Murówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Murówka
Hirundinea ferruginea[1]
(Gmelin, 1788)
Murówka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd pierwowróblowce
Rodzina tyrankowate
Rodzaj Hirundinea
Orbigny & Lafresnaye, 1837
Gatunek murówka
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Murówka (Hirundinea ferruginea) – gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju Hirundinea. Występuje w Ameryce Południowej.

Podgatunki i zasięg występowania

Wyróżnia się następujące podgatunki[3]:

  • H. f. ferruginea (Gmelin, JF, 1788) - wschodnia Kolumbia, północno-zachodnia Brazylia, południowo-wschodnia Wenezuela, południowo-zachodnia Gujana oraz Gujana Francuska
  • H. f. sclateri Reinhardt, 1870 - zachodnia Wenezuela, Kolumbia do południowo-wschodniego Peru
  • H. f. bellicosa (Vieillot, 1819 - południowa i wschodnia Brazylia, wschodni Paragwaj, północno-wschodnia Argentyna i Urugwaj
  • H. f. pallidior Hartert & Goodson, 1917 - północna i wschodnia Boliwia, zachodni Paragwaj i północno-zachodnia Argentyna
Morfologia

Długość ciała wynosi 16-18,5 cm, masa ciała 21 g. Skrzydło mierzy 11,4 cm, ogon 8,1 cm. Podgatunek sclateri odróżniają czerwonawe promyki ogona w okolicach stosiny, zaś podgatunek bellicosa rdzawy kuper[4]. Opis dotyczy podgatunku nominatywnego. Głowa i wierzch ciała w kolorze okopconego brązu. Policzki białawe. Lotki II rzędu posiadają wyraźne rdzawe obrzeżenia, przy złożonym skrzydle zlewające się w jedną plamę. Gardło, boki szyi, pierś i spód ciała aż do pokryw podogonowych jasnopomarańczowe. sterówki u nasady rdzawe. Dziób niemal czarny, tęczówki brązowe do czarnych. Nogi szare. Nie występuje dymorfizm płciowy.

Habitat

Środowisko życia stanowią klify, skaliste wąwozy, miejsca, gdzie stworzono w skale tunel na drogę (ang. roadcut), oraz budynki. Spotykana na wysokości do 3900 m n.p.m. w Boliwii, w Andach od 900 do 2000 m n.p.m.

Behawior

Żeruje w parach lub grupach rodzinnych. Pożywienie stanowią owady łapane z czatowni, którą może być skała lub wystające ze szczeliny skalnej drzewo; po złapaniu ofiary niekoniecznie wraca na tę samą gałąź. W terenach miejskich przebywa także na drutach elektrycznych i budynkach. Łapiąc owada murówka jest bardzo energiczna.

Lęgi

W trakcie zalotów eksponuje rudą barwę na ogonie i lotkach, prawdopodobnie również podobnie do innych tyrankowatych "klaszcze" skrzydłami. Osobniki młode znajdywane były w Boliwii w grudniu, natomiast gniazda w Argentynie obserwowano w listopadzie. Zwykle gniazduje na skałach lub w szczelinie, niekiedy również na budynkach lub mostach. Budowa gniazda rozpoczyna się od ułożenia okręgu z kamyczków, by zapewnić mu stabilność. Skończone gniazdo ma kubeczkowaty kształt i zbudowane jest z traw i innych części roślinnych. W lęgu dwa białe jaja pokryte rdzawymi plamkami. Inkubacja trwa 14 dni, wysiaduje jedynie samica. Młode są w pełni opierzone po 15 dniach od wyklucia. Oba ptaki z pary karmią pisklęta owadami; jeżeli lęgowi zagraża drapieżnik, odwodzą go od gniazda.

Status, zagrożenia

Do 2004 roku gatunek klasyfikowany był jako nierozpoznany (NR, Not Recognized). Od 2006 roku uznawany przez IUCN jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Populacja nie została oszacowana, przypuszczalnie ma trend wzrastający. Może zasiedlać środowisko stworzone przez człowieka, poszerzając swój zasięg[5].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Hirundinea ferruginea w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Hirundinea ferruginea. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. F. Gill & D. Donsker: Tyrant Flycatchers & cotingas. IOC World Bird List (v3.4). [dostęp 27 sierpnia 2013].
  4. Philip Lutley Sclater: Catalogue of the Birds in the British Museum. T. 14. 1888, s. 195.
  5. Cliff Flycatcher Hirundinea ferruginea. BirdLife International, 2013. [dostęp 27 sierpnia 2013].