Moskitnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Moskitnik
Chrysolampis mosquitus[1]
(Linnaeus, 1758)
Chrysolampis mosquitus, Georges-Louis Leclerc de Buffon
Chrysolampis mosquitus, Georges-Louis Leclerc de Buffon
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Rząd lelkowe
Rodzina kolibrowate
Podrodzina kolibrzyki
Rodzaj Chrysolampis[2]
Boie, 1831
Gatunek moskitnik
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Moskitnik, koliber rubinowy (Chrysolampis mosquitus) – gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae) występującego w Brazylii, Kolumbii, Wenezueli, północno-wschodniej Boliwii, Gujanie, Tobago, Trynidadzie. Żyje w lasach, w zaroślach krzewów i na sawannach. Należy do monotypowego rodzaju Chrysolampis[4].

Średnie wymiary
  • Długość ciała - 9 cm.
  • Waga - ok. 4 g.
  • Rozpiętość skrzydeł - ok. 12 cm.
Pożywienie

Większość kolibrów żywi się nektarem z kwiatów i owadami, koliber rubinowy, zwany także moskitnikiem nie jest tu żadnym wyjątkiem. Musi cały czas przyjmować pożywienie, ma bowiem bardzo szybką przemianę materii i uzupełnienie jej źródeł jest dla niego niezbędne. Nawet podczas spoczynku zużywa 25 razy więcej energii niż ptak wielkości kaczki. Koliber rubinowy pije nektar z kwiatów roślin zatrzymując się na chwilę w locie przed wybraną rośliną i zanurzając w kwiecie swój dziób i język jak sondę. Owady chwyta moskitnik w locie. W odróżnieniu od innych owadożernych ptaków nie umie przesunąć do przełyku złapanych owadów. Dlatego musi stosować osobliwą taktykę: podlatuje do zdobyczy z wielką prędkością, by sama wpadła pod ciśnieniem powietrza do przełyku.

Rozmnażanie

Zaloty kolibrów rubinowych długo pozostawały dla ludzi tajemnicą, ptaki bowiem gonią się podczas nich z ogromną prędkością pomiędzy roślinnością na swoim terytorium. Dopiero ostatnio za pomocą nowoczesnej techniki fotograficznej i filmowej udało się odkryć wiele tajemnic dotyczących rozmnażania kolibrów. Parzenie moskitników odbywa się w powietrzu. Samczyk, stale śpiewając, lata przed jedną lub kilkoma samicami. Najczęściej parzy się w krótkim czasie z wieloma partnerami. Tony, jakie wydaje w locie, często są niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Gniazdo - mała, miskowata budowla z mchu, porostów i pajęczyn, umieszczone bywa zazwyczaj w rozgałęzieniu drzewa. Samiczka znosi 2-3 jajeczka, z których po 2-3 tygodniach wykluwają się pisklęta.

Tryb życia

Koliber rubinowy spędza niemal cały dzień w powietrzu. Lata z kwiatu na kwiat, przed każdym zatrzymuje się na chwilę i szuka nektaru. Niedoścignione umiejętności lotnicze kolibrów związane są z budową szkieletu, umożliwiającą ruch rotacyjny kości w stawie ramieniowym. Kiedy koliber porusza skrzydłami tak, by ich końce zakreślały ósemki, może zatrzymać się w powietrzu w miejscu, szybko przelatywać z kwiatu na kwiat, a nawet cofać się podczas lotu. Przymocowane do szkieletu mięśnie, które sterują tymi akrobacjami i stanowią niemal 1/3 wagi kolibra. Poza porą lęgową moskitnik prowadzi samotne życie, zaciekle broni swego terytorium, nawet przed większymi niż on sam. Wiadomo o nim, że broniąc się, dziobie w oczy ptaki drapieżne i innych wrogów.

Czy wiesz, że...
  • Koliber rubinowy potrafi poruszać skrzydłami bardzo szybko nawet w porównaniu z innymi gatunkami kolibrów. Średnia kolibrów wynosi 50-70 ruchów na sekundę, a u kolibra rubinowego nawet 100 machnięć.
  • Metaliczny połysk piór kolibrów wywołany jest przez warstwę ziarenek pigmentu w ich pierzu, która mocno załamuje światło.
  • By kolibry mogły przetrwać noc - gdy nie przyjmują pożywienia - popadają w jakby skrócony "sen zimowy", przy którym spada tempo przemiany materii.

Przypisy

  1. Chrysolampis mosquitus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Chrysolampis. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 24 kwietnia 2011]
  3. Chrysolampis mosquitus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Systematyka za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Podrodzina: Polytminae Reichenbach, 1849 - kolibrzyki (wersja 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Encyklopedia zwierząt od A do Z" Warszawa 1999