Monety amerykańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Nominały monet amerykańskich:
1/2 centa; 1 cent; 2 centy; 3 centy; 5 centów (nickel); 10 centów (dime); 25 centów (quarter); 50 centów (half dollar); 1 dolar; 2 1/2 dolara; 3 dolary; 4 dolary (stella); 5 dolarów; 10 dolarów (eagle); 20 dolarów (double eagle); 50 dolarów.

Typy monet amerykańskich (na podstawie katalogu Krause). W datowaniu nie uwzględniono roczników próbnych.

1/2 centa
1793 - Liberty cap (głowa w lewo)
1794-1797 - Liberty cap (głowa w prawo)
1800-1808 - Draped bust
1809-1835 - Classic head
1849-1857 - Braided hair

1 cent
1793 - Flowing hair / chain reverse
1793 - Flowing hair / wreath reverse
1793-1796 - Liberty cap
1796-1807 - Draped bust
1808-1814 - Classic head
1816-1836 - Coronet
1837-1857 - Braided hair
1857-1858 - Flying eagle
1859-1864 - Indian head (miedzionikiel, tzw. biały Indianin)
1864-1909 - Indian head (brąz)
1909-1958 - Lincoln / wheat reverse
1959-2008 - Lincoln / memorial reverse
2009 - Emisja okolicznościowa z okazji 200 rocznicy urodzin Lincolna, 4 różne rewersy.
Monety jednocentowe do emisji typu Braided hair włącznie, ze względu na wielkość, zwane są large cents; pozostałe (nowsze) - small cents. W czasie II wojny światowej, w 1943 roku, wydano stalowe jednocentówki o niezmienionym wzorze (Lincoln / wheat reverse).

2 centy
1864-1872 - Shield (tarcza)

3 centy
Srebrne:
1851-1853 - Silver three cent, type I (bez linii przy gwieździe na awersie)
1854-1858 - Silver three cent, type II (trzy linie)
1859-1872 - Silver three cent, type III (dwie linie)
Niklowe:
1865-1889 - Nickel three cent

5 centów
Srebrne:
1794-1795 - Flowing hair
1796-1797 - Draped bust / small eagle
1800-1805 - Draped bust / heraldic eagle
1829-1837 - Liberty cap
1837-1873 - Seated Liberty *
Niklowe:
1866-1867 - Shield / with rays
1867-1883 - Shield / without rays (bez promieni między gwiazdkami dookoła nominału)
1883-1912 - Liberty ("V cents")
1913-1938 - Buffalo (bizon)
1938-2003 - Jefferson
2004-2005 Emisja okolicznościowa, "Westward Journey", 4 różne rewersy
Od 2006 - Jefferson, awers zmodyfikowany
W czasie II wojny światowej, w latach 1942-45, wydano srebrne pięciocentówki o niezmienionym wzorze (Jefferson).

10 centów
Srebrne:
1796-1797 - Draped bust / small eagle
1798-1807 - Draped bust / heraldic eagle
1809-1837 - Liberty cap
1837-1891 - Seated Liberty *
1892-1916 - Barber
1916-1945 - Mercury
1946-1964 - Roosevelt
Niklowe:
Od 1965 - Roosevelt (wzór niezmieniony)

20 centów
Srebrne:
1875-1876 - Seated Liberty

25 centów
Srebrne:
1796 - Draped bust / small eagle
1804-1807 - Draped bust / heraldic eagle
1815-1838 - Liberty cap **
1838-1891 - Seated Liberty *
1892-1916 - Barber
1916-1917 - Standing Liberty, type I
1917-1930 - Standing Liberty, type II
1932-1964 - Washington
Niklowe:
1965-1998 - Washington (wzór niezmieniony)
1999-2008 - "50 State Quarters", 50 różnych rewersów, po jednym reprezentującym każdy stan. 2009 - "District of Columbia and United States Territories Quarters", 6 różnych rewersów. 1976 - Bicentennial design (emisja okolicznościowa)
Ponadto istnieje wyemitowana w 1893 moneta o tym nominale - Isabella "Board of lady managers / columbian quar. dol." (emisja okolicznościowa)

