Moskwa 2042

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Moskwa 2042
Москва_2042
Autor Władimir Wojnowicz
Miejsce wydania Związek Radziecki
Język rosyjski
Data wydania 1986
Typ utworu Antyutopia, Satyra polityczna
Data wydania polskiego 1992
Pierwszy wydawca polski Państwowy Instytut Wydawniczy
Przekład Henryka Broniatowska (pierwsze tłumaczenie)

Moskwa 2042 (ros. Москва 2042) – powieść antyutopijna Władimira Wojnowicza, opublikowana po raz pierwszy w 1986.

Powieść, napisana na kilka lat przed upadkiem komunizmu, ukazuje w tonie satyrycznym wady tego ustroju.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Główny bohater książki – dysydent polityczny, alter ego autora – udaje się w przyszłość, aby zobaczyć, w jakim kierunku rozwinął się system komunistyczny. Po przewrocie, nazwanym "Wielką Rewolucją Sierpniową", władze obejmuje grupa generałów na czele z nowym przywódcą Genialissimusem. Obowiązujący system, w przeciwieństwie do wcześniejszych koncepcji komunizmu, nie ma charakteru ogólnoświatowego czy wewnątrzpaństwowego. Przywódca ograniczył się do stworzenia utopijnego socjalizmu w jednym mieście, Moskwie. System ten to hybryda, łącząca wszystko to, co wydaje się być najlepsze w różnych nurtach socjalizmu i komunizmu.

Pierwsze wrażenia z pobytu w mieście wzbudzają podziw w bohaterze. Miasto stworzone przez Genialissimusa oraz jego generałów wydaje się być pozbawione wad. Jednak z biegiem czasu bohater dostrzega, że to tylko fasadowość i wyrafinowana gra pozorów. W rzeczywistości w mieście panuje nierówność, absurd i groteska. Podstawowa zasada zakłada, że to co podstawowe jest wtórne, a to co wtórne jest podstawowe. W życiu codziennym sprowadza się to do obowiązkowego zdawania "produktu wtórnego", bez którego nie można otrzymać pożywienia. Ponadto wszelka myśl i działanie ludzkie ma służyć Genialissimusowi, co oznacza całkowitą marginalizację wolnej twórczości. Dodatkowo nad "bezpieczeństwem" obywateli czuwa aparat bezpieczeństwa Ubew, który został w całości zinfiltrowany przez wywiad USA.

Stworzony system nie wytrzymuje próby czasu, a w wyniku przewrotu władzę przejmuje reakcjonista Sim Karnawałow (pierwowzorem jest Aleksander Sołżenicyn), który ogłasza się Imperatorem i dokonuje obalenia systemu komunistycznego.