Monarchia brytyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Królowa Elżbieta II

Monarchia brytyjska (ang. Monarchy of the United Kingdom, także British monarchy) – monarchia konstytucyjna Wielkiej Brytanii oraz jej terytoriów zamorskich. Obecnie panująca, królowa Elżbieta II, objęła koronę 6 lutego 1952. Zarówno ona jak i członkowie jej najbliższej rodziny pełnią wiele obowiązków związanych z urzędem, reprezentacją i ceremoniałem dworskim.

Elżbieta II formalnie jest królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, głową Kościoła anglikańskiego, Wspólnoty Brytyjskiej oraz zwierzchnikiem sił zbrojnych Zjednoczonego Królestwa, jednakże jak przystało na monarchę konstytucyjnego, królowa pełni funkcje bezpartyjne, ograniczone do nadawania odznaczeń, możliwości rozwiązania parlamentu i nominacji premiera. Choć ostateczna, zwierzchnia władza wykonawcza (nad władzą wykonawczą pełnioną przez rząd) jest w dalszym ciągu królewskim przywilejem, to w praktyce dotyczy ona tylko praw uchwalonych przez Parlament, czy też związanych z konwencjami i precedensem. W związku z tym, iż Wielka Brytania nie posiada spisanej konstytucji, nic nie zabrania królowej odmowy złożenia podpisu pod prawem przegłosowanym przez Izbę Gmin, krytyki rządu, odwoływania dowódców wojskowych czy arcybiskupa Canterbury. Królowa jednak nie korzysta z tych przywilejów. W opinii panującej Elżbiety II takie postępowanie byłoby sprzeczne ze zwyczajem obowiązującym od czasu chwalebnej rewolucji z 1688 i uchwalenia Deklaracji praw (1689), z jej słynnym stwierdzeniem: "Król panuje, ale nie rządzi", dzięki którym to wydarzeniom ukształtowała się demokracja parlamentarna (monarchia parlamentarna)[1].

Pozycja królowej we Wspólnocie Narodów[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Commonwealth realm.

Każdy z 16 suwerennych krajów Wspólnoty Narodów (ang. Commonwealth) uznaje brytyjskiego monarchę za własnego władcę. Premier każdego królestwa wspólnotowego (ang. Commonwealth realm) jest doradcą królowej. Za jej sugestią wyznaczany zostaje gubernator. Ten ostatni jest oficjalnym reprezentantem monarchy brytyjskiego. W konsekwencji każde królestwo wspólnotowe jest złączone unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Przypisy

  1. Marc Roche Elżbieta II. Ostatnia królowa, seria Wielkie Biografie, PWN, 2007