Montepulciano (winorośl)
| Winorośl 'Montepulciano' | |
|---|---|
Kiść winogron montepulciano
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | winoroślowce |
| Rodzina | winoroślowate |
| Rodzaj | winorośl |
| Gatunek | winorośl właściwa |
| Kultywar | 'Montepulciano' |
| Nazwa systematyczna | |
| Vitis vinifera L. 'Montepulciano' | |
Montepulciano – czerwony szczep winorośli, pochodzący z Włoch[2]. Montepulciano jest czwartą pod względem powierzchni winnic z odmian uprawianych we Włoszech, po sangiovese, catarratto bianco i trebbiano[3][4]. Areał upraw podlega niewielkim wahaniom: w 2000 roku wynosił 29 800 ha, w 1990 – 31 000 ha[4]. Niewiele mniejszy obszar jest obsadzony odmianami barbera i merlot[3][4].
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
Winorośl dojrzewa późno[5]. Grona cechują się żywym kolorem i ilością cukrów pozwalającą na osiągnięcie dość wysokiego poziomu alkoholu[6]. Poziom kwasów uchodzi za niski[7]. Uprawa na zboczach sprzyja koncentracji tanin[8]. Cenione toskańskie vino nobile di montepulciano swoją nazwę bierze od miejscowości Montepulciano, a nie od szczepu winogron i jest tłoczone w przynajmniej 70% z winogron sangiovese[9][10].
Rozpowszechnienie [edytuj]
Szczep montepulciano jest typowy dla środkowych Włoch. Montepulciano to najpopularniejsza odmiana winorośli w Abruzji[5][7][11]. Wina z niej wytwarzane w czterech prowincjach i spełniające wymagania jakościowe mają prawo do oznaczenia Montepulciano d'Abruzzo DOC[12][13]. W 2007 roku wyprodukowano 800 000 hl wina Montepulciano d'Abruzzo DOC (drugie we Włoszech po Chianti DOCG)[14]. Odmiana jest uprawiana także w Emilii, Marche (wina rosso conero i rosso piceno) oraz w Molise (wino biferno), Apulii i Lacjum[11][15][16].
Winnice obsadzone montepulciano istnieją w regionie Auckland na nowozelandzkiej Wyspie Północnej[17].
Wina [edytuj]
Czerwone wina na bazie montepulciano cechują się intensywnym kolorem, niską kwasowością i przyjemnym poziomem tanin[5][7][13]. W zależności od położenia winnicy (nachylenie sprzyja koncentracji aromatu) i metody produkcji montepulciano daje zarówno świeże, bardzo owocowe wina, do picia jako młode albo pełniejsze, z wyraźniejszymi garbnikami, nadające się do starzenia nawet do 20 lat[5][7][12][18]. Z montepulciano wytwarza się także wina różowe określane mianem cerasuolo („czereśniowe”), o intensywnie różowoczerwonym kolorze i stosunkowo wysokim poziomie alkoholu[8][11][12][18].
Wewnątrz apelacji Montepulciano d'Abruzzo wyróżniono w 2003 roku w prowincji Teramo podapelację najwyższej włoskiej klasy DOCG Montepulciano d'Abruzzo Colline Terramane, z której wina muszą przynajmniej w 90% składać się z montepulciano[8][16][19].
Synonimy [edytuj]
Zarejestrowane są następujące synonimy dla montepulciano, przy czym niektóre z nich są mylące: cordicso, cordiscio, cordisco, cordisio, monte pulciano, montepulciano cordesco, montepulciano d'abruzzo, montepulciano di torre de passeri, montepulciano primatico, montepuliciano, montepuliciano crni, morellone (kojarzące się z morellino, synonimem sangiovese), premutico, primaticcio, primitivo (istnieje odmiana primitivo), primutico, s. giovese, sangiovese cardisco, sangiovese cordisco, sangiovetto, torre dei passeri, uva abruzzese, uva abruzzi[2].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy [edytuj]
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 30 stycznia 2013].
- ↑ 2,0 2,1 Montepulciano w bazie danych Instytutu Hodowli Winorośli Geilweilerhof (ang.). [dostęp 30 stycznia 2013].
- ↑ 3,0 3,1 Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 39. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 343. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 41. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
- ↑ Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 431. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 432. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 433. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
- ↑ Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 611. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
- ↑ Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1999, s. 90. ISBN 184380853. (ang.)
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 49. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 720. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
- ↑ 13,0 13,1 Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1999, s. 91. ISBN 184380853. (ang.)
- ↑ Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 341. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
- ↑ Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1999, s. 92. ISBN 184380853. (ang.)
- ↑ 16,0 16,1 Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 194. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.)
- ↑ Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 600. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
- ↑ 18,0 18,1 Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 291. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
- ↑ Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 722. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)