Mont Blanc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mont Blanc
Mont Blanc
Mont Blanc
Państwo  Francja
 Włochy
Pasmo Alpy Graickie
Wysokość 4810,45 m n.p.m.
Wybitność 4698 m
Pierwsze wejście 8 sierpnia 1786
Jacques Balmat, Michel Paccard
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Mont Blanc
Mont Blanc
Ziemia 45°49′58,21″N 6°51′52,88″E/45,832836 6,864689Na mapach: 45°49′58,21″N 6°51′52,88″E/45,832836 6,864689
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mont Blanc (wł. Monte Bianco, pol. Biała Góra, 4810,45 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy (niektórzy, w tym alpiniści zdobywający Koronę Ziemi, przyjmując inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna, uważają Elbrus za szczyt europejski i tym samym najwyższy w Europie). Główny wierzchołek znajduje się na terytorium Francji w regionie Haute-Savoie i w granicach administracyjnych miasta Saint-Gervais-les-Bains. Granica francusko-włoska przebiega przez pobliski, boczny wierzchołek Mont Blanc de Courmayeur (wł. Monte Bianco di Courmayeur) (4748 m n.p.m.).

Mont Blanc należy do Korony Europy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Masyw położony jest po obu stronach granicy francusko-włoskiej. 17 km na północny wschód od szczytu znajduje się trójstyk granic Francji, Włoch i Szwajcarii. Natomiast 60 km na północ od szczytu znajduje się Jezioro Genewskie. Najbardziej znane miejscowości położone u podnóży góry to francuskie Chamonix, Les Houches, Saint-Gervais-les-Bains oraz nieco dalej Albertville, a także włoskie Courmayeur.

Mont Blanc 3D

Budowa i wysokość[edytuj | edytuj kod]

Mont Blanc zbudowany jest głównie ze skał krystalicznych. Tworzy rozbudowany masyw, rozcięty licznymi dolinami glacjalnymi (17 lodowców o łącznej powierzchni 200 km²). Jest młodym, stale rosnącym masywem górskim (przyrost roczny wysokości wynosi ok. 2-3 mm). Wysokość góry zmienia się też o kilka metrów ze względu na grubość czapy lodowej pokrywającej szczyt. Przez większość XX wieku na mapach podawana była wartość 4807 m n.p.m. Od początku XXI wieku wysokość szczytu postanowiono mierzyć co dwa lata. Wynik pomiaru z roku 2001 wyniósł 4810,40 m n.p.m.; pomiar we wrześniu 2003 dał wynik 4808,45 m n.p.m. W roku 2005 wyniósł 4808,75 m n.p.m. Pomiary z 2007 roku wykazały, iż mimo ocieplenia klimatu góra w sumie „urosła” niecałe 3 metry, gdyż ocieplenie to spowodowało zwiększone opady śniegu nad masywem i tym samym zwiększenie czapy lodowej na wierzchołku, co dało górze wysokość 4810,90 m. Pomiary z września 2009 roku wykazały wysokość 4810,45 m n.p.m.

Historia zdobywania Mont Blanc[edytuj | edytuj kod]

Inicjatorem podjęcia prób zdobycia szczytu był szwajcarski przyrodnik z Genewy, Horacy-Benedykt de Saussure, który w 1760 r. odwiedził po raz pierwszy Chamonix i widział z bliska Mont Blanc. Zaintrygowany potęgą niezdobytej nigdy góry i przekonany o wadze odwiedzenia jej wierzchołka dla poznania budowy geologicznej Alp, ustalił nagrodę pieniężną dla tego, kto odnajdzie drogę na jej szczyt. W 1785 r. sam, wraz z M. Th. Bourritem, podejmował zresztą nieudane próby zdobycia szczytu drogą przez Aiguille du Goûter.

Mont Blanc został zdobyty po raz pierwszy 8 sierpnia 1786 r. o godzinie 18.23 przez miejscowego poszukiwacza kryształów z doliny Chamonix, Jacques'a Balmata i doktora Michela Paccarda. Prawie dokładnie rok później szczyt zdobył de Saussure w towarzystwie swego służącego i 18 miejscowych przewodników.

