Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej

Widok na Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej od strony ulicy Powsińskiej

Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej – oddział Muzeum Wojska Polskiego, mieszczący się w Forcie IX Czerniaków w Warszawie przy ul. Powsińskiej 13, w dzielnicy Mokotów na Sadybie. Od 22 stycznia 2009 ekspozycja muzeum wewnątrz zabudowań jest nieczynna z uwagi na fatalny stan techniczny fortu, jednak ekspozycja plenerowa funkcjonuje normalnie.

Opis muzeum

BTR-152W

ASU-85

T-55AM Merida w czasie jednego z festynów

Muzeum zostało usytuowane w części XIX-wiecznego rosyjskiego fortu IX Twierdzy Warszawa, przedzielonego ulicą Powsińską na 2 części - większą, obecnie muzeum, i mniejszą - park. Na początku lat 90. XX w. wraz z pozbywaniem się z jednostek przestarzałego sprzętu wojskowego Muzeum Wojska Polskiego utworzyło tu magazyn, pod koniec lat 90. otwarte jako ekspozycja plenerowa i filia muzeum.

W forcie tym mieszczą się wystawy stałe:

• "Polska broń pancerna 1918-1945" - ponad 200 pamiątek po polskich siłach pancernych, z uwzględnieniem okresu lat 1918-1939, jednostek PSZ na Zachodzie w latach 1939-1945, oddziałów pancernych AK i jednostek pancernych LWP na froncie wschodnim 1943-1945
• "Polskie lotnictwo wojskowe 1917-2000" - ponad 300 obiektów z uwzględnieniem początków wojskowego lotnictwa polskiego w latach 1917-1920, lotników polskich w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku, Polskie Siły Powietrzne na Zachodzie 1939-45, na froncie wschodnim 1943-45, lotnictwo od 1945 roku do dziś oraz udział Polaków w podboju kosmosu
• "Polskie duszpasterstwo wojskowe" - pierwsza w Polsce stała wystawa pokazująca ostatnie 400 lat historii tej służby
• "Historia i tradycje Fortu IX Czerniakowskiego" - od jego budowy w 1883 roku do dziś, ze szczególnym uwzględnieniem kampanii wrześniowej 1939 i w powstania warszawskiego 1944 r.
• Ekspozycja plenerowa:
  • Polska Broń Pancerna - broń pancerna, artyleria, sprzęt kwatermistrzowski, nie tylko polska
  • Sprzęt wojsk lotniczych i obrony powietrznej - broń rakietowa, przeciwlotnicza, samoloty, sprzęt radiolokacyjny i łączności.

W związku z tym, że muzeum posiada dużo większy teren niż główna siedziba w Al. Jerozolimskich, magazynowane są tu także obiekty przed remontem. Wiele z eksponatów jest tu remontowanych i planowane jest stopniowe przywracanie ich do stanu sprawności technicznej. Niektóre z eksponatów czasowo eksponowane są przed główną siedzibą muzeum Wojska Polskiego.

Od kilku lat odbywają się tu festyny z udziałem historycznych grup rekonstrukcyjnych.

Eksponaty

Czołgi

Leopard 1A4

M4A1 Grizzly

• T-34 model 1942, ZSRR
• T-34/85, ZSRR
• T-34/85, Polska
• T-55U, , Polska
• T-55AM, Polska
• T-72, ZSRR
• IS-2m, ZSRR
• IS-3, ZSRR
• PT-76, ZSRR
• M4A1 Grizzly Mk. I (kanadyjska wersja czołgu Sherman), Kanada
• fragmenty czołgu 7TP, Polska
• Leopard 1, Niemcy
• kadłub czołgu T-18, ZSRR

Działa pancerne

SU-85

• ISU-152, ZSRR
• SU-85, ZSRR
• SU-76, ZSRR
• ASU-85, ZSRR

Inne pojazdy pancerne

FUG

• zrekonstruowana tankietka TKS, Polska
• Universal Carrier, model T-16, Stany Zjednoