Morze epikontynentalne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kredowe morza epikontynentalne w Ameryce Północnej

Morze epikontynentalne – płytkie morze pokrywające obszar bloku kontynentalnego.

Powstawanie mórz epikontynentalnych wiąże się z transgresją morza, występującą często wraz z zakończeniem epoki lodowcowej lub z okresem intensywnego rozszerzania się oceanów.

Wielkie morza epikontynentalne[edytuj | edytuj kod]

W mezozoiku i na początku kenozoiku znaczne obszary centralnej i północnej Azji pokrywało rozległe Morze Turgajskie (Zachodniosyberyjskie), oddzielając Europę od wschodniej części Azji i rozdzielając żyjące w nich zwierzęta (dlatego w Europie nie spotyka się m.in. pospolitych w Azji dinozaurów rogatych − ceratopsów).

W Ameryce Północnej kolejne transgresje mórz z północy (z obszaru dzisiejszego Oceanu Arktycznego) w erze mezozoicznej, zalewały rozległe obszary Wielkich Równin. Tworzyły się duże, ale płytkie zbiorniki takie jak Morze Sundance (środkowa i późna jura) i Morze Mowry (wczesna kreda), a w późnej kredzie ustaliło się długotrwałe połączenie wód Oceanu Arktycznego i Zatoki Meksykańskiej - Morze Środkowego Zachodu (ang. Western Interior Seaway).

Obecnie żyjemy w okresie interglacjału, ale klimat na Ziemi jest w ogólności dużo chłodniejszy niż np. za czasów dinozaurów, kiedy nie istniały czapy polarne. Wiąże się to także z brakiem wielkich mórz epikontynentalnych, choć można znaleźć przykłady mniejszych zbiorników o tym charakterze, np. Zatoka Hudsona.

Morza epikontynentalne na terenie Polski[edytuj | edytuj kod]

Tereny Polski były w różnych okresach zalewane przez płytkie morza. W okresie permu Morze Cechsztyńskie pozostawiło liczne osady (cechsztyn) na obszarze Niżu Polskiego. Niewykluczone, że morze to na wschodzie miało połączenie z oceanem Paleotetydy. W erze mezozoicznej ponownie znaczne obszary Polski znalazły się pod wodą, z tego też powodu skamieniałości dinozaurów znajdowane są na niewielu stanowiskach (tropy w Górach Świętokrzyskich, kości pod Krasiejowem).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]