Mongolska Partia Ludowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mongolska Partia Ludowa
Lider Ulziisaichan Enchtuwszin
Data założenia 1 marca 1921
Deklarowana
ideologia polityczna
po 1992. Socjaldemokracja
Socjalizm demokratyczny (wcześniej komunizm)
Deklarowane
poglądy gospodarcze
Trzecia droga (do 1992. gospodarka planowa na wzór sowiecki)
Liczba członków 147,3 tys. (2009)
Członkostwo
międzynarodowe
Międzynarodówka Socjalistyczna
Obecni posłowie 29 (na 76)
[1]
Mongolia
Godło Mongolii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Mongolii

Mongolska Partia Ludowa (mong. Монгол Ардын нам, Mongol Ardyn Nam), w 1924-2010. nosiła nazwę Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna (mong. Монгол Ардын Хувьсгалт нам, Mongol Ardyn Chuwsgalt Nam) – partia polityczna w Mongolii. Często używane skróty tej nazwy to: MPL (polski), MPP (angielski) oraz МАН (fonetyczny zapis mongolski); do 2010. używane skróty MPLR (polski), MPRP (angielski) oraz МАХН (fonetyczny zapis mongolski).

Partia ta rządziła Mongolią od 1921 do 1996 r. (do 1990 zakazana była działalność innych partii), od 2000 r. do 2004 oraz od 2006 w koalicji. W Wielkim Churale Państwowym partia ta zajmuje 46 miejsc (60,5%). Partia obecnie wchodzi w skład rządzącej koalicji. Przewodniczącym partii jest od października 2007 Sanj Bajar.

Partia została założona w 1921 roku i uważa się ją za pierwszą partię polityczną w tym kraju. Początkowo jej nazwa brzmiała Mongolska Partia Ludowa, lecz później, na zjeździe w 1924 roku dodano przymiotnik Rewolucyjna. Organizacja partii była bardzo podobna do organizacji KPZR; MPLR wzorowała się na swojej radzieckiej odpowiedniczce.

Działalność MPLR wzbudzała wiele kontrowersji, często związanych ze stosunkiem Mongolii do ZSRR; frakcja antysowiecka została odsunięta od władzy, zaś wielu jej członków zamordowano. Po czystkach wewnątrzpartyjnych nadszedł czas brutalnego totalitaryzmu, gdy Chorlogijn Czojbalsan, zapatrzony w Stalina lider, doszedł do władzy.

Czojbałsan został zastąpiony przez Jumdżagijna Cedenbala, który piastował urząd premiera przez 22 lata. Jego styl rządzenia był nieco łagodniejszy, związany z dojściem w ZSRR do władzy Nikity Chruszczowa.

W związku z pieriestrojką w ZSRR Mongolia zaczęła unowocześniać swój ustrój polityczny. Na zjazdach MPLR w latach 1988, 1990 oraz 1992 członkowie partii zadecydowali o wprowadzeniu pluralizmu politycznego, reform gospodarczych, a także odrzuceniu marksizmu na rzecz tradycji narodowej i buddyzmu. U władzy MPLR pozostała do roku 1996, kiedy to do władzy doszła Partia Demokratyczna, zdobywając 50 na 76 miejsc w Wielkim Churale Państwowym. Pod przewodnictwem Nambaryna Enchbajara partia zmodernizowała program i ideologię, by stać się dziś partią socjaldemokratyczną. W wyborach 2000 roku MPLR odniosła miażdżące zwycięstwo i powróciła do władzy.

Wybory parlamentarne, które odbyły się 27 czerwca 2004 roku, były rekordowe, jeśli chodzi o frekwencję - uznano je za wielką porażkę MPLR. Partia utrzymała niewielką przewagę na pozostałymi partiami, ale nie dysponując w parlamencie większością, nie mogła samodzielnie sprawować rządów. Od sierpnia 2004 r. do 25 stycznia 2006 tworzyła koalicję, nie dysponując już urzędem premiera. 26 stycznia 2006 premierem został Mijeegombyn Enchbold, polityk MPLR, który kierował rządem do 22 listopada 2007. Po decyzji kongresu partii dotyczącej zmiany przewodniczącego, podał się do dymisji, a zastąpił go Sandżaagijn Bajar.

Wstępne wyniki kolejnych wyborów parlamentarnych, które miały miejsce 29 czerwca 2008, wskazały na zwycięstwo MPLR. Spowodowało to protesty zwolenników Partii Demokratycznej, którzy (w liczbie ok. 6000) zorganizowali wiec w centrum Ułan Bator. Wiec przerodził się w zamieszki, w których pięć osób zginęło, a ponad 300 zostało rannych. Prezydent Mongolii Nambaryn Enchbajar zadecydował o wprowadzeniu stanu wyjątkowego.

W 2010 roku zmieniła nazwę na Mongolska Partia Ludowa. Na początku 2011 roku były prezydent Mongolii Nambaryn Enchbajar (był przeciwko przemianowaniu partii) założył nową Mongolską Partię Ludowo-Rewolucyjną.

Poparcie[edytuj | edytuj kod]

Poparcie w wyborach do Wielkiego Churału Państwowego w okresie istnienia Mongolskiej Republiki Ludowej(1924-1990):

  • 1924 - ?
  • 1925 - ?
  • 1926 - ?
  • 1927 - ?
  • 1928 - ?
  • 1930 - ?
  • 1934 - ?
  • 1940 - ?
  • 1949 - ?
  • 1951 - 176 mandatów na 295
  • 1954 - 192 mandatów(Green Arrow Up Darker.svg16)
  • 1957 - 178 mandatów na 233
  • 1960 - 207 mandatów na 267
  • 1963 - 216 mandatów na 270
  • 1966 - 234 mandatów na 287
  • 1969 - 252 mandatów na 297
  • 1973 - 282 mandatów na 336
  • 1977 - 328 mandatów na 354
  • 1981 - 344 mandatów na 370
  • 1986 - 346 mandatów(Green Arrow Up Darker.svg2)
  • 1990 - 358 mandatów na 430


Poparcie w wyborach do Wielkiego Churału Państwowego od 1992:

  • 1992 - 56,9% , 70 mandatów na 76
  • 1996 - 40,5% , 26 mandatów(Red Arrow Down.svg44)
  • 2000 - 51,6% , 72 mandatów(Green Arrow Up Darker.svg47)
  • 2004 - 48,23% , 36 mandatów(Red Arrow Down.svg36)
  • 2008 - 52,67% , 45 mandatów(Green Arrow Up Darker.svg9)
  • 2012 - 31,31% , 26 mandatów(Red Arrow Down.svg19)
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Uwagi
1993
Lodongiyn Tudev I tura 40,1% Kandydat przegrał
1997
Nacagijn Bagabandi I tura 60,8% Prezydent
2001
Nacagijn Bagabandi I tura 58,13% Prezydent
2005
Nambaryn Enchbajar I tura 53,4% Prezydent
2009
Nambaryn Enchbajar I tura 47,41% Kandydat przegrał