Moko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Moko (maorys. Tā moko, czyt. taa moko) - tradycyjny maoryski tatuaż ciała i twarzy. Jeden z elementów tożsamości i dziedzictwa narodowego autochtonicznej ludności Nowej Zelandii.

Wódz maoryski z twarzą przyozdobioną tatuażem moko
Moko na rycinie z 1908 r.

Tatuowanie twarzy jest powszechne wśród wszystkich mieszkańców Polinezji. Na Nowej Zelandii zwyczaj moko był wyrazem statusu społecznego, m.in. ze względu na koszt jego wykonania był dostępny tylko dla wodzów plemiennych i znamienitych wojowników. Co do zasady prawo do moko posiadali tylko mężczyźni, aczkolwiek kobiety czasem miały tatuowane okolice ust i brody (tych tatuaży nie nazywano moko). Po zakończeniu "wojen muszkietowych" (p. wojny maoryskie), które doprowadziły do wyniszczenia części klanów oraz do ogólnego upadku kultury Maorysów, stopniowo odchodzono od moko aż do zupełnego zaniechania jego stosowania pod koniec XIX w.

Referencje[edytuj | edytuj kod]

  • Hiroa, Te Rangi (Sir Peter Buck)(1974). The Coming of the Maori. Second Edition. First Published 1949. Wellington:
  • Jahnke, Robert and Huia Tomlins Jahnke, ‘The politics of Māori image and design’, Pukenga Korero (Raumati (Summer) 2003), vol. 7, no. 1, pp. 5-31.
  • King, M., and M. Friedlander, Moko: Māori Tattooing in the 20th Century, (1992) 2nd ed., Auckland: David Bateman.
  • Robley, Major-General, Moko, or Māori Tattooing, (1896) digital edition from New Zealand Electronic Text Centre
  • Nikora, Linda Waimarie, Mohi Rua and Ngahuia Te Awekotuku, 'Wearing Moko: Māori Facial Marking in Today's World', in Nicholas Thomas, Anna Cole and Bronwen Douglas (eds.), Tattoo. Bodies, Art and Exchange in the Pacific and the West, London: Reacktion Books, pp. 191-204.
  • Te Awekotuku, Ng., ‘More than Skin Deep’, in Elazar Barkan and Ronald Bush (eds.), Claiming the Stone: Naming the Bones: Cultural Property and the Negotiation of National and Ethnic Identity (2002) Los Angeles: Getty Press, pp. 243-254.
  • Te Awekotuku, Ng, ‘Tā Moko: Māori Tattoo’, Goldie, (1997) exhibition catalogue, Auckland: ACAG and David Bateman, pp. 108-114.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]