) (Latham, 1801) – Indie i od Sri Lanka do zachodnich Chin i północnej Tajlandii, introdukowany na Florydę około roku 1990
  • modrzyk ciemnogrzbiety (Porphyrio porphyrio indicus) Horsfield, 1821 – Sumatra, Celebes i Bali
  • Porphyrio porphyrio virdis (Begbie, 1834) – południowa Azja Wschodnia
  • modrzyk brązowogrzbiety (Porphyrio porphyrio pulverulentus) Hartlaub & Finsch, 1872 – Filipiny
  • modrzyk ciemny (Porphyrio porphyrio melanotus) Temminck, 1820 – północna i wschodnia Australia, Nowa Zelandia i okoliczne wysepki
  • Porphyrio porphyrio pelewensis (Hartlaub & Finsch, 1872) – Palau
  • Porphyrio porphyrio melanopterus (Bonaparte, 1856) – Małe Wyspy Sundajskie, Moluki i Nowa Gwinea
  • modrzyk wspaniały (Porphyrio porphyrio bellus) Gould, 1820 – zachodnia Australia
  • modrzyk zielonogrzbiety (Porphyrio porphyrio samoensis) Peale, 1848 – Nowa Gwinea i Nowa Kaledonia oraz Samoa

Przypisy

  1. Porphyrio porphyrio w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Porphyrio porphyrio. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Pojawienia się modrzyka w Czechach

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul Sterry, Andrew Cleave, Andy Clements, Peter Goodfellow, Ptaki Europy, Warszawa: Świat Książki, 2007.
  • David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15733-3.