Moherowe berety

Typowy moherowy beret widziany od strony spodniej

Moherowe berety – pejoratywne określenie wiernych, osób starszych lub w średnim wieku, identyfikujących się z poglądami społeczno-politycznymi głoszonymi przez konserwatywno-narodowy nurt polskiego katolicyzmu, którego reprezentantem są m.in. media związane z redemptorystą o. Tadeuszem Rydzykiem. Określenie to powstało od charakterystycznego nakrycia głowy, jakie nosi stereotypowy przedstawiciel kobiecej części tej społeczności i zostało utworzone na podobieństwo potocznych nazw niektórych formacji wojskowych np. czerwonych czy zielonych beretów.

Historia

Po raz pierwszy określenie to zostało użyte w 2004 w odniesieniu do osób uczęszczających regularnie na gdańskie msze odprawiane przez ks. prałata Henryka Jankowskiego w kościele świętej Brygidy w Gdańsku i występujących w demonstracjach w jego obronie po odwołaniu go z funkcji proboszcza. Beret z moheru lub jego imitacji, często zrobiony samodzielnie, jest w powszechnym odbiorze popularnym nakryciem głowy wśród kobiet starszego pokolenia, spośród których wywodziło się wiele prezentowanych w reportażach telewizyjnych zwolenniczek księdza Jankowskiego. W prasie ogólnopolskiej prawdopodobnie pierwszym tekstem, w którym użyto tego określenia, był artykuł Mai Narbutt Labirynty księdza prałata w dzienniku „Rzeczpospolita” z 23 października 2004 r.:

Ekstatycznie wpatrzone w prałata Jankowskiego starsze kobiety oklaskami przyjmują niemal każde jego słowo. W Gdańsku mówi się, że ksiądz prałat ma swój „legion moherowych beretów.”

Określenie zostało podchwycone w publicystyce i w dyskusjach na forach internetowych, a z czasem zaczęło być stosowane w odniesieniu do szerszych grup społecznych, przede wszystkim zaangażowanych słuchaczy Radia Maryja. Pojęcie moherowych beretów rozpowszechniło się szerzej po opublikowaniu w internecie zdjęcia fotoreportera „Gazety Wyborczej”, Roberta Góreckiego, wykonanego w grudniu 2002 podczas obchodów „jedenastych urodzin” Radia Maryja. Przedstawiało ono liczne słuchaczki Radia Maryja z beretami na głowach. W dyskursie politycznym termin moherowa koalicja został użyty przez posła Donalda Tuska podczas debaty sejmowej nad exposé Prezesa Rady Ministrów Marcinkiewicza 10 listopada 2005 (Polska naprawdę nie jest skazana na, tak jak ją Polska od wczoraj nazywa, moherową koalicję). Przewodniczący PO określił w ten sposób nieformalną koalicję sejmową partii Prawo i Sprawiedliwość, Liga Polskich Rodzin i Samoobrona, sugerując jej istnienie, czemu w tym czasie Prawo i Sprawiedliwość zaprzeczało.

Za tę wypowiedź Donald Tusk oficjalnie kilka dni później przeprosił Julitę Kon z Olsztyna, gdy w towarzystwie ekipy telewizyjnej szedł na spotkanie z domagającymi się od prawie dwóch tygodni zwołania walnego zgromadzenia spółdzielców z olsztyńskiej spółdzielni mieszkaniowej „Domator”.

Parodie

Moherowe berety są motywem przewodnim satyrycznego utworu grupy Big Cyc Moherowe berety, który ukazał się w kwietniu 2006 w albumie pod tym samym tytułem. Na zdjęciach promocyjnych do tego albumu członkowie grupy noszą na głowach berety z moheru. Z kolei w maju 2006 Kabaret OT.TO zaprezentował parodię utworu hip-hopowego pt. Moherowe sąsiadki. Moherowe berety są również motywem przewodnim programu wrocławskiego kabaretu Neo-Nówka zatytułowanego Moherowy program. Również nawiązaniem do moherowych beretów jest utwór Moherowy ninja z płyty Gra? formacji El Doopa.

Linki zewnętrzne

• Big Cyc – Moherowe berety – utwór w formacie MP3 do ściągnięcia w portalu Wirtualnej Polski
• Artykuł o moherowych beretach w Ekumenicznej Agencji Informacyjnej (autor: Arkadiusz Klimczak)