Most Poniatowskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Podstawowe dane
Przeszkoda Wisła
Długość 506 m
Szerokość:
• całkowita
• jezdni
• chodników

21,40 m
14,80 m
2x3,30 m
Liczba torów tramwajowych 2
Liczba przęseł 8
Rozpiętość przęseł 32+55+68+80+68+58+58+38
Zbudowano 6 stycznia 1914
Zburzono 16 września 1944
Projektant Mieczysław Marszewski, Wacław Paszkowski
most Poniatowskiego po 1945 roku
Przeszkoda Wisła
Długość 506 m
Liczba torów tramwajowych 2
Liczba przęseł 8
Odbudowano 22 lipca 1946
Projektant Stanisław Hempel
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Most księcia Józefa Poniatowskiego
Ziemia 52°14′08,7″N 21°02′24,4″E/52,235750 21,040111Na mapach: 52°14′08,7″N 21°02′24,4″E/52,235750 21,040111
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Most księcia Józefa Poniatowskiego (dawniej most Mikołajewski, most im. Cesarza Mikołaja II, Trzeci Most) – zbudowany w latach 1904–1914 most przez Wisłę w Warszawie. Obecną nazwę nadano w kwietniu 1917[1].

Opis i historia[edytuj | edytuj kod]

Most powstał w latach 1905-1913 wg projektu inżynierów Mieczysława Marszewskiego i Wacława Paszkowskiego, autorem architektury mostu i wiaduktu był zaś Stefan Szyller (twórca bramy Uniwersytetu Warszawskiego i budynków Politechniki Warszawskiej). Trasa mostowa wraz z dojazdami, nie licząc wałów ochronnych, wyniosła 3542 metry, w tym 506 m długości mostu i wiadukt o długości 700 m[2]. Most o ośmiu przęsłach stalowych wspartych na kamiennych filarach otwarto 6 stycznia 1914[3][4].

Razem z mostem zbudowano 700 metrowy wiadukt nad Powiślem, będący przedłużeniem Alej Jerozolimskich.

3 sierpnia 1915 wycofujące się z Warszawy wojska rosyjskie wysadziły górne części 2 filarów. Ułożony w 1916 prowizoryczny pomost drewniany szybko spłonął. Most odbudowano w latach 1921-26. W tym roku podczas przewrotu majowego na moście doszło do historycznego spotkania pomiędzy marszałkiem Józefem Piłsudskim a prezydentem Stanisławem Wojciechowskim.

Ponownie most został zniszczony przez Niemców w 1944 - zniszczona została góra 3 filarów, w wyniku czego zapadły się 4 przęsła[2]. Odbudowany według projektu konstrukcyjnego Stanisława Hempla, został oddany do użytku 22 lipca 1946. W 1949 pod kierownictwem inż. Tadeusza Chylińskiego z Instytutu Lotnictwa, przeprowadzono badania tensometryczne naprężeń w konstrukcji przęseł mostu. Niestety po odbudowie most stracił sporo ze swojego charakteru. Przedwojenną ozdobną balustradę zastąpiono prostym „parkanem” stalowym. Nie odbudowano też kilku kamiennych ławek, które stały na filarach mostu. Inna jest też konstrukcja samych przęseł. Szczątki oryginalnych ławek do dzisiaj leżą w wiślanym nurcie i można je zobaczyć przy niskim stanie wody[5].

W latach 1963-66 zbudowano drugą łącznicę z Wisłostradą na zachodnim brzegu rzeki. Dzięki temu powstał specyficzny układ zjazdów i wjazdów po lewej stronie – przypominający z lotu ptaka trzy koła.

W trakcie kolejnego remontu w latach 1985-90 wymieniono całą konstrukcję stalową wiaduktu na nową szerszą. Elementy betonowe wyglądające jak kamienne obłożono zbrojoną obrzutką betonową i odtworzono pierwotny wygląd powierzchni.Wymieniono wszystkie poprzeczne belki betonowe i dobudowano drugą łącznicę po stronie praskiej (z Wałem Miedzeszyńskim), oraz podniesiono torowisko tramwajowe. Na czas tego remontu w pobliżu mostu powstał most Syreny.

W latach 2004-2005 wyremontowano wszystkie dwie wieżyczki na moście a od nowa zbudowano te po praskiej stronie, oraz cztery pierwsze pawilony wiaduktu[6].

Odnowiono neorenesansowe wieżyczki i pawilony na wiadukcie doń prowadzącym. Przy okazji tego remontu na wieżyczkę przy Muzeum Wojska Polskiego powrócił wykuty w kamieniu kartusz herbowy z wizerunkiem syreny. Został on zdemontowany podczas remontu w latach 80.

Latem 2007 wyremontowano torowisko tramwajowe dzięki czemu tramwaje jeżdżą nieco szybciej i ciszej. Bydgoska fabryka dostarczyła nowoczesne tramwaje, które kursują po tej trasie. Na przystankach pojawiły się nowe, elektroniczne tablice, które mają informować o czasie jaki pozostał do przyjazdu tramwaju. Uruchomienie tablic niestety opóźniło się z winy wykonawcy.

W drugiej połowie lat 70. na filarze wiaduktu przy Wybrzeżu Kościuszkowskim umieszczono tablicę Tchorka upamiętniającą egzekucję przez Niemców grupy żołnierzy AK w sierpniu 1944[7].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 369. ISBN 83-86619-97X.
  2. 2,0 2,1 Nowy III most. "Stolica", Nr 33 (1548), 14 sierpnia 1977 r.
  3. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 511. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Henryk Janczewski: Warszawa. Geneza i rozwój inżynierii miejskiej. Warszawa: Arkady, 1971, s. 210.
  5. Jedno z takich przęseł z dawną jezdnią, chodnikami i resztkami ogrodzenia można zobaczyć w Wiśle od strony Saskiej Kępy
  6. Na odbudowę wieżyczek po stronie wschodniej nie zgodzili się Rosjanie
  7. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 178. ISBN 83-01-06109-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]