Most Łazienkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Most Łazienkowski
POL Warszawa Most Lazienkowski.jpg
Most Łazienkowski (widok od strony Pragi)
Poprzednie nazwy most im. gen. Zygmunta Berlinga
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Podstawowe dane
Przeszkoda Wisła
Długość 424,50 m
Szerokość:
• całkowita
• jezdni
• chodników

27,50 m
10 m
1,5 m
Liczba przęseł 5
Rozpiętość przęseł 76,5m+3*90m+76,5m[1]
Zbudowano 1971–1974
Remontowano 1978
Projektant Jerzy Mazur z zespołem
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Most Łazienkowski
Most Łazienkowski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most Łazienkowski
Most Łazienkowski
Ziemia 52°13′31″N 21°02′57″E/52,225278 21,049167
Budowa mostu Łazienkowskiego
Lata 70. Wjazd na przeprawę od strony Śródmieściabezkolizyjny węzeł drogowy na skrzyżowaniu z Wisłostradą. W górnej części zdjęcia widoczny budynek Torwaru
Południowa jezdnia mostu, widok w kierunku Śródmieścia
Wjazd na zamknięty most Łazienkowski widziany z kładki nad Trasą Łazienkowską na osi ul. Jazdów (2015)
Tablica upamiętniająca otwarcie mostu 22 lipca 1974

Most Łazienkowski (w latach 1981–1998 most im. gen. Zygmunta Berlinga) – most w Warszawie na Wiśle zbudowany w latach 1971–1974, stanowiący fragment Trasy Łazienkowskiej.

Według danych stołecznego Zarządu Dróg Miejskich, w 2014 przez most Łazienkowski przejeżdżało średnio około 95 tysięcy aut na dobę, co stanowiło 17–18 procent ruchu samochodowego na wszystkich warszawskich mostach[2].

Od 14 lutego 2015 most jest wyłączony z eksploatacji z powodu pożaru, który uszkodził jego konstrukcję.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Autorem koncepcji, założeń ogólnych i lokalizacji mostu był zespół, który w latach 60. XX wieku zajął pierwsze miejsce w konkursie na opracowanie projektów dwóch nowych mostów przez Wisłę – Łazienkowskiego i Świętokrzyskiego. W jego skład wchodzili: Stanisław Marzyński, Józef Buchner i Stanisław Niewiadomski[3].

Po podjęciu decyzji o budowie Trasy Łazienkowskiej, w 1971 rozpoczęto prace przygotowawcze do budowy mostu, która rozpoczęła się w 1972[4]. Generalnym inwestorem była Dyrekcja Budowy Trasy Mostowej Łazienkowskiej.

 Osobny artykuł: Trasa Łazienkowska.

Most został zaprojektowany przez zespół inżynierów Centralnego Biura Projektów Dróg i Mostów „Transprojekt” w Warszawie pod kierunkiem Jerzego Mazura[5]. W skład zespołu projektującego przeprawę wraz z wiaduktami, dojazdami, estakadami i węzłami nadbrzeżnymi wchodzili: Józef Miturski, Czesław Szkudlarek, Marian Bogacki, Andrzej Bieliński, Jerzy Makosa, Andrzej Buchner, Stanisław Marzyński, Stanisław Niewiadomski, Lech Gruszczyński i Jan Knothe[6].

Most ma konstrukcję stalową (spawaną i nitowaną) ze stalową płytą ortotropową opartą na schemacie belki ciągłej pięcioprzęsłowej[7]. Płyta ortotropowa pozwoliła włączyć wszystkie elementy stalowe do łącznej pracy konstrukcyjnej, dzięki czemu uzyskano zmniejszenie ciężaru mostu o ok. 30% oraz kosztów jego budowy o ok. 50 mln ówczesnych złotych[7]. W przekroju poprzecznym zaprojektowano cztery belki główne blachownicowe o stałej wysokości środników (3800 mm)[7].

Elementy stalowe zostały wykonane przez Konstal Chorzów i Hutę Zabrze[5]. Były one transportowane ze Śląska koleją na Dworzec Gdański i nieistniejącą obecnie bocznicą kolejową do Elektrowni Powiśle, gdzie były składowane na placu w pobliżu pomnika Syreny. Stąd były przewożone na plac budowy: do pierwszego filara przy Cyplu Czerniakowskim przez specjalnie zbudowany drewniany most nad kanałem portowym, a na stronę praską – przez most Poniatowskiego[8].

Podpory (filary) mostu (cztery w nurcie Wisły i dwie na lądzie) są żelbetowe. Są one pozbawione okładziny granitowej[7]. Wraz z przyczółkami wykonało je Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych nr 15, natomiast montaż konstrukcji stalowej – firma Mostostal[5]. Z uwagi na napięty grafik, prace przy budowie rzecznych podpór mostu prowadzono również w nocy, przy świetle reflektorów[9]. Elementy stalowe nasuwano z obu brzegów na rolkach[9]. Montaż ostatniego elementu przęsła brzegowego zakończono na początku grudnia 1973[10].

