Montepulciano (winorośl)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Winorośl 'Montepulciano'
Kiść winogron montepulciano
Kiść winogron montepulciano
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd winoroślowce
Rodzina winoroślowate
Rodzaj winorośl
Gatunek winorośl właściwa
Kultywar 'Montepulciano'
Nazwa systematyczna
Vitis vinifera L. 'Montepulciano'
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Montepulciano – czerwony szczep winorośli, pochodzący z Włoch[2]. Montepulciano jest czwartą pod względem powierzchni winnic z odmian uprawianych we Włoszech, po sangiovese, catarratto bianco i trebbiano[3][4]. Areał upraw podlega niewielkim wahaniom: w 2000 roku wynosił 29 800 ha, w 1990 – 31 000 ha[4]. Niewiele mniejszy obszar jest obsadzony odmianami barbera i merlot[3][4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Winorośl dojrzewa późno[5]. Grona cechują się żywym kolorem i ilością cukrów pozwalającą na osiągnięcie dość wysokiego poziomu alkoholu[6]. Poziom kwasów uchodzi za niski[7]. Uprawa na zboczach sprzyja koncentracji tanin[8]. Cenione toskańskie vino nobile di montepulciano swoją nazwę bierze od miejscowości Montepulciano, a nie od szczepu winogron i jest tłoczone w przynajmniej 70% z winogron sangiovese[9][10].

Mapka Włoch z naniesionymi regionami upraw montepulciano

Rozpowszechnienie[edytuj | edytuj kod]

Szczep montepulciano jest typowy dla środkowych Włoch. Montepulciano to najpopularniejsza odmiana winorośli w Abruzji[5][7][11]. Wina z niej wytwarzane w czterech prowincjach i spełniające wymagania jakościowe mają prawo do oznaczenia Montepulciano d'Abruzzo DOC[12][13]. W 2007 roku wyprodukowano 800 000 hl wina Montepulciano d'Abruzzo DOC (drugie we Włoszech po Chianti DOCG)[14]. Odmiana jest uprawiana także w Emilii, Marche (wina rosso conero i rosso piceno) oraz w Molise (wino biferno), Apulii i Lacjum[11][15][16].

Winnice obsadzone montepulciano istnieją w regionie Auckland na nowozelandzkiej Wyspie Północnej[17].

Wina[edytuj | edytuj kod]

Czerwone wina na bazie montepulciano cechują się intensywnym kolorem, niską kwasowością i przyjemnym poziomem tanin[5][7][13]. W zależności od położenia winnicy (nachylenie sprzyja koncentracji aromatu) i metody produkcji montepulciano daje zarówno świeże, bardzo owocowe wina, do picia jako młode albo pełniejsze, z wyraźniejszymi garbnikami, nadające się do starzenia nawet do 20 lat[5][7][12][18]. Z montepulciano wytwarza się także wina różowe określane mianem cerasuolo („czereśniowe”), o intensywnie różowoczerwonym kolorze i stosunkowo wysokim poziomie alkoholu[8][11][12][18].

Wewnątrz apelacji Montepulciano d'Abruzzo wyróżniono w 2003 roku w prowincji Teramo podapelację najwyższej włoskiej klasy DOCG Montepulciano d'Abruzzo Colline Terramane, z której wina muszą przynajmniej w 90% składać się z montepulciano[8][16][19].

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

Zarejestrowane są następujące synonimy dla montepulciano, przy czym niektóre z nich są mylące: cordicso, cordiscio, cordisco, cordisio, monte pulciano, montepulciano cordesco, montepulciano d'abruzzo, montepulciano di torre de passeri, montepulciano primatico, montepuliciano, montepuliciano crni, morellone (kojarzące się z morellino, synonimem sangiovese), premutico, primaticcio, primitivo (istnieje odmiana primitivo), primutico, s. giovese, sangiovese cardisco, sangiovese cordisco, sangiovetto, torre dei passeri, uva abruzzese, uva abruzzi[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 30 stycznia 2013].
  2. 2,0 2,1 Montepulciano w bazie danych Instytutu Hodowli Winorośli Geilweilerhof (ang.). [dostęp 30 stycznia 2013].
  3. 3,0 3,1 Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 39. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 343. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 41. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
  6. Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 431. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 432. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  8. 8,0 8,1 8,2 Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 433. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  9. Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 611. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
  10. Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1999, s. 90. ISBN 184380853. (ang.)
  11. 11,0 11,1 11,2 Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 49. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
  12. 12,0 12,1 12,2 Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 720. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)
  13. 13,0 13,1 Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1999, s. 91. ISBN 184380853. (ang.)
  14. Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 341. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  15. Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1999, s. 92. ISBN 184380853. (ang.)
  16. 16,0 16,1 Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 194. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.)
  17. Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 600. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
  18. 18,0 18,1 Tom Stevenson: The Sotheby's Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 291. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
  19. Tutto vino. Guida complete ai vini d'Italia. Florencja: Giunti Editori, 2008, s. 722. ISBN 978-88-440-3610-2. (wł.)