Moskorzew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Moskorzew
Herb
Herb Moskorzewa
Kościół pw. św. Małgorzaty
Kościół pw. św. Małgorzaty
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat włoszczowski
Gmina Moskorzew
Liczba ludności (2005) 644

(Moskorzew+Perzyny)

Strefa numeracyjna (+48) 34
Kod pocztowy 29-130
Tablice rejestracyjne TLW
SIMC 0138425
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Moskorzew
Moskorzew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Moskorzew
Moskorzew
Ziemia 50°39′N 19°56′E/50,650000 19,933333Na mapach: 50°39′N 19°56′E/50,650000 19,933333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Moskorzew (dawn. Moskarzew) – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Moskorzew[1].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Moskorzew.

Moskorzew jest punktem początkowym szlak turystyczny żółty żółtego szlaku turystycznego do Szczekocin (szlaku „kosynierów”), prowadzącego po polach bitwy pod Szczekocinami

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Moskorzew leży przy granicy z województwem śląskim, 28 km na południe od Włoszczowy i 66 km na południowy zachód od Kielc, na obszarze Niecki Włoszczowskiej. Na terenie wsi znajdują się źródła Białej Nidy.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 78 z Chmielnika do przejścia granicznego w Chałupkach. Na przystanku PKS zlokalizowanym przy tej drodze zatrzymują się autobusy dalekobieżne do Katowic, Ostrowca Świętokrzyskiego, Starachowic, Tarnobrzegu oraz autobusy obsługujące trasy lokalne do Włoszczowy, Szczekocin, Jędrzejowa oraz innych miejscowości gminy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1239 – pochodzący z Moskorzewa Jan herbu Pilawa realizuje misję poselską Bolesława Wstydliwego na Węgry
  • 1334 – powstaje drewniany kościół w Moskorzewie. Potwierdzone dokumentami kościelnymi istnienie parafii w Moskorzewie
  • 1386–1434 – okres panowania Władysława Jagiełły; Klemens z Moskorzewa pełni urząd podkanclerzego królewskiego, uczestniczy w zakładaniu Uniwersytetu i funduje trzy prebendy w katedrze wawelskiej
  • 1387 – udział rycerza Mikołaja z Moskarzewa, podkanclerzego Królestwa Polskiego w orszaku królewskim Władysława Jagiełły i Jadwigi
  • 1394 – podkanclerzy koronny Klemens Moskarzewski właściciel tej miejscowości buduje istniejący do dziś kościół murowany w Moskorzewie
  • 1408 – śmierć Klemensa z Moskorzewa, pełniącego urząd podkanclerski w czasach Jagiełły; pochowany w ufundowanym przez siebie kościele w Moskorzewie. Z Klemensem występowali dwaj inni Pilawici bracia: Henryk i Sieciech z Moskarzewa.
  • 1558 – Moskorzewscy zmieniają kościół na zbór kalwiński
  • 1560 – we wsi urodził się Hieronim Moskorzowski, późniejszy działacz reformacyjny Braci Polskich
  • 1562 – zbór kalwiński zostaje zmieniony na zbór ariański
  • 1626 – dziedzic Moskorzewa Remigiusz Moskorzewski funduje ołtarz św. Żołnierzy
  • 1721 – właścicielem Moskorzewa zostaje Michał z Bogucic Bogucki
  • 1780 – Moskorzew staje się własnością generała Michałowskiego
  • 1794 – pożar kościoła i plebanii w Moskorzewie
  • 1824 – Franciszek i Antonilia Dobieccy sprzedają wieś Janowi Kantemu Kowalskiemu
  • 1827 – wieś Moskorzew liczy 206 mieszkańców zamieszkujących 31 domów
  • 1893 – Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego wymienia wieś Moskorzew jako miejscowość położoną pomiędzy wsiami Goleniowy i Chlewiska, posiadającą murowany kościół fundacji Klemensa Pilawy, urząd gminny, gorzelnię, cegielnię, młyn wodny i tartak. Znajdują się tu 52 domy mieszkalne zamieszkiwane przez 523 mieszkańców.
  • 1893 – Moskorzew zamieszkuje 523 mieszkańców w 52 domach
  • 1892–1906 – remont kościoła przeprowadzony przez Potockich, ówczesnych właścicieli Moskorzewa
  • 2007 – rozpoczęcie prac renowacyjnych kościoła z funduszy UE

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Małgorzaty, dekorowane herbami Pilawa gotyckie drzwi do świątyni

W kościele parafialnym, który jest byłym zborem zachowały się płyty nagrobkowe arianek: Barbary z Dąbrowskich Moskorzowskiej, Zofii z Sancygniowskich Karsznickiej oraz Doroty Moskorzowskiej. Wspomina o tym Józef Szymański w pracy „Szlakiem Braci Polskich”[2].

  • zespół kościoła parafialnego pw. św. Małgorzaty
    • kościół murowany w latach 1380-1394, restaurowany 1892-1906
    • plebania murowana z przełomu XIX/XX w.
    • cmentarz przykościelny z XIV w.
  • zespół cmentarza parafialnego
    • kaplica cmentarna z końca XIX w.
    • cmentarz z pocz. XIX w.
  • zespół dworski (częściowo zburzony)
    • dwór drewniany z końca XVIII w.; przebudowany na przełomie XIX/XX w.
    • oficyna murowana z poł. XIX w.
    • wieża mieszkalna murowana z przełomu XIV/XV w.; przebudowana w XVIII w.
    • stajnia murowana z połowy XIX w.
    • spichlerz murowany z połowy XIX w.
    • pozostałości parku z II poł. XIX w.

Osoby związane z Moskorzewem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-10].
  2. Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 97.
  3. Ks.Leonard Świderski, Ogladały oczy moje, LSW 1963, s 184,185.