Most ma dwie trzypasmowe jezdnie z jednometrowej szerokości odbojnicą pośrodku[4].

Wiadukty dojazdowe do mostu na po obu stronach Wisły mają łączną długość 436 metrów. Łączą się one z wiaduktami: nad Parkiem Agrykola o długości 391 metrów oraz nad ul. Paryską – 209 metrów[11]. Przy obydwu przyczółkach powstały bezkolizyjne węzły drogowe [12]. Węzeł z Wisłostradą miał również w atrakcyjnej formie przestrzennej powiązać bloki pobliskiego osiedla Torwar z nowoczesnymi rozwiązani drogowymi[13].

Budowa mostu i całej Trasy zakończyła się 19 lipca 1974[14]. Most został oficjalnie otwarty 22 lipca 1974[4], co upamiętnia tablica z brązu umieszczona na jego południowej balustradzie (bliżej strony praskiej) o treści[15]:

W XXX-lecie
Polskiej
Rzeczypospolitej
Ludowej
czwarty most
w Warszawie
z Trasą wzniesiony
w latach 1971–1974
oddano w dniu
lipcowego święta

W 1975 roku, w wyniku pożaru drewnianej budki znajdującej się pod mostem na lewym brzegu Wisły, zostało uszkodzone całe pierwsze przęsło i część drugiego oraz nawierzchnia jezdni na długości ok. 200 m.[16]

W listopadzie 1981 mostowi nadano nazwę gen. Zygmunta Berlinga, a w 1985 w pobliżu przeprawy po stronie praskiej odsłonięto pomnik generała[17]. Do nazwy most Łazienkowski powrócono w styczniu 1998[18].

Pierwszego remontu most doczekał się już kilka lat po otwarciu. Co kilka lat miały miejsce kolejne remonty. Na początku XXI wieku, po częściowym zawaleniu się wiaduktu w Alejach Jerozolimskich i wykonaniu ekspertyz innych obiektów mostowych w Warszawie, stwierdzono katastrofalny stan wszystkich łącznic (ślimaków) łączących most Łazienkowski z Wałem Miedzeszyńskim oraz Wisłostradą. W 2002 zamknięto zjazd z mostu na Wał Miedzeszyński w kierunku Puław. W 2003 zjazd ten został zburzony i wybudowany od nowa. Jesienią 2005 zburzono zjazd z mostu na Wał Miedzeszyński w stronę północną oraz wjazd na most z Wału Miedzeszyńskiego od strony Puław i wybudowano nowe podjazdy (ślimaki), oddane do użytku na początku lipca 2006. W 2013 rozpoczęto podobne prace na ślimakach łączących wiadukt mostu z Wisłostradą. Ostatnią odtworzoną łącznicę na lewym brzegu otwarto dla ruchu samochodowego w grudniu 2014[19].

Na przełomie lipca i sierpnia 2013 dokonano wymiany dylatacji południowej części mostu oraz remontu nawierzchni[20][21].

Do 18 września 2013 most stanowił fragment drogi krajowej nr 2 oraz trasy europejskiej E30. Obecnie droga nr 2 poprowadzona jest przez most Siekierkowski.

Most jest nieprzystosowany dla osób niepełnosprawnych ruchowo i do ruchu rowerowego — chodniki są wąskie, nie ma drogi rowerowej, zaś jazda rowerem po jezdni jest zabroniona; po obu stronach mostu chodniki kończą się długimi schodami.

14 lutego 2015 ok. 17.30 pod praską częścią mostu wybuchł pożar desek, składowanych tam w trakcie prac remontowych, których celem było m.in. zastąpienie drewnianych podestów technicznych przeprawy kratą z ocynkowanej stali[22][23]. Ogień objął podesty techniczne, z których przed ich planowanym demontażem usunięto już zabezpieczenie z azbestu (wprowadzone po pożarze w 1975) i rozprzestrzenił się w kierunku lewego brzegu[22]. Uszkodzona została konstrukcja dwóch i pół (z pięciu) przęseł przeprawy, nawierzchnia lewych pasów ruchu oraz biegnąca pod jezdnią magistrala wodociągowa. Pożar zniszczył także część instalacji poprowadzonych pod mostem[24]. W akcji ratowniczej uczestniczyło 144 strażaków, wspieranych z Wisły m.in. przez statek „Chudy Wojtek” należący do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, na którym strażacy umieścili sprzęt gaśniczy[24][25]. Pożar został ugaszony po 12 godzinach, nikt nie ucierpiał. Uszkodzona przeprawa została zamknięta do odwołania[22].

Wstępna ekspertyza stanu technicznego mostu wykazała, że w wyniku sięgającej 1000 stopni Celsjusza temperatury m.in. degradacji uległa i straciła nośność stalowa konstrukcja przeprawy, wystąpiły wybrzuszenia w siłownikach dźwigarów i przemieściły się łożyska. 20 lutego 2015 władze miasta podjęły decyzję o zdemontowaniu zniszczonej konstrukcji stalowej mostu i zamontowaniu nowej, na zachowanych filarach. Koszt prac oszacowano na 100–130 mln złotych, dodatkowe 80 mln złotych ma kosztować rozbiórka i odbudowa znajdujących się w złym stanie technicznym wiaduktów dojazdowych do przeprawy[26].

