Muchomor czerwieniejący

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muchomor czerwieniejący
Muchomor czerwieniejący: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina muchomorowate
Rodzaj Amanita
Gatunek muchomor czerwieniejący
Nazwa systematyczna
Amanita rubescens Pers.
Tent. disp. meth. fung.: 71 (Lipsk, 1797)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1992. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako muchomor czerwonawy, bedłka, muchar czerwonawy, podsadka czerwieniejąca[2].

Posiada ponad 30 synonimów łacińskich[3]. Występuje w dwóch odmianach[1]:

  • Amanita rubescens var. annulosulphurea Gillet
  • Amanita rubescens var. rubescens Pers.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Cielistoczerwonawy, bladoczerwonawy, brązowoczerwonawy lub jasnobrązowy z czerwonawym odcieniem, o średnicy do 15 cm. Powierzchnia sucha, pokryta brązoworóżowymi łatkami różnej wielkości.U młodych egzemplarzy półkolisty, następnie płasko rozpostarty[4] .

Blaszki

Za młodu białe, później z różowawym nalotem, do 12 mm szerokości, przyrośnięte lub zbiegające, dosyć gęsto ustawione. Uszkodzone zmieniają kolor na brązowoczerwonawy[4].

Trzon

Początkowo białawy, później brązowoczerwonawy, u podstawy bulwiasto zgrubiały, o wysokości do 15 cm, otoczony resztkami pochwy w kształcie nieregularnych wałeczków. Wyposażony jest w prążkowany pierścień[4].

Miąższ

Biały, mięsisty, uszkodzony zmienia barwę na czerwonawą, kruchy, bez zapachu, o łagodnym smaku[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki gładkie, szerokoelipsoidalne, o rozmiarach 6-7 × 8-10 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w lasach liściastych, iglastych i mieszanych. Rośnie na ziemi, wśród mchów, szczególnie pod brzozami, bukami, sosnami, dębami. Owocniki wytwarza od czerwca do listopada. W Polsce pospolity[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny po dostatecznym wygotowaniu. Ze względu na swoje spore rozmiary i częste występowanie jest atrakcyjny dla grzybiarzy. Niektórzy autorzy odradzają jego spożywanie z powodu możliwości pomyłki z toksycznym muchomorem plamistym (Amanita pantherina)[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Bywa mylony z trującym muchomorem plamistym (Amanita pantherina) oraz z muchomorem twardawym (Amanita excelsa). Dla muchomora czerwieniejącego charakterystyczne jest występowanie różowawego odcienia, czerwienienie miąższu po uszkodzeniu i brak wyraźnego prążkowania na kapeluszu. Ponadto u muchomora plamistego u nasady trzonu występuje pofałdowana pochwa[6].

Czasami występuje w grupach
Powierzchnia kapelusza
Podstawa trzonu
Blaszki i trzon

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2012-01-02].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. 6,0 6,1 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.