Morwa biała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Morwa biała
Morus-alba.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj morwa
Gatunek morwa biała
Nazwa systematyczna
Morus alba L.
Sp. Pl. 986, 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Morwa biała (Morus alba L.) – gatunek niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z Chin[2]. Od wieków była tam uprawiana. Później zaczęto ją uprawiać również w innych rejonach świata. Rozprzestrzeniła się z upraw i obecnie rośnie dziko w Afryce, Ameryce Północnej i Południowej oraz na wyspach Pacyfiku[2]. W Europie zaczęto ją uprawiać od XI wieku. W Polsce występuje często, jako jedyny gatunek morwy. Ze względu na fioletowo-czarną barwę owoców morwa biała bywa mylnie brana za morwę czarną (Morus nigra) lub czerwoną (Morus rubra).

Kwiaty morwy
Pędy z dojrzewającymi owocami
Korowina morwy
Drewno morwy

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo do 15 m wysokości. Roślina posiada przewody mleczne wytwarzające sok mleczny[3].
Pień
Kora brunatnoczerwonawa lub zielonkawoszara, z płaskimi zagłębieniami o łukowatym przebiegu, sękata[4].
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe, ale występujące na tym samym drzewie (roślina jednopienna)[3]. Są czterodzielne, kwiaty męskie podłużnie walcowate z 4 pręcikami, w jasnożółtych kotkach, kwiaty żeńskie główkowate wzniesione, z 1 słupkiem.
Liście
Jajowate, bardzo zmienne, niepodzielone lub różnie wcinane, do 18 cm długości. Miękkie, płaskie i cienkie. Od góry lekko błyszczące, od dołu prawie nagie lub z włoskami na większych nerwach. Ogonek z rynienkowatym rowkiem.
Owoce
Drobne niełupki obrośnięte są soczystymi osnówkami powstałymi z okwiatu. Zebrane w walcowate owocostany o długości ok. 2 cm. Barwa owoców różna – biała, różowa, czerwona, fioletowoczarna. Smak słodki i nieco mdły.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Od dawna uprawiana była w Chinach w związku z hodowlą jedwabnika morwowego. Jej liście stanowią pożywienie dla gąsienic tych owadów.
  • Morwy białe są często sadzone jako rośliny ozdobne, m.in. przy drogach, w parkach. Nadają się również na wysokie żywopłoty.
  • Liście morwy białej wykazują właściwości lecznicze. Działają stabilizująco na poziom cukru we krwi, ograniczając jego przyswajanie przez organizm, dlatego mogą być polecane pomocniczo w cukrzycy typu 2 oraz przy odchudzaniu. Owoce są jadalne. Liście zbierano na karmę dla jedwabników. Wymaga gleb lekkich i stanowisk ciepłych, słonecznych.
  • Drewno wykorzystywane jest do produkcji mebli i do wyrobów tokarskich[3].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  3. 3,0 3,1 3,2 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  4. Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 130-131. ISBN 83-7129-141-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Włodzimierz Seneta, Jakub Dolatowski: Dendrologia. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12099-1.