10 kwietnia 2015 Zarząd Dróg Miejskich podpisał umowę na remont mostu z konsorcjum składającego się z przedsiębiorstwa Bilfinger Infrastructure i Przedsiębiorstwa Usług Technicznych „Intercor”. Oferta złożona 7 kwietnia opiewała na kwotę 104 363 937,74 złotych i jako jedna z czterech złożonych tego samego dnia mieściła się w budżecie wynoszącym 106 mln złotych. Wykonawca ma wejść na teren 13 kwietnia o 8.00. Przeprawa ma być przejezdna 31 października 2015[27].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Mimo przywrócenia w 1998 obecnej nazwy, do marca 2015 na moście (od strony Śródmieścia) znajdowały się dwie tablice z nazwą Most imienia generała Zygmunta Berlinga[28]


Most Łazienkowski, widok od strony południowej

Przypisy

  1. Janusz Rymsza. Trasa łazienkowska w warszawie jako zabytkowa miejska arteria komunikacyjna. „Budownictwo. Czasopismo techniczne”, s. 293, 2011. [dostęp 2015-03-08]. 
  2. Analiza ruchu na drogach w latach 2011-2014 r.. W: Zarząd Dóg Miejskich w Warszawie [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2015-02-19].
  3. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 272. ISBN 83-06-00089-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 273. ISBN 83-06-00089-7.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 509. ISBN 83-01-08836-2.
  6. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 272–273. ISBN 83-06-00089-7.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Maria Hanke, Jerzy Kucharski: Trasa Mostowa Łazienkowska 1971–1974. Warszawa: Wydawnictwo "Prasa ZSL" na zlecenie Biura Projektów Budownictwa Komunalnego "Stolica", 1974, s. 3.
  8. Józef Sigalin: Trasa. O projektowaniu i budowaniu Trasy Mostowej Łazienkowskiej w Warszawie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1976, s. 55–56.
  9. 9,0 9,1 Józef Sigalin: Warszawa 1944–1980. Z archiwum architekta. Tom 3. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986, s. 455. ISBN 83-06-01187-2.
  10. Józef Sigalin: Warszawa 1944–1980. Z archiwum architekta. Tom 3. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986, s. 461. ISBN 83-06-01187-2.
  11. Józef Sigalin: Trasa. O projektowaniu i budowaniu Trasy Mostowej Łazienkowskiej w Warszawie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1976, s. 38.
  12. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 283. ISBN 83-06-00089-7.
  13. Maria Hanke, Jerzy Kucharski: Trasa Mostowa Łazienkowska 1971–1974. Warszawa: Wydawnictwo "Prasa ZSL" na zlecenie Biura Projektów Budownictwa Komunalnego "Stolica", 1974, s. 2.
  14. Józef Sigalin: Warszawa 1944–1980. Z archiwum architekta. Tom 3. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986, s. 463. ISBN 83-06-01187-2.
  15. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 34. ISBN 83-01-06109-X.
  16. Most Łazienkowski (pol.). [dostęp 2015-02-14].
  17. Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1990, s. 92. ISBN 83-7005-211-8.
  18. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 401. ISBN 83-86619-97X.
  19. Otwierają estakadę Trasy Łazienkowskiej. Gotowe wszystkie zjazdy. 30 grudnia 2014. [dostęp 2015-02-25].
  20. Piotr Halicki: Remont mostu Łazienkowskiego zakończony – Wiadomości (pol.). Onet.pl, 2013-08-09 16:38. [dostęp 2013-08-18].
  21. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie: Łazienkowski drożny (pol.). 2013-08-07. [dostęp 2013-08-18].
  22. 22,0 22,1 22,2 Jarosław Osowski, Krzysztof Śmietana. Paraliż po pożarze mostu. „Gazeta Stołeczna”, s. 1, 16 lutego 2015. 
  23. Jarosław Osowski. Mosty milczą o moście. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 20 lutego 2015. 
  24. 24,0 24,1 Paweł Gawlik. To była arcytrudna akcja: dym i spadający ogień. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 16 lutego 2015. 
  25. Jarosław Osowski. Jak „Chudy Wojtek” uratował most. Rozmowa z Jarosławem Jóźwiakiem wiceprezydentem Warszawy. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 16 lutego 2015. 
  26. Jarosław Osowski. Warszawa długo bez mostu Łazienkowskiego. „Gazeta Wyborcza”, s. 4, 21-22 lutego 2015. 
  27. Jakub Dybalski: Warszawa wybrała firmy, które naprawią most Łazienkowski (pol.). transport-publiczny.pl, 2015-04-10. [dostęp 2015-04-10].
  28. Jarosław Osowski. „Haniebny napis“ ujawniony dzięki pożarowi mostu. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 17 marca 2015.