Mukrz (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mukrz
Muksz, Jezioro Mukrzańskie
Widok od strony wsi Mukrz
Widok od strony wsi Mukrz
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Wysoczyzna Świecka
Powierzchnia 43,3-43,5 ha
Wymiary 1,2 × 0,61 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

2,0-2,1 m
5,0-5,25 m
Objętość 907,6 tys. m³
Klasa jakości wody III[1] (w roku 2006)
Wysokość lustra 103,3-103,4 m n.p.m.
Rzeki zasilające Mukrz
Rzeki wypływające Mukrz
Miejscowości nadbrzeżne Mukrz, Cisiny
Rodzaj jeziora polodowcowe
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Mukrz
Mukrz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mukrz
Mukrz
Ziemia 53°31′15″N 18°07′25″E/53,520833 18,123611Na mapach: 53°31′15″N 18°07′25″E/53,520833 18,123611
Jezioro Mukrz

Mukrzjezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn, zlokalizowane w miejscowości Mukrz, w obrębie Borów Tucholskich, na terenie Wysoczyzny Świeckiej[1]. Północne i zachodnie brzegi jeziora stanowią granicę między gminą Cekcyn, a gminą Lniano[2].

Opis jeziora[edytuj | edytuj kod]

Jezioro posiada bardzo rozwiniętą linię brzegową, szczególnie we wschodniej części akwenu, złożonej z trzech dużych bezimiennych zatok. Największa głębia znajduje się mniej więcej w środku zbiornika. Dno jest poważnie zamulone (miąższość mułu dochodzi do 4 m), choć zdarzają się fragmenty dna piaszczystego, a nawet skupiska (nagromadzenia) głazów wytopionych z lodowca (część wschodnia). Brzeg północny najbardziej urozmaicony. Wokół jeziora występują niewielkie klify. W pasie przybrzeżnym znajdują się torfowiska oraz obszary silnie podmokłe, zwłaszcza wiosenną porą. Znaleźć można wyrobiska po wyeksploatowanym torfie.

Jezioro Mukrz jest jeziorem zanikającym - szczątkiem dawnego wielkiego jeziora, na które składały się trzy obecne akweny (pozostałości) - oprócz Mukrza, także Jezioro Ostrowite i Jezioro Błądzimskie, zwane Świętym. Główny ciek zasilający i odwadniający jezioro to Mukrz. Jest to więc jezioro przepływowe. Okolica pokryta jest siecią rowów melioracyjnych, powodujących niekorzystny drenaż podłoża.

Najstarsze ślady osadnictwa ludzkiego znad jeziora sięgają końcówki mezolitu. Obecnie od strony wsi Mukrz akwen wykorzystywany jest rekreacyjnie, istnieje kilka pomostów wędkarskich. Po przeciwnej stronie, o brzeg jeziora opiera się granica rezerwatu Cisy Staropolskie, mającego ogromne znaczenie dla dziedzictwa przyrodniczego Polski. W zbiorniku żyją bobry.

Gruntowne badania zbiornika przeprowadzono pod kierownictwem Zygmunta Churskiego w sierpniu 1950.

Dane morfometryczne[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 43,3 ha[1][3] do 43,5 ha[4].

Zwierciadło wody położone jest na wysokości 103,3 m n.p.m.[4] lub 103,4 m n.p.m.[3] Średnia głębokość jeziora wynosi 2,1 m[3] lub 2,0 m[1] lub też 1,4 m[potrzebne źródło], natomiast głębokość maksymalna 5,0 m[1][3] lub 5,25 m[potrzebne źródło].

W oparciu o badania przeprowadzone w 2006 roku wody jeziora zaliczono do III klasy czystości[1] i III kategorii podatności na degradację[1].

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Mukrz[5]. W różnych publikacjach jezioro to występuje pod nazwą Muksz[4] lub Jezioro Mukrzańskie[potrzebne źródło]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Opis jeziora na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Bydgoszczy. [dostęp 2010-12-29].
  2. Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 2010-12-29].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 187. ISBN 83-232-1732-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 187. ISBN 83-232-1732-7.
  5. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red.). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 224. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 2010-08-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Churski, Jezioro Mukrz i jego okolice pod względem hydrograficznym i geomorfologicznym, w: Studia Societatis Scientiarum Torunensis, nr 1/1953, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Toruń, 1953
  2. Agnieszka M. Noryśkiewicz, Palinologiczne ślady działalności człowieka w osadach jeziora Mukrz, w: Polish Botanical Studies Guidebook Series 23, 1999
  3. http://lniano.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=50 - strona gminy Lniano (dostęp 14.4.2010)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]