Mustafa Dżemilew
| Mustafa Dżemilew | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 13 listopada 1943 Aj-Serez |
| Poseł Rady Najwyższej VII kadencji | |
| Przynależność polityczna | Batkiwszczyna |
| Okres urzędowania | od 2012 |
Mustafa Dżemilew, ukr. Мустафа Джемілєв, kr. Mustafa Cemilev; właśc. Mustafa Abdülcemil Qırımoğlu, ukr. Мустафа Абдульджеміль Киримоглу, (ur. 13 listopada 1943 w Aj-Serez na Krymie) – ukraiński polityk, radziecki dysydent, przewodniczący Medżlisu Tatarów krymskich (od 1991) oraz Rady Przedstawicieli Narodu Krymskotatarskiego (od 1999), deputowany.
Życiorys [edytuj]
W maju 1944 wraz z całą rodziną został deportowany do Uzbekistanu. Od 16 roku życia zarabiał na życie jako tokarz, ślusarz i elektroślusarz. W 1962 rozpoczął naukę w Instytucie Inżynierów Irygacji i Melioracji Gospodarstwa Wiejskiego w Taszkencie, jednak po trzech latach skreślono go z listy studentów za "niewłaściwe zachowanie".
W 1961 znalazł się wśród założycieli Związku Młodzieży Krymskotatarskiej w Taszkencie. W 1969 należał do założycieli Grupy Inicjatywnej na rzecz Ochrony Praw Człowieka w ZSRR. Był siedmiokrotnie skazywany, łącznie spędził 15 lat w więzieniu za "szerzenie poglądów kwestionujących ład radziecki". W latach 1975–1976 zorganizował trwającą 303 dni głodówkę w więzieniu w Omsku. W 1983 założył i redagował nielegalny "Biuletyn Informacyjny Grupy Inicjatywnej Tatarów Krymskich im. Musy Mamuta". Od 1987 do 1989 pełnił obowiązki przywódcy Centralnej Grupy Inicjatywnej Narodowego Ruchu Tatarów Krymskich, a w latach 1989–1991 stał na czele Organizacji Krymskotatarskiego Ruchu Narodowego.
W 1987 zamieszkał w Bachczysaraju. W czerwcu 1991 wybrano go na przewodniczącego Medżlisu Tatarów Krymskich. Od maja 1999 jest przewodniczącym Rady Przedstawicieli Narodu Krymskotatarskiego.
W marcu 1998 po raz pierwszy uzyskał mandat deputowanego do Rady Najwyższej Ukrainy (z ramienia Ludowego Ruchu Ukrainy), później był wybierany w latach 2002 i 2006 (z Bloku Nasza Ukraina) oraz w 2007 (z listy wyborczej Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona) i w 2012 z listy Batkiwszczyny[1].
W październiku 1998 został odznaczony nagrodą ONZ im. Nansena za działalność na rzecz powrotu Tatarów krymskich do ojczyzny. Stoi na czele Fundacji "Krym". Oprócz języka państwowego i ojczystego deklaruje znajomość rosyjskiego, angielskiego i tureckiego. Jest żonaty z Safinanr (przewodniczącą Ligi Kobiet Krymskotatarskich), mają razem 2 synów i córkę.
