Monarchomachowie

Monarchomachowie (tyranobójcy) - nurt w myśli politycznej XVI wieku, wzywający do oporu wobec złego władcy, a w nurcie skrajnym - do tyranobójstwa. Myśl ta reprezentowana była zarówno przez kalwińskich protestantów w ogarniętej walkami religijnymi Francji, jak i katolickich radykałów, wpisujących tę ideę w działania kontrreformacyjne, zmierzające do usuwania heretyckich władców.

Głównymi przedstawicielami monarchomachów byli François Hotman, Teodor Beza, Jean Boucher czy Stephan de la Boetie.

Monarchomachowie głosili zasadę suwerenności ludu. Władza i suwerenność należą do ludu i są jedynie delegowane królowi na podstawie porozumienia. Jeśli lud (i tylko on) zdecyduje, że porozumienie to zostało złamane, dygnitarz-arystokrata (jako reprezentant ludu) ma prawo obalić złego władcę, a nawet pozbawić go życia. Wskazując, że lud sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli, monarchomachowie byli też współtwórcami teorii reprezentacji.

Ich poglądy przyczyniły się do osłabiania despotyzmu i samowoli monarchii w Anglii (zwłaszcza w okresie poprzedzającym wybuch rewolucji za Stuartów), Niderlandów (toczących boje z Habsburgami), a także Polski (kończącej w XVII w. długi okres kompromitowania silnej władzy królewskiej w opinii szlacheckiego społeczeństwa).