Murmańsk

Murmańsk
Herb Murmańska Flaga Murmańska
Państwo	Rosja
obwód	murmański
burmistrz	Stiepan Tananykin
Powierzchnia	150,55 km²
Położenie	68°58′N 33°03′E
Wysokość	50 m n.p.m.
Ludność (2010) • liczba ludności • gęstość	309 666 2.056 os./km²
Nr kierunkowy	+7 (81 52)
Miasta partnerskie	Akureyri, Islandia Groningen, Holandia Jacksonville, Stany Zjednoczone Luleå, Szwecja Mińsk, Białoruś Rovaniemi, Finlandia Szczecin, Polska Tromsø, Norwegia Vadsø
Położenie na mapie Rosji Murmańsk

Port w Murmańsku

Murmańsk (ros. Мурманск) – miasto w Rosji, założone 4 października 1916 roku. Port nad Zatoką Kolską (Morze Barentsa), w pobliżu granicy z Norwegią i Finlandią. Centrum administracyjne obwodu murmańskiego. Położony 1967 kilometrów od Moskwy.

Główną arterią komunikacyjną miasta jest Prospekt Lenina. W jego pobliżu znajduje się pomnik Lenina i Muzeum Krajoznawcze. Zbiory przyrodnicze w muzeum dotyczą głównie tajgi.

Historia

Miasto zostało założone 4 października 1916 r. (wg obowiązującego wówczas w Cesarstwie Rosyjskim kalendarza juliańskiego był to 21 września) jako Romanow na Murmanie (ros. Романов-на-Мурмане). Nazwa ta została nadana na cześć rządzącej wówczas Rosją dynastii Romanowów, zaś kolei "Murman" to starorosyjska nazwa ziem położonych nad Morzem Barentsa (pierwotnie samych wybrzeży, następnie całego lądu, zwłaszcza Półwyspu Kolskiego), która powiązana jest etymologicznie z germańskim słowem "Norman" - człowiek północy, jak w średniowieczu nazywano Skandynawów. W 1917 r. po rewolucji lutowej i likwidacji monarchii nazwę miasta zmieniono na Murmańsk. W latach 1918-1920 miasto znalazło się we władaniu aliantów zachodnich, którzy tą drogą przybyli z pomocą "Białym". W tym okresie w rejonie miasta z bolszewikami walczyły polskie oddziały tzw. Murmańczyków, ewakuowane w połowie 1919.

W ramach umowy podpisanej z III Rzeszą w roku 1940 Murmańsk stał się bazą dla niemieckich okrętów podwodnych w ich drodze na Morze Norweskie lub Pacyfik. Rosjanie udostępnili swój port Niemcom w o wiele większym zakresie, niż to później robili wobec aliantów zachodnich. Kriegsmarine mogła być pewna, że znajdzie tu schronienie i przyjazne doki. Wiele lodołamaczy sowieckich pomagało niemieckim okrętom przebić się w ich drodze na Pacyfik. M. in. sowieckie lodołamacze utorowały drogę niemieckiemu krążownikowi pomocniczemu HSK Komet, który następnie zatopił 7 (i zdobył 1) alianckich statków na Pacyfiku o łącznym tonażu 64.000 ton.

Po 22 czerwca 1941 Murmańsk stał się miejscem, do którego docierały alianckie konwoje z pomocą. Podczas zimnej wojny Murmańsk był bazą sowieckich atomowych okrętów podwodnych, nosicieli ładunków jądrowych. Dziś jest portem macierzystym Rosyjskiej Floty Północnej.

Ludność

• 1926 r. - 9 tys.
• 1939 r. - 119 tys.
• 1959 r. - 222 tys.
• 1970 r. - 309 tys.
• 1979 r. - 382 tys.
• 1992 r. - 468,3 tys.
• 1996 r. - 399 tys.
• 2010 r. - 307,6 tys.

Geografia i klimat

Murmańsk posiada niezamarzający przez cały rok port, położony w 50 kilometrowym fiordzie, jest to największe miasto leżące na tej szerokości geograficznej.

Ze wzgórza za miastem roztacza się panorama na cały Murmańsk, jego porty morskie, stocznie remontowe, zakłady przemysłowe i osiedla mieszkaniowe. Za fiordem, aż po zachodni i północny horyzont rozciągają się lasy pokrywające pofalowany teren. Za wzgórzami znajduje się Morze Barentsa. Miasto posiada także sztuczne jezioro i park, a także delfinarium.

Klimat umiarkowany chłodny. Średnie temperatury w styczniu −10 °C, lipcu 13 °C. Opady około 800 mm na rok.

Zobacz też

Rosyjska północ

Linki zewnętrzne

• Przewodnik po Murmańsku w języku polskim. Historia, zabytki, muzea.
• Murmansk: Info, News, Photo
• Zdjęcie satelitarne z Google Maps

Bibliografia

• Puls Ziemi 1. Straszyn k. Gdańska: Nowa Era, 2009, s. 86. ISBN 978-83-7547-190-8.