Muchomor cytrynowy
| Muchomor cytrynowy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | muchomorowate |
| Rodzaj | muchomor |
| Gatunek | muchomor cytrynowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Amanita citrina (Schaeff) Pers.[2]. Tent. disp. meth. fung. (Lipsiae): 70 (1797) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Muchomor cytrynowy (Amanita citrina Schaeff.) – gatunek muchomora należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae). Nazwy regionalne: muchomor płowy, muchomor żółty, muchomor żółtawy, muchomor bulwiasty, muchar, muchoraj[3].
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- Mięsisty, o średnicy 5-10 cm, bladożółtawy, rzadziej żółtozielonkawy na początku półkolisty, później płaski. Na jego powierzchni znajdują się nieliczne łatki o różnych rozmiarach[4]. Za młodu cały kapelusz otoczony jest osłoną. Podczas wzrostu owocnika ulega ona rozerwaniu. Z dolnej części powstaje pierścień na trzonie, z górnej łatki na kapeluszu, które podczas deszczu często ulegają zmyciu[3].
- Blaszki
- Na młodych owocnikach białe, na starszych żółtobiałe, gęsto ustawione, przy trzonie nie przyrośnięte[4].
- Trzon
- Cienki (1-2 cm) i wysoki (5-15 cm), walcowaty, łatwo oddzielający się od kapelusza. Jest biały lub żółtobiały, zwężający się ku górze. Na bulwiastej nasadzie trzonu występuje krótka pochwa o grybości do 4 cm i postrzępionych, nierównych brzegach. Na trzonie występuje żółtawy pierścień, u dojrzałych okazów obwiśnięty[4].
- Miąższ
- Biały, kruchy, o łagodnym smaku i zapachu surowych ziemniaków. Nie zmienia barwy po przełamaniu[4].
- Wysyp zarodników
- Biały. Zarodniki gładkie o średnicy 7-10 μm[5].
Występowanie [edytuj]
Występuje na obszarach o umiarkowanym klimacie w Azji, Ameryce Północnej i Europie oraz w Australii[3]. W Polsce jest pospolity. Rośnie w różnego typu lasach, szczególnie na terenach piaszczystych[5].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb niejadalny lub lekko trujący. Przez niektórych uważany jest za lekko toksyczny dla człowieka[5][4]. Zawiera bufoteninę. Jest to ta sama substancja, która występuje w jadzie wydzielanym przez ropuchy, ale przy doustnym spożyciu dla ludzi jest nieszkodliwa[6]. Muchomor cytrynowy jednak i tak nie nadaje się do spożycia ze względu na nieprzyjemny smak. Odradza się też jego zbieranie ze względu na możliwość pomyłki z śmiertelnie trującym muchomorem sromotnikowym[3].
Zmienność [edytuj]
Występuje w dwóch odmianach[2]
- Amanita citrina var. alba (Gillet) Rea, 1922
- Amanita citrina (Schaeff.) Pers., 1797. var. citrina
Synonimy [edytuj]
- Agaricus citrinus Schaeff., 1762
- Agaricus mappa Batsch, 1783
- Agaricus mappa Willd., 1787
- Amanita bulbosa var. citrina (Schaeff.) Gillet, 1874
- Amanita citrina var. mappa (Batsch) Pers., 1801
- Amanita citrina ß mappalis Gray, 1821
- Amanita mappa (Batsch) Bertill., in Dechambre, 1866
- Amanita mappa var. citrina (Schaeff.) Rea, 1922
- Amanitina citrina (Schaeff.) E.-J. Gilbert, 1948
(na podstawie Species Fungorum[2])
Gatunki podobne [edytuj]
Jest bardzo podobny do muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides). Szczególnie łatwo można pomylić okazy muchomora cytrynowego, z kapeluszy których deszcz zmył łatki[3].
Przypisy
- ↑ Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 21 maja 2013].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-01-02].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Albert Pilát, Otto Ušák: Mały atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1977.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
