Moneta plamista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Moneta plamista
Mene maculata[1]
(Bloch & Schneider, 1801)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Rodzina monetowate
Rodzaj Mene
Gatunek moneta plamista
Synonimy
  • Zeus maculatus Bloch & Schneider, 1801
  • Mene maculate (Bloch & Schneider, 1801)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Monety plamiste na targu rybnym – zachodnia Jawa

Moneta plamista[2] (Mene maculata), nazywana też monetką plamistą[3]gatunek niewielkiej morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny monetowatych (Menidae). Jest jedynym współcześnie żyjącym jej przedstawicielem. Poławiany lokalnie na niewielką skalę.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Przybrzeżne wody Oceanu Indyjskiego i zachodniego Pacyfiku – od wybrzeży Afryki Południowej i Wschodniej, Madagaskaru i zachodnich Maskarenów po południową Japonię i północno-wschodnią Australię[4][5].

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Ciało bardzo głębokie, o kształcie prawie kolistym lub romboidalnym, ekstremalnie bocznie spłaszczone, z przodu zakończone krótkim pyskiem z małym otworem gębowym skierowanym ku górze. Zęby drobne. Stępka brzucha wyjątkowo ostra. Ubarwienie górnej części ciała ciemnoniebieskie, metaliczne, zbliżone do srebrzystego[6], a dolnej – srebrzystobiałe[7].

Na grzbiecie widoczne są po 2–3 rzędy licznych, okrągłych ciemnych plam[7], rozłożonych powyżej i poniżej linii bocznej[5]. Przeciętna długość ciała wynosi 20 cm, maksymalna 30 cm[5]. Łuski są bardzo drobne i słabo widoczne. Płetwa grzbietowa pojedyncza, o długiej podstawie, niska (z wyjątkiem krótkiego odcinka na przedzie). Płetwa odbytowa bardzo długa, rozpoczyna się tuż za nasadą płetw brzusznych, bardzo niska na całej długości. Płetwa ogonowa głęboko wcięta[6].

Promienie płetw: D III–IV/40–43, A 30–33, V I/5[7], miękkie i elastyczne[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Moneta plamista spotykana jest na głębokościach 50–200 m[5]. Prawdopodobnie preferuje głębsze wody na krawędzi szelfu kontynentalnego, ale wpływa też do słonawych wód w estuariach[6]. Jest związana ze środowiskiem raf koralowych. Przebywa w ławicach. Aktywna w ciągu dnia, w nocy kryje się wśród koralowców i raf. Żywi się małymi bezkręgowcami[6].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Gatunek poławiany lokalnie. Mięso tej ryby jest chude, bardzo dobre w smaku[6], ale mało wydajne. Szybko schnie na słońcu i może być dość długo przechowywane, nawet bez solenia[5]. Sprzedawane w Indiach i kilku innych krajach Azji[6], suszone i świeże. Mięso tego gatunku jest tanie – nabywa je zazwyczaj uboga ludność[7].

Przypisy

  1. Mene maculata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Rutkowicz 1982 ↓, s. 348.
  3. Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby - Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
  4. Eschmeyer, W. N. (ed).: Catalog of Fishes electronic version (2 October 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 2 grudnia 2012].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Mene maculata. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 2 grudnia 2012]
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Carpenter 2001 ↓, s. 2791.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Rutkowicz 1982 ↓, s. 349.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kent E. Carpenter: The Living Marine Resources of the Western Central Pacific, Volume 5: Bony fishes part 3 (Menidae to Pomacentridae). Rzym: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2001. ISBN 92-5-104587-9. (ang.)
  • Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.