Morganukodont

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Morganukodont
Morganucodon
Kühne, 1949
Morganukodont
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd Morganucodonta
Rodzina Morganucodontidae
Rodzaj morganukodont

Morganukodont (†Morganucodon) – jeden z najstarszych rodzajów ssaków, zaliczanych do ssakokształtnych (Mammaliaformes). Morganukodonty występowały w okresie od późnego triasu (ok. 205 mln lat temu) do środkowej jury.

Były to małe (wielkości szczura) ssaki o kończynach rozstawionych na boki (podobnie jak u jaszczurek). Spośród wszystkich ssaków są one najbardziej budową ciała zbliżone do cynodontów, z których ssaki się wyodrębniły. Na tylnej części wewnętrznej strony ich kości zębowej występowało kilka kości charakterystycznych dla żuchwy gadów, których brak u współczesnych i większości kopalnych ssaków. Morganukodonty miały złożony staw żuchwowy - oznacza to, że do stawu między kością skroniową ze strony czaszki i kością zębową ze strony żuchwy (charakterystycznego dla wszystkich ssaków współczesnych i ogromnej większości kopalnych) przylegał dośrodkowo staw gadzi między kością kwadratową ze strony czaszki i stawową ze strony żuchwy. Tak więc u morganukodontów kości stawu gadziego nie przeszły jeszcze do ucha i w uchu środkowym występowała tylko jedna kostka słuchowa (tak jak u gadów i ptaków), strzemiączko. Zęby morganukodontów są zbliżone do zębów cynodontów, na dolnych i górnych zębach występują po trzy guzki ułożone w kierunku przodo-tylnym, okolone od strony dojęzykowej i dowargowej przez wałeczki, na których mogą znajdować się mniejsze guzki.

Zidentyfikowano 2 gatunki morganukodontów:

Morganucodon oehleri oraz należącym do innej rodziny Hadrocodium wui były obiektem badań w których zasugerowano, że rozwój węchu był pierwszą przyczyną rozwoju mózgu u ssaków[1].

Przypisy

  1. Daniel Lenart. Czy inteligencję zawdzięczamy węchowi?. „Świat Nauki”. nr. 7 (239), s. 7, lipiec 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zhe-Xi Luo, Zofia Kielan-Jaworowska i Richard L. Cifelli, W poszukiwaniu filogenezy ssaków mezozoicznych, Acta Palaeontologica Polonica 47 (1), 2002: 1-78 [1]
  • Zofia Kielan-Jaworowska, W cieniu dinozaurów, Świat Nauki, Marzec 2007, (3/187)