Muchomor wiosenny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Muchomor wiosenny | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | muchomorowate |
| Rodzaj | muchomor |
| Gatunek | muchomor wiosenny |
| Nazwa systematyczna | |
| Amanita verna (Bull.) Lam[2]. Encycl. Méth. Bot. 1: 113 (Paryż, 1783) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Muchomor wiosenny (Amanita verna (Bull.) Lam.[1][2][3]) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae). Gatunek ten jest podobny do muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides) i w niektórych publikacjach klasyfikowany jest jako jego odmiana wiosenna: Amanita phalloides var. verna[4][5][6].
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- Średnicy ok. 5–10 cm. Barwy białej lub kremowej, o powierzchni gładkiej lub lekko włókienkowatej, na której sporadycznie można spotkać pozostałości osłony. Pokrój kapelusza jest początkowo owalny lub półkolisty, u dojrzałych owocników wypukły lub płaski. Krawędź kapelusza jest gładka i zaostrzona.
- Hymenofor
- Blaszkowaty, barwy białej. Blaszki szeroko rozstawione, nieprzylegające do trzonu, o ostrzach gładkich lub kłaczkowatych.
- Trzon
- Długości ok. 7–10 (do 12) cm, średnicy ok. 1–1,5 cm. Barwy białawej do zielonawej, często z zygzakowatym wzorem i kłaczkowatą powierzchnią. Kształt trzonu jest prawie cylindryczny, nieco zwężający się ku górze. Na trzonie znajduje się biały pierścień, zwieszony, bruzdowany i często rozerwany, powyżej którego trzon jest gładki. Podstawa trzonu jest bulwiasta, u jej podstawy znajdują się szczątki osłony (tzw. pochwa), u starszych owocników żółtawe.
- Miąższ
- Barwy białej. Zapach miąższu jest słodkawy, a smak orzechowy. Nie przebarwia się poddany działaniu roztworu wodorotlenku potasu (u odmiany Amanita verna var. decipiens, występującej w południowej Europie, przebarwia się pomarańczowożółto).
- Wysyp zarodników
- Biały, amyloidalny. Zarodniki okrągławego kształtu, o rozmiarach 8–10×7–9 μm, barwy białej.
Występowanie [edytuj]
Rozwija się w lasach liściastych i parkach, szczególnie pod dębami. W środkowej Europie owocuje od czerwca do sierpnia, w południowej od maja.
Znaczenie [edytuj]
Grzyb trujący dla człowieka. Zawiera, podobnie jak muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides), amanitotoksyny i fallotoksyny uszkadzające wątrobę. Notowane były śmiertelne zatrucia tym gatunkiem.
Gatunki podobne [edytuj]
- pieczarki (Agaricus sp.)[4][5], których podobne są niedojrzałe owocniki z białym hymenoforem
- muchomor cytrynowy (Amanita citrina)[6]
- Amanita gilbertii[5]
- Amanita ovoidea[5]
- muchomor jadowity (Amanita virosa)[3][5], o mniej stożkowatym kapeluszu, owocujący wiosną
Synonimy [edytuj]
- Agaricus bulbosus f. vernus Bull., 1780
- Agaricus vernus Bull., 1783
- Agaricus virosus var. vernus (Bull.) Fr., 1838
- Amanita phalloides var. verna (Bull.) Lanzi, 1916
- Amanita virosa Secr., 1833
- Amanitina verna (Bull.) E.-J. Gilbert, 1941
- Venenarius vernus (Bull.) Murrill, 1948
(na podstawie Species Fungorum[2])
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Amanita verna w: Bisby FA, Roskov YR, Orrell TM, Nicolson D, Paglinawan LE, Bailly N, Kirk PM, Bourgoin T, Baillargeon G., eds (2009). Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2009 Annual Checklist. Digital resource at http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2009/ Species 2000: Reading, UK.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-01-02].
- ↑ 3,0 3,1 Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "DELTA W-Z", s. 109,273. ISBN 8371753373.
- ↑ 4,0 4,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Wyd. III. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985, s. 355. ISBN 8309007140.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 18. ISBN 8374045132.
- ↑ 6,0 6,1 Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 23, 29, 122, 126. ISBN 8370730841.
Bibliografia [edytuj]
- Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 23, 29, 122, 126. ISBN 8370730841.
- Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 18. ISBN 8374045132.
- Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "DELTA W-Z", s. 109,273. ISBN 8371753373.
- Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Wyd. III. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985, s. 355. ISBN 8309007140.
- Amanita verna w: grzyby.pl
