Mono no aware

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mono no aware (jap. 物の哀れ?)kategoria estetyczna starożytnej sztuki japońskiej wyrażająca melancholię przemijania i tradycyjną wrażliwość na patos rzeczy.

Uczucie zachwytu i poruszenia na skutek kontaktu z małymi sprawami, przedmiotami, w którym to człowiek czuje się zintegrowany ze światem zewnętrznym[1].

Tłumaczenie[edytuj | edytuj kod]

Trudno o dokładne i jednoznaczne tłumaczenie zwrotu: mono dosłownie oznacza „rzecz”, natomiast aware to rodzaj zachwytu.

Związek z filozofią Maxa Schelera[edytuj | edytuj kod]

Jak pisze Mikołaj Melanowicz, autor „Literatury japońskiej od VI do XIX wieku” pojęcie to można określić jako specyficzną aurę nastroju przepojonego melancholią i smutkiem związanym z poczuciem kruchości świata i nieuchronności przemijania materialnych zjawisk otaczającej nas rzeczywistości.

Nie chodzi tu o samo poczucie smutku, ale o kontemplację i zadumę nad charakterystycznym rysem ludzkiego życia w obliczu piękna natury. Bardzo podobne rozumienie takiego nastroju patosu i smutku możemy odnaleźć w rozważaniach nad tragicznością w filozofii Maxa Schelera. Tragiczność nie jest bowiem dla niego czysto estetyczną wartością, jaka stanowi Źródło budowania dramatów, ale jest charakterystycznym rysem, jaki odnajdujemy w otaczającym nas świecie. Przy czym spokojny, pełen rezygnacji smutek – według Schelera – wynika ze spostrzeżenia, że charakter mechanicznego świata przyrody nie jest zbieżny ze sferą wartości, jakie wypracowuje rodzaj ludzki. W przypadku ducha estetyki japońskiej uczucie melancholii rodzi się wraz z poczuciem nietrwałości i przemijania rzeczy[2].

Mono no aware w życiu codziennym[edytuj | edytuj kod]

Ludzie najsilniej odczuwają mono no aware, kiedy dostrzegają związek między pięknem a smutkiem świata. Wrażliwego obserwatora doprowadza do łez piękno przyrody lub jego ucieleśnienie w sztuce, nie tylko dlatego, że samo w sobie jest takie wzruszające, ale dlatego, że w obliczu tego piękna człowiek ze szczególną ostrością uświadamia sobie efemeryczny charakter wszystkiego, co żyje na tym świecie[3].

Przypisy

  1. Hanami - Kwiat wiśni (pol.). polskieradio.pl.
  2. Filo – Sofija Nr 1 (4), rok 2004, str. 253, ISSN 1642-3267
  3. "http://hamerlak.com/teksty/japonia-estetyka-zycia/

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]