Muchomor porfirowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muchomor porfirowy
Amanita porphyria G5 (3).JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina muchomorowate
Rodzaj muchomor
Gatunek muchomor porfirowy
Nazwa systematyczna
Amanita porphyria Alb. & Schwein
Consp. fung.: 142 (Lipsk, 1805)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Amanita porphyria G4.JPG
Amanita porphyria G5 (4).JPG

Muchomor porfirowy (Amanita porphyria Alb. & Schwein.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[2]. Synonimów łacińskich ma 15. Niektóre z nich[3]:

  • Agaricus porphyrius (Alb. & Schwein.) Fr. 1821
  • Agaricus recutitus Fr. 1838
  • Amanita recutita (Fr.) Gillet 1874
  • Amanitina porphyria (Alb. & Schwein.) E.-J. Gilbert, in Bresadola 1941

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

O średnicy 4-9 cm, u osobników młodych dzwonkowato-łukowaty, następnie szybko spłaszczający się. Brzeg tępy, bez prążków, powierzchnia kapelusza gładka, naga z delikatnymi, wrośniętymi włókienkami, zazwyczaj z łatkowatymi resztkami osłony. Kolor szarobrązowy lub szarofioletowy. Podczas suchej pogody jest błyszczący, podczas wilgotnej śliski[4].

Blaszki

Białe, nierównej długości, gęste i wolne przy trzonie[5].

Trzon

Wysokość 8-13 cm, grubość 1-2 cm, walcowaty, w górnej części zwężony. Na młodych owocnikach pełny, później pusty w środku. na starszych szarobrązowy z fioletowym odcieniem. Pierścień zwisający, u starszych okazów zanika. Podstawa bulwiasta z dużą, odstającą od trzonu, porozrywaną pochwą, która jest zwykle ciemniejsza od trzonu[4][5].

Miąższ

Kruchy, biały, dość cienki. Ma nieprzyjemny zapach gnijących ziemniaków i smak rzodkwi[5].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki kuliste, gładkie, o średnicy 8-10 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej i w Europie, głównie w lasach iglastych[6]. Rośnie głównie na kwaśnych glebach; na niżu w lasach sosnowych, w górach pod świerkami. Owocniki wyrastają od lipca do października[4]. Jest on dość pospolity, lecz tylko w niektórych regionach. Wydaje się, że w Europie nie ma granicy południowej i północnej, a w górach sięga do 1600 m n.p.m.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb trujący (zatrucia psychotropowo-neurotoksyczne)[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Czasami podobny jest muchomor twardawy (Amanita excelsa), ale nie posiada odstającej bulwy, jest też większy i bardziej mięsisty[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. MushroomEXpert. [dostęp 2013-03-04].