Muszkatela miedziana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muszkatela miedziana
Ducula aenea[1]
(Linnaeus, 1766)
Zdjęcie wykonane w ZOO w Bristolu
Zdjęcie wykonane w ZOO w Bristolu
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina owocożery
Rodzaj Ducula
Gatunek muszkatela miedziana
Synonimy
  • Columba ænea Linnaeus, 1766[2]
Podgatunki
  • D. a. sylvatica (Tickell, 1833)
  • D. a. pusilla (Blyth, 1849)
  • D. a. andamanica Abdulali, 1964
  • D. a. consobrina (Salvadori, 1887)
  • D. a. oenothorax (Salvadori, 1892)
  • D. a. polia (Oberholser, 1917)
  • D. a. palawanensis (W. Blasius, 1888)
  • D. a. fugaensis (Hachisuka, 1930)
  • D. a. nuchalis (Cabanis, 1882)
  • D. a. aenea (Linnaeus, 1766)
  • D. a. intermedia (A. B. Meyer & Wiglesworth, 1894)
  • D. a. paulina Bonaparte, 1854
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Zdjęcie wykonane w ZOO w San Diego

Muszkatela miedziana (Ducula aenea) – gatunek średniego ptaka z rodziny gołębiowatych, podrodziny owocożerów. Zasiedla tropikalne rejony Azji, od Indii na wschód aż do Indonezji i jej wysp. Wyróżniono 12 podgatunków.

Systematyka i taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Muszkatela miedziana została opisana po raz pierwszy przez Linneusza w roku 1766, na podstawie okazu pochodzącego z Moluków. Jest blisko spokrewniona z dwoma gatunkami z rodzaju Ducula, muszkatelą białooką (D. perspicillata) oraz muszkatelą złotooką (Ducula concinna). Podgatunki oenothorax i paulina bywają wyodrębniane do osobnych gatunków. Podgatunek andamanica jest klasyfikowany jako jeden, wraz z D.a. sylvatica. Natomiast podgatunek polia jest włączany do nominatywnego (aenea), podobnie jak intermedia (muszkatela wyspowa) (wyspa Talaud), pallidinucha (południowo-wschodnie Sulawesi i przybrzeżne wyspy), pulchella (wyspa Togian) oraz sulana (wyspy Banggai i Sula)[4].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Muszkatela nikobarska (Ducula nicobarica), endemiczna dla Nikobarów, została wyodrębniona jako gatunek w roku 2005, wcześniej uznawano ją za podgatunek muszkateli miedzianej (D.a. nicobarica)[5]. Wyróżniono obecnie 12 podgatunków[4][6]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Muszkatela miedziana mierzy od 40-47 cm[7]. Masa ciała wynosi od 365 do 645 g. Długość skrzydła u okazów należących do Drexel University wynosi u samca 230-235 mm, a samicy 239-252 mm. Są to wymiary (cyt.) Mniejsze, niż zazwyczaj podawane w literaturze[8].

To duży ptak o różowawoszarej głowie, szyi i spodzie ciała. Grzbiet i skrzydła w większości są zielonkawe. Dorosły samiec podgatunku nominatywnego posiada z wierzchu ciała (w tym skrzydła) pióra opalizujące na zielono, niebieskawo lub brązowawo. Pokrywy podogonowe mają barwę kasztanową. Tęczówka czerwona, dookoła oka białe piórka. Nogi i stopy czerwonawe. Występuje nieznaczny dymorfizm płciowy, samica jest bardziej matowa od samca[9]. Na ogonie widzianym od spodu brak paska[10].

Podgatunek pusilla jest ubarwiony podobnie, jak nominatywny. Osobniki z wyspy Celebes, D. a. paulina odróżnia rdzawa szyja. Opalizacja sprawia wrażenie wyraźniejszej. Spód ciała nieznacznie ciemniejszy. Pozostałe podgatunki różnią się w kolorach i opalizacji piór[9], a także wydawanymi dźwiękami[11].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Kraje, w którym występuje muszkatela miedziana to Bangladesz, Bhutan, Brunei, Chiny, Filipiny, Indie, Indonezja, Kambodża, Laos, Malezja, Mjanma, Singapur (nie gniazduje), Sri Lanka, Tajlandia oraz Wietnam. Zasiedla także Andamany i Hajnan[12]. Całkowity obszar występowania szacuje się na 5 160 000 km²[13]. Występuje także w Nepalu jako rzadki ptak osiadły, na wysokości 100-600 m n.p.m., zarówno w lasach wiecznie zielonych, jak i zrzucających liście[14].