Kobiety na Mont Blanc[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza kobieta stanęła na wierzchołku Mont Blanc 14 lipca 1808 r. Była to Marie Paradis – wówczas trzydziestoletnia mieszkanka Chamonix. Wejście to było jednak ponad jej siły, została niemal siłą wciągnięta przez towarzyszy. Pierwszą kobietą, która zdobyła Mont Blanc o własnych siłach, była Henriette d'Angeville. Było to 30 lat później, 4 września 1838 r. Obie pionierki kobiecego alpinizmu były ze względów obyczajowych ubrane niestosownie do wspinaczki – w spódnice i spodnie (strój Henriette d'Angeville ważył niemal 10 kg). Również ekwipunek i prowiant ówczesnych wypraw mocno odbiegał od tego, co można obecnie uznać za wyposażenie alpinistów – wyprawa z 1838 r. niosła ze sobą między innymi beczkę białego wina i 18 butelek wina czerwonego.

Polacy na Mont Blanc[edytuj | edytuj kod]

Pierwszego polskiego wejścia na Mont Blanc (a dwunastego w ogóle) dokonał Antoni Malczewski z jedenastoma przewodnikami 4 sierpnia 1818. Jeśli nie liczyć miejscowych przewodników i tragarzy, był on ósmym turystą na szczycie tej góry.

Drugie polskie wejście należy do Karola Hoppena z sześcioma przewodnikami i dużą grupą tragarzy. Miało ono miejsce w 1838 r., a Hoppen był 27.-29. turystą na tym szczycie. Prawdopodobnie Hoppen wchodził na szczyt wraz ze wspomnianą Henriette d'Angeville.

Juliusz Słowacki uwiecznił tę górę w Kordianie jako dach świata, miejsce najwyższe kosmicznie – „posąg świata”. Na szczycie postawił Kordiana – swego Polaka-Człowieka idealnego. Pod koniec drugiego aktu Kordian wygłasza na Mont Blanc monolog w nawiązaniu lub odpowiedzi do Improwizacji z Dziadów Adama Mickiewicza.

Inne informacje o Mont Blanc[edytuj | edytuj kod]

W 1965 r. pod masywem Mont Blanc wybudowano tunel, który łączy Francję z Włochami.

Na znajdującą się w masywie Mont Blanc Aiguille du Midi (3842 m n.p.m.) wjeżdża kolejka linowa.

Na wysokości 4347 m znajduje się obserwatorium meteorologiczne i astronomiczne.

Drogi na szczyt[edytuj | edytuj kod]

Grań Gouter (trudności PD-): "Normalna droga" przez schroniska Tête Rousse (3167 m n.p.m.) i Goûter (3835 m n.p.m.). Podejście do Refuge du Goûter przez Grand Couloir (zwany także Żlebem Śmierci) jest zagrożone spadającymi kamieniami i blokami skalnymi, a górny, śnieżny odcinek grani jest eksponowany.

Droga przez Grands Mulets (trudności PD-): Wędrówka po lodowcu, najbezpieczniejsze zejście w razie załamania pogody. Zimą względnie bezpieczna, latem niezalecana ze względu na szczeliny lodowe. Jeden fragment jest zagrożony spadającymi serakami. Droga doprowadza na przełęczy Col du Dome do grani Goûter, która wyprowadza na szczyt. Na tej drodze na wysokości 3051 m n.p.m. znajduje się schronisko Grands Mulets. Wybudowane na wysokim skalnym zębie z bardzo nietypowym podejściem: by do niego wejść, trzeba się wspiąć – około 20 metrów – po stromej skale, trzymając się łańcuchów.

Północno-wschodnia grań od Col du Midi (trudności PD/PD+): Piękna droga (tzw. 3M) wiodąca przez śnieżne stoki Mont Blanc du Tacul i Mont Maudit.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Mont Blanc