Moskitnik

Moskitnik
Chrysolampis mosquitus
(Linnaeus, 1758)
Chrysolampis mosquitus, Georges-Louis Leclerc de Buffon
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Rząd	jerzykowe
Rodzina	kolibry
Podrodzina	kolibry
Rodzaj	Chrysolampis Boie, 1831
Gatunek	koliber rubinowy
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
najmniejszej troski
Zasięg występowania
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Moskitnik (Chrysolampis mosquitus) – gatunek ptaka z rodziny kolibrów (Trochilidae) występującego w Brazylii, Kolumbii, Wenezueli, północno-wschodniej Boliwii, Gujanie, Tobago, Trynidadzie. Żyje w lasach, w zaroślach krzewów i na sawannach. Należy do monotypowego rodzaju Chrysolampis.

Średnie wymiary

• Długość ciała - 9 cm.
• Waga - ok. 4 g.
• Rozpiętość skrzydeł - ok. 12 cm.

Pożywienie

Większość kolibrów żywi się nektarem z kwiatów i owadami, koliber rubinowy, zwany także moskitnikiem nie jest tu żadnym wyjątkiem. Musi cały czas przyjmować pożywienie, ma bowiem bardzo szybką przemianę materii i uzupełnienie jej źródeł jest dla niego niezbędne. Nawet podczas spoczynku zużywa 25 razy więcej energii niż ptak wielkości kaczki. Koliber rubinowy pije nektar z kwiatów roślin zatrzymując się na chwilę w locie przed wybraną rośliną i zanurzając w kwiecie swój dziób i język jak sondę. Owady chwyta moskitnik w locie. W odróżnieniu od innych owadożernych ptaków nie umie przesunąć do przełyku złapanych owadów. Dlatego musi stosować osobliwą taktykę: podlatuje do zdobyczy z wielką prędkością, by sama wpadła pod ciśnieniem powietrza do przełyku.

Rozmnażanie

Zaloty kolibrów rubinowych długo pozostawały dla ludzi tajemnicą, ptaki bowiem gonią się podczas nich z ogromną prędkością pomiędzy roślinnością na swoim terytorium. Dopiero ostatnio za pomocą nowoczesnej techniki fotograficznej i filmowej udało się odkryć wiele tajemnic dotyczących rozmnażania kolibrów. Parzenie moskitników odbywa się w powietrzu. Samczyk, stale śpiewając, lata przed jedną lub kilkoma samicami. Najczęściej parzy się w krótkim czasie z wieloma partnerami. Tony, jakie wydaje w locie, często są niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Gniazdo - mała, miskowata budowla z mchu, porostów i pajęczyn, umieszczone bywa zazwyczaj w rozgałęzieniu drzewa. Samiczka znosi 2-3 jajeczka, z których po 2-3 tygodniach wykluwają się pisklęta.

Tryb życia

Koliber rubinowy spędza niemal cały dzień w powietrzu. Lata z kwiatu na kwiat, przed każdym zatrzymuje się na chwilę i szuka nektaru. Niedoścignione umiejętności lotnicze kolibrów związane są z budową szkieletu, umożliwiającą ruch rotacyjny kości w stawie ramieniowym. Kiedy koliber porusza skrzydłami tak, by ich końce zakreślały ósemki, może zatrzymać się w powietrzu w miejscu, szybko przelatywać z kwiatu na kwiat, a nawet cofać się podczas lotu. Przymocowane do szkieletu mięśnie, które sterują tymi akrobacjami i stanowią niemal 1/3 wagi kolibra. Poza porą lęgową moskitnik prowadzi samotne życie, zaciekle broni swego terytorium, nawet przed większymi niż on sam. Wiadomo o nim, że broniąc się, dziobie w oczy ptaki drapieżne i innych wrogów.

Czy wiesz, że...

• Koliber rubinowy potrafi poruszać skrzydłami bardzo szybko nawet w porównaniu z innymi gatunkami kolibrów. Średnia kolibrów wynosi 50-70 ruchów na sekundę, a u kolibra rubinowego nawet 100 machnięć.
• Metaliczny połysk piór kolibrów wywołany jest przez warstwę ziarenek pigmentu w ich pierzu, która mocno załamuje światło.
• By kolibry mogły przetrwać noc - gdy nie przyjmują pożywienia - popadają w jakby skrócony "sen zimowy", przy którym spada tempo przemiany materii.

Bibliografia

• "Encyklopedia zwierząt od A do Z" Warszawa 1999