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

W przeciwieństwie do muszkateli kasztanowatej (Ducula badia), zasiedlającej podobne rejony Azji, Ducula aenea jest gatunkiem nizinnym[15]. Mimo tego w Indiach spotykana jest do wysokości 600 m n.p.m., a na Sulawesi do 1000 m n.p.m. Generalnie ptaki osiadłe, odbywają jedynie migracje wysokościowe w poszukiwaniu pożywienia[9]. Zamieszkują różne typy lasów i ich obrzeża oraz namorzyny[7]. Często znajdywane w lasach z dojrzewającymi figowcami (Ficus)[14].

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak inne gołębie, muszkatela miedziana żyje w grupach od 3 do 6 osobników[14]. Żerując przebywa w górnych częściach roślinności; nie jest agresywny w stosunku do innych gatunków. Schodzi na ziemię celem picia i lizania słonej ziemi[9]. Ma bardzo szybki lot[12]. Odzywa się głęboko i donośnie[16], szorstkim wooh-haw lub wooh wooh wooh woooh[17].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Odżywia się głównie owocami muszkatałowca korzennego i figowców[14]. Zjada także pączki roślin z rodziny akantowatych z rodzaju Avicennia. Wydalając nasiona, przyczynia się do rozprzestrzeniania się drzew[9].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazda buduje głównie od kwietnia do lipca[18]. Gniazdo stanowi nierówna platforma z gałązek. Składa zazwyczaj jedno białe jajo, rzadziej dwa. Oba ptaki zajmują się wysiadywaniem i opieką nad pisklętami[9]. Inkubacja trwa 18 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po 20 dniach od wyklucia[19].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ducula aenea w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Green Imperial-pigeon (Ducula aenea) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-04-08].
  3. Ducula aenea. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,0 4,1 Frank Gill, David Donsker (red.): Family Columbidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-28].
  5. Pamela C. Rasmussen, John C. Anderton: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Cz. 2. Waszyngton i Barcelona: Smithsonian Inst. and Lynx Edicions, 2005. ISBN 8487334679. (ang.)
  6. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Columbidae Leach, 1820 - gołębiowate - Pigeons, Doves. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2013-04-08].
  7. 7,0 7,1 David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 251. ISBN 978-83-01-15733-3.
  8. Rodolphe Meyer de Szchauensee: Notes on Philippine Birds. 1957. (ang.)
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Nicole Bouglouan: Green Imperial-Pigeon (ang.). [dostęp 5 kwietnia 2013].
  10. Allen Jeyarajasingam: A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore. Oxford University Press, 2012. ISBN 978-0-19-963942-7.
  11. A Photographic Guide to the Birds of Indonesia. Princeton University Press, 2001. ISBN 0-691-11495-1.
  12. 12,0 12,1 Green Imperial Pigeon. The Zoological Park Organization Under the Royal Patronage of H.M. The King. [dostęp 6 kwietnia 2013].
  13. Species factsheet: Ducula aenea. BirdLife International, 2013. [dostęp 6 kwietnia 2013].
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Tej Kumar Shrestha: Birds of Nepal: Field Ecology, Natural History and Conservation. T. 2. 2001. ISBN 9780952439097.
  15. Martin Walters: Chinese wildlife: a visitor’s guide. Bradt Travel Guides, 2008. ISBN 978-1841622200.
  16. Green Imperial pigeon. India NetZone. [dostęp 6 kwietnia 2013].
  17. Robert Kennedy: A Guide to the Birds of the Philippines. 2000. ISBN 9780198546689.
  18. Zhang Guangmei, Zhu Xiang i Pang Bingzhang: Birds in China. China Forestry Publishing House, 2002. ISBN 7503830875.
  19. Matthew M. Vriends: Doves: Everything about Purchase, Housing, Care, Nutrition, Breeding, and Diseases. Barron’s Educational Series, 1994. ISBN 9780812018554.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]