Monolityczny kościół

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościoły monolityczne
Kościół św. Jerzego, Lalibela
Kościół św. Jerzego, Lalibela

Monolityczny kościół lub kościół skalnyświątynia chrześcijańska wykuta w jednolitym bloku skalnym.

Kościoły skalne są przykładem jednej z pierwszych form architektury monolitycznej: w Petrze grobowce zamieniano na aule eucharystyczne już w okresie bizantyjskim (np. „Grób Urny” zamieniony w kościół w 441[1]), skalne kościoły i monastery kapadockie datowane są nawet na VI-VII w. Kościoły te czy kaplice wykuwano w głąb gruntu lub też w bocznym stoku monolitycznej skały. Formą przypominają inne chrześcijańskie budowle sakralne.

Etiopia[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej wymienianym przykładem monolitycznego kościoła jest kompleks sakralny w Lalibela w Etiopii, znajdujący się od 1978 na Liście światowego dziedzictwa UNESCO. W mieście znajduje się jedenaście monolitycznych świątyń. Powstały najprawdopodobniej w XII w. W Etiopii istnieją w sumie 153 wykute w skale monolityczne kościoły, 120 w regionie Tigraj na północy kraju[2].

Pozostałe kraje[edytuj | edytuj kod]

Istnieje szereg kościołów monolitycznych na całym świecie. Żadne z nich nie są jak kościoły etiopskie strukturami całkowicie wyodrębnionymi z bloków skalnych. Najczęściej można je określić jako wykute w skale tunele lub sztuczne groty/aule. Przykłady takich świątyń to:

Przypisy

  1. Elena Bosetti, Pietro Kaswalder OFM: Sulle orme di Mosè. Bologna: EDB, 2000, s. 128. ISBN 88-10-80642-5. (wł.)
  2. Ghelawdewos Araia: The Magnificence of Aksum: Revisiting Ethiopian Civilization (ang.). www.africanidea.org, 2012-01-02. [dostęp 2012-01-02].
  3. Witold Korsak: Turcja. Kraj czterech mórz. Wyd. III. Kraków: Bezdroża, 2008, s. 508-515. ISBN 978-83-7560-010-0.
  4. Oriano Granella (red.): Turchia. Letture bibliche e preghiere sui luoghi delle prime comunità cristiane. Modena: Eteria, 2001, s. 52-56. (wł.)
  5. Paolo Pellizzari: Turchia cristiana. Un itinerario sui passi di Paolo, Giovanni e delle comunità cristiane. Cinisello Balsamo: San Paolo, 2005, s. 151-157. ISBN 88-215-5226-8. (wł.)
  6. Aubeterre-sur-Dronne (fr.). www.rupestre.free.fr. [dostęp 2012-01-02].
  7. Saint-Émilion (fr.). www.rupestre.free.fr. [dostęp 2012-01-02].
  8. Kaplica Św. Antoniego. www.kopalnia.pl. [dostęp 2012-01-02].
  9. Kaplica Św. Kingi. www.kopalnia.pl. [dostęp 2012-01-02].
  10. Kaplica Św. Krzyża. www.kopalnia.pl. [dostęp 2012-01-02].
  11. Kaplica św. Jana. www.kopalnia.pl. [dostęp 2012-01-02].
  12. Catedral de Sal de Zipaquirá (hiszp.). www.catedraldesal.gov.co, 2011-12-09. [dostęp 2012-01-02].
  13. Die Felsenkirche (niem.). www.felsenkirche-oberstein.de. [dostęp 2012-01-02].
  14. Diwnogorsk (ros.). www.divnogor.ru. [dostęp 2012-01-02].