Morderstwo pierwszego stopnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Morderstwo pierwszego stopnia
Murder in the First
Gatunek dramat sądowy
Rok produkcji 1995
Data premiery Stany Zjednoczone 20 stycznia 1995
Francja 13 września 1995
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
 Francja
Język angielski
Czas trwania 122 min.
Reżyseria Marco Rocco
Scenariusz Dan Gordon
Muzyka Christopher Young
Zdjęcia Fred Murphy
Scenografia Kirk M. Petruccelli
Kostiumy Sylvia Vega Vasquez
Montaż Russel Livingstone
Produkcja Marc Frydman, Mark Wolper
Wytwórnia Stany Zjednoczone Warner Bros.
Francja StudioCanal
Budżet 17 382 000 $

Morderstwo pierwszego stopnia (org. Murder in the First) – amerykańsko-francuski dramat sądowy z 1995 roku w reż. Marca Rocco.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Stany Zjednoczone lat 30. XX w. 17-letni Henri Young żyjąc w biedzie i nie mogąc znaleźć żadnej pracy, chcąc nakarmić swoją młodszą siostrę, którą się opiekuje, w akcie desperacji rabuje miejscowy sklep na sumę 5-ciu dolarów. Właściciel sklepu prowadzi w nim jednocześnie pocztę a więc po schwytaniu, czyn Younga zostaje zakwalifikowany jako przestępstwo federalne i chłopak otrzymuje surowy wyrok w więzieniu Alcatraz. Podczas próby ucieczki, na skutek zdrady jednego ze współwięźniów Henri zostaje schwytany i osadzony w ciemnicy w podziemiach więzienia. Przebywając tam bezprawnie ponad 3 lata, przetrzymywany w nieludzkich warunkach, skuty łańcuchami i bity przez sadystycznego zastępcę naczelnika więzienia Glenna zaczyna w końcu bardziej przypominać zwierzę niż człowieka. Kiedy w końcu zostaje wypuszczony z lochu, podczas pierwszego posiłku w więziennej stołówce rzuca się na zdrajcę który przed laty udaremnił jego ucieczkę i zabija go przy pomocy łyżki. Zostaje mu postawiony zarzut morderstwa pierwszego stopnia za co grozi mu komora gazowa. Jego obrona zostaje powierzona młodemu prawnikowi Jamesowi Stamphillowi, który poznając bliżej biografię Yanga, przekształca jego proces w oskarżenie przeciwko brutalnemu systemowi panującemu w Alcatraz. Heroiczna batalia jaką przeprowadza w sądzie zdolny i ambitny prawnik doprowadza do uznania Yanga za niewinnego zarzutu morderstwa pierwszego stopnia i skazania go na 8 lat za morderstwo drugiego stopnia (nieumyślne zabójstwo) oraz zalecenia wydanego przez ławę przysięgłych wszczęcia śledztwa przeciwko naczelnikowi i zastępcy więzienia Alcatraz uznanych za winnych zbrodni przeciwko ludzkości (doprowadziło ono do zlikwidowania ciemnic w Alcatraz i dożywotniego zakazu pracy w więziennictwie dla Glenna). Young po procesie powraca do Alcatraz gdzie wkrótce umiera. Jednak poczucie moralnego zwycięstwa nad Glennem i okrutnym systemem Alcatraz jest dla niego i jego obrońcy niezaprzeczalne.

Obsada aktorska[edytuj | edytuj kod]

i inni.

Filmowa fikcja a rzeczywistość[edytuj | edytuj kod]

Jak głoszą napisy w filmie historia ta oparta jest na faktach. Niezupełnie. Henri Young jest postacią autentyczną i istniał naprawdę. Nie był jednak zbyt surowo osądzonym młodzieńcem jak bohater filmu, ale recydywistą, który do Alcatraz trafił po pobycie w więzieniach stanu Waszyngton i Montana, gdzie przebywał za brutalne napady na banki i morderstwo. W styczniu 1939 roku rzeczywiście próbował uciec z Alcatraz wraz z trzema innymi więźniami. Dwóch z nich zostało podczas tej ucieczki zastrzelonych, natomiast Young i czwarty więzień nazwiskiem McCain zostali schwytani. Obydwaj trafili do izolatek, które jednak opuścili po kilku miesiącach. Nic nie wiadomo o tym, aby Young był w izolatce torturowany. Nie był to też żaden ciemny loch, ale cela z oświetleniem i wszelkim niezbędnym wyposażeniem. Rok później Young rzeczywiście zabił McCaina, ale nie w stołówce tylko w pracowni krawieckiej i nie przy pomocy łyżki, ale samodzielnie wykonanego noża[1]. Motywy jego czynu nigdy nie zostały dokładnie poznane. Za czyn ten został oskarżony o morderstwo pierwszego stopnia, jednak dzięki powoływaniu się na rzekome nieludzkie warunki panujące w Alcatraz i przychylności prasy dla jego zmyślonych historii, został przez ławę przysięgłych uniewinniony i uznany za winnego jedynie zabójstwa[2]. W 1948 roku opuścił Alcatraz, a w 1972 roku skorzystał ze zwolnienia warunkowego. Dalsze jego losy pozostają nieznane (być może, że wciąż jeszcze żyje)[3].

Obraz naczelnika Alcatraz Jamesa A. Johnstona (w filmie pod nazwiskiem James Humson), przedstawionego w filmie jako urzędnika niekompetentnego i nie wiedzącego co się w podległej mu placówce dzieje, jest dla tego człowieka głęboko niesprawiedliwy. W rzeczywistości Johnston uważany był i jest za jednego z najlepszych funkcjonariuszy więziennictwa swoich czasów, cenionym zwłaszcza za rzetelność, humanitaryzm i inteligencję[3]. Również strażnicy więzienni ukazani w filmie jako sadystyczne bestie mało mają wspólnego z rzeczywistością Alcatraz. Więzienie to od początku swojego istnienia poddawane było szeregu rodzaju inspekcjom i wizytacjom ze strony sędziów, kongresmenów, wykwalifikowanych osób prywatnych, komisji, niezależnych organizacji i stowarzyszeń humanitarnych lub filantropijnych itp. Zawsze uzyskiwało ocenę placówki nowoczesnej, dobrze zarządzanej, stosującej humanitarne metody penitencjarne. Kary cielesne były w nim surowo zakazane (podobnie jak i w innych więzieniach federalnych na terenie Stanów Zjednoczonych), a wszelkie przejawy nadużywania przemocy lub łamania dyscypliny ze strony strażników energicznie tępione[3].

Przypisy

  1. Joel Gazis-Sax: Young and McCain (ang.). W: Henri Young 244-AZ [on-line].
  2. Joel Gazis-Sax: Alcatraz on Trial (ang.). W: Henri Young 244-AZ [on-line].
  3. 3,0 3,1 3,2 Henri Young (ang.). W: Alcatrazhistory.com [on-line]. [dostęp 24 marca 2012].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]