50 centów
Srebrne:
1794-1795 - Flowing hair
1796-1797 - Draped bust / small eagle
1801-1807 - Draped bust / heraldic eagle
1807-1839 - Liberty cap **
1839-1891 - Seated Liberty *
1892-1915 - Barber
1916-1947 - Walking Liberty
1948-1963 - Franklin
1964-1970 - Kennedy
Niklowe
Od 1971 - Kennedy (wzór niezmieniony)
1976 - Bicentennial design (emisja okolicznościowa)

1 dolar
Złote:
1849-1854 - Liberty head
1854-1856 - Small indian head
1856-1889 - Large indian head
Srebrne:
1794-1795 - Flowing hair
1795-1798 - Draped bust / small eagle
1798-1804 - Draped bust / heraldic eagle
1840-1873 - Seated Liberty
1873-1878 - Trade dollar
1878-1921 - Morgan
1921-1935 - Peace
Niklowe:
1971-1978 - Eisenhower
1976 - Bicentennial design (emisja okolicznościowa)
1979-1981 i 1999 - Anthony
"Golden dollar":
2000-2006 - Sacagawea
Ponadto istnieje szereg okolicznościowych srebrnych dolarów wydawanych w latach 1892-1954 oraz złotych okolicznościowych dolarów z lat 1903-1922.

2 1/2 dolara
Złote:
1796-1807 - Liberty cap
1808-1834 - Turban head
1834 - 1839 - Liberty
1840-1907 - Coronet
1908-1929 - Indian head
Ponadto istnieją dwie okolicznościowe monety o tym nominale, z lat 1915 (Panama Pacific Expo) i 1926 (600-lecie Filadelfii).

3 dolary
Złote:
1854-1889 - Indian head ("Princess")

4 dolary
Złote
Monety nie weszły do obiegu. W latach 1879-1880 wydano cztery próbne emisje w dwóch wersjach (Flowing hair i Coiled hair), łącznie 450 sztuk, z czego 415 typu Flowing hair z datą 1879.

5 dolarów
Złote:
1795-1798 - Liberty cap / small eagle
1798-1807 - Liberty cap / heraldic eagle
1807-1834 - Turban head
1834-1838 - Liberty
1839-1908 - Coronet ***
1908-1929 - Indian head

10 dolarów
Złote:
1795-1797 - Liberty cap / small eagle
1797-1804 - Liberty cap / heraldic eagle
1838-1907 - Coronet ***
1907-1933 - Indian head

20 dolarów
Złote:
1849-1907 - Coronet ***
1907-1932 - Saint Gaudens

50 dolarów
Złote:
1915 - Panama Pacific Expo (emisja okolicznościowa), monety istnieją w dwóch odmianach - okrągłe (nakład 483 sztuki) i ośmiokątne (nakład 645 sztuk).

* typ Seated liberty był wielokrotnie modyfikowany, zarówno co do awersu jak i rewersu
** typ Liberty cap istnieje w dwóch wersjach - with motto (wcześniejsza) i without motto (późniejsza)
*** typ Coronet istnieje w dwóch wersjach - no motto (wcześniejsza) i with motto (późniejsza)

Obecnie emitowane są także okolicznościowe półdolarówki (od 1982), jednodolarówki (od 1983), złote pięciodolarówki (od 1986), a także złote dziesięciodolarówki (1984).

Ponadto, wydawane są tzw. bulion inwestycyjny: od 1986 roku srebrne monety American Silver Eagle o nominale 1 dolar (1 uncja Ag 999), od 2006 roku złote monety American Bufallo o nominale 5, 10, 25 i 50 dolarów (odpowiednio 1/10, 1/4, 1/2 i 1 uncja Au 999,9), od 1997 American Platinum Eagle o nominale 10, 25, 50 i 100 dolarów (odpowiednio 1/10, 1/4, 1/2, 1 uncja Pt 999,5)

W Kalifornii w latach 1852-82 emitowano małe złote monety (1/4, 1/2 i 1 dolar), okrągłe lub ośmiokątne, w wielu wersjach. Jedynie emisje z pierwszych kilku lat były rzeczywiście w obiegu, późniejsze wydania mają charakter pamiątkowy.

W czasie tzw. gorączki złota poszczególni przedsiębiorcy wydawali także monety złote, w nominałach od 1 do 50 dolarów. Emisje miały miejsce w następujących stanach: Kalifornia, Kolorado, Georgia, Karolina Płn., Oregon, Utah.