Mulaj Ismail

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy sułtana. Zobacz też: Mulaj Ismail - książę marokański, syn Mulaja Abdullaha.
Mulaj Ismail

Mulaj Ismail (arab. أبو النصر مولاي إسماعيل بن الشريف = Abu an-Nasir Mulaj Ismail ibn asz-Szarif, ur. 1645 w Ar-Risani, zm. 21 marca 1727 w Meknesie) - drugi sułtan Maroka z dynastii Alawitów, syn Mulaja Alego asz-Szarifa, władcy Tafilalt.

Objął tron w 1672 roku po swoim bracie Mulaju Raszidzie. Początkowo musiał tłumić powstania żądnych władzy krewnych oraz sprzeciwiających się jego panowaniu plemion, zanim mógł poświęcić się rozbudowie kraju.

Zrestrukturyzował siły zbrojne i stworzył nową armię z blisko 40 tysięcy sudańskich niewolników. Dzięki niej udawało mu się trzymać w szachu różnorodne plemiona Berberów i Beduinów, które sprzeciwiały się forsowanej przez niego jedności państwa. Mulaj Ismail zdobył także angielski bastion w Tangierze (w 1684) oraz hiszpański fort w okolicach Al-Araisz (1689), a także Asilę i pobliskie tereny nad Oceanem Atlantyckim (1691).

Swoje bezpieczeństwo oparł na elitarnej gwardii zwanej Bukhari, w skład której wchodzili trenowani od młodości, wyselekcjonowani pod względem warunków fizycznych czarnoskórzy niewolnicy. Gwardia ta stanowiła najlepiej wyszkoloną i wyposażoną formacje wojskową w państwie.

Pod rządami Mulaja Ismaila nastąpił gwałtowny rozwój gospodarczy Maroka. Rozkwitł handel z Europą, zwłaszcza z Francją i Wielką Brytanią. Rozwój ten umożliwił wzmożoną działalność budowniczą. Oprócz umocnień obronnych wokół Meknesu (dokąd przeniesiono stolicę z Fezu) powstały tam też nowe rezydencje i pałace. Wiele wzniesionych w tym czasie budowli przetrwało do dzisiaj i stanowią one wizytówkę miasta (m. in. największa w Maroku brama Bab al-Mansur).

Po śmierci Mulaja Ismaila rozgorzały zacięte walki o sukcesję do tronu między jego siedmioma synami, które doprowadziły do upadku potęgi państwa i anarchii. Dopiero za sułtana Muhammada III (1757-1790) udało się na nowo zjednoczyć Maroko.

Prochy Mulaja Ismaila spoczywają obecnie w jego mauzoleum w Meknesie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • John Windus, Reise nach Mequinetz, der Residentz des heutigen Käysers von Fetz und Marocco welche C. Stuart als Groß-Britannischer Gesandter Anno 1721 zur Erledigung der dortigen Gefangenen abgelegt hat.', Förster, Hannover 1726 (pierwsze niemieckie wydanie A Journey to Mequinez)
  • Stephan i Nandy Ronart, Lexikon der Arabischen Welt, Artemis Verlag, 1972 ISBN 3-7608-0138-2
  • The Alawi dynasty. Genealogy
Poprzednik
Mulaj Raszid
Sułtan Maroka
1672-1727
Następca
Abu al-Abbas Ahmad II