Muzeum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy instytucji. Zobacz też: Album Jacka Kaczmarskiego.

Muzeum – instytucja powołana do gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi pewną wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.

Nazwa pochodzi z łacińskiego musaeum, które z kolei utworzono z greckiego mouseion – miejsce lub świątynia przeznaczona muzom, greckim bóstwom poszczególnych gałęzi sztuki. Muzeum to także rodzaj starożytnych ośrodków naukowych, z których najsławniejszym był założony przez Ptolemeusza I Sotera około roku 280 p.n.e. w Aleksandrii. W skład tego muzeum wchodziła między innymi Biblioteka Aleksandryjska.

Pojęcie muzeum w polskim systemie prawnym[edytuj | edytuj kod]

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o muzeach (Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 956 z późn. zm.) definiuje:

"Art. 1. Muzeum jest jednostką organizacyjną nienastawioną na osiąganie zysku, której celem jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów."[1]

Funkcje muzeum[edytuj | edytuj kod]

W uproszczeniu przyjmuje się, że muzea wielkomiejskie mają za zadanie reprezentować całokształt kultury polskiej, podczas gdy muzea regionalne mają za zadanie odzwierciedlać przede wszystkim duchową treść środowiska regionalnego i lokalnego, w którym powstały. Wyróżnia się trzy podstawowe funkcje muzeów:

  1. Funkcja ochronna (zbieranie okazów muzealnych, ich porządkowanie i systematyzowanie)
  2. Funkcja edukacyjna, właściwie kulturalno – naukowa i wychowawcza (tworzenie możliwości obcowania z dziełem sztuki jako wartością poznawczą i estetyczną)
  3. Funkcja estetyczna (kształtowanie wrażliwości na piękno kultury)

Klasyfikacja muzeów[edytuj | edytuj kod]

Kapcie używane w muzeach
  • ze względu na przestrzeń budynku, jego nastrój i formę[2]
    • muzeum "świątynia" (tzw. muzeum - sanktuarium)
    • muzeum składnica
    • muzeum - handlowe centrum kulturowe
  • ze względu na typ eksponatu (tzw. podział funkcjonalno-rzeczowy)[3]
    • muzea architektury
    • muzea archeologiczne
    • muzea artystyczne
    • muzea biograficzne
    • muzea erotyki (muzea seksu)
    • muzea farmacji
    • muzea figur woskowych
    • muzea gospodarcze
    • muzea historyczne
    • muzea kolejnictwa
    • muzea literatury
    • muzea lotnictwa
    • muzea martyrologii
    • muzea medycyny
    • muzea motoryzacji
    • muzea morskie
    • muzea numizmatyki
    • muzea nauki
    • muzea pocztowe
    • muzea pożarnictwa
    • muzea przyrodnicze
    • muzea regionalne
    • muzea rolnictwa
    • muzea rzemiosła
    • muzea sakralne
    • muzea sztuki
      • galerie rzeźby
      • galerie malarstwa
      • galerie sztuk audiowizualnych
      • muzea sztuki enwironmentalowej
    • muzea teatralne
    • muzea techniczne
    • muzea więziennictwa
    • muzea zabawek
  • ze względu na kryterium formalno-prawne
    • muzea zwykłe
    • muzea rejestrowe
  • ze względu na podmiot prowadzący
    • muzea, których organizatorem jest Minister właściwy do spraw kultury
    • muzea samorządowe
      • muzea gminne
      • muzea powiatowe
      • muzea wojewódzkie
    • muzea uniwersyteckie
    • muzea społeczne
    • muzea prywatne
  • nowe rodzaje muzeów

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o muzeum
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło muzeum w Wikisłowniku

Przypisy

  1. art. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o muzeach Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 956, z późn. zm.)
  2. D. Ghirardo, Architektura po modernizmie, Toruń 1999, s. 72-92
  3. Z. Żygulski jr., Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa', Warszawa 1982, s. 81-106

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • L. Turos, Muzeum - swoista instytucja edukacyjna. Wybrane problemy w ujęciu historycznym i współczesnym, Ypsylon, Warszawa 1999
  • I. Wojnar, Muzeum czyli trwanie obecności, Żak, Warszawa 1991
  • D. Ghirardo, Architektura po modernizmie, Toruń 1999, s. 72-92
  • Z. Żygulski jr., Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa', Warszawa 1982, s. 81-106
  • Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. nr 5, z późn. zm.)