Mustafa Dżemilew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mustafa Dżemilew
Mustafa Dzhemilev Senate of Poland 02.JPG
Data i miejsce urodzenia 13 listopada 1943
Aj-Serez
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Mustawa Dżemilew w Senacie RP (2014)

Mustafa Dżemilew, ukr. Мустафа Джемілєв, kr. Mustafa Cemilev; właśc. Mustafa Abdülcemil Qırımoğlu, ukr. Мустафа Абдульджеміль Киримоглу, (ur. 13 listopada 1943 w Aj-Serez na Krymie) – ukraiński polityk, radziecki dysydent, długoletni przewodniczący Medżlisu Tatarów krymskich oraz Rady Przedstawicieli Narodu Krymskotatarskiego, deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W maju 1944 wraz z całą rodziną został deportowany do Uzbekistanu. Od 16 roku życia zarabiał na życie jako tokarz, ślusarz i elektroślusarz. W 1962 rozpoczął naukę w Instytucie Inżynierów Irygacji i Melioracji Gospodarstwa Wiejskiego w Taszkencie, jednak po trzech latach skreślono go z listy studentów za "niewłaściwe zachowanie".

W 1961 znalazł się wśród założycieli Związku Młodzieży Krymskotatarskiej w Taszkencie. W 1969 należał do założycieli Grupy Inicjatywnej na rzecz Ochrony Praw Człowieka w ZSRR. Był siedmiokrotnie skazywany, łącznie spędził 15 lat w więzieniu za "szerzenie poglądów kwestionujących ład radziecki". W latach 1975–1976 zorganizował trwającą 303 dni głodówkę w więzieniu w Omsku. W 1983 założył i redagował nielegalny "Biuletyn Informacyjny Grupy Inicjatywnej Tatarów Krymskich im. Musy Mamuta". Od 1987 do 1989 pełnił obowiązki przywódcy Centralnej Grupy Inicjatywnej Narodowego Ruchu Tatarów Krymskich, a w latach 1989–1991 stał na czele Organizacji Krymskotatarskiego Ruchu Narodowego.

W 1987 zamieszkał w Bachczysaraju. W czerwcu 1991 wybrano go na przewodniczącego Medżlisu Tatarów Krymskich. W maju 1999 został przewodniczącym Rady Przedstawicieli Narodu Krymskotatarskiego.

W 1998 po raz pierwszy uzyskał mandat deputowanego do Rady Najwyższej Ukrainy (z ramienia Ludowego Ruchu Ukrainy), później był wybierany w latach 2002 i 2006 (z Bloku Nasza Ukraina), w 2007 (z listy wyborczej Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona), w 2012 z listy Batkiwszczyny[1] i w 2014 jako kandydat Bloku Petra Poroszenki[2].

Stanął na czele Fundacji "Krym". Oprócz języka państwowego i ojczystego deklaruje znajomość rosyjskiego, angielskiego i tureckiego. Jest żonaty z Safinanr (przewodniczącą Ligi Kobiet Krymskotatarskich), mają razem 2 synów i córkę.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W 1998 został odznaczony nagrodą Nansena za działalność na rzecz powrotu Tatarów krymskich do ojczyzny. W 2014 został pierwszym laureatem Nagrody Solidarności im. Lecha Wałęsy[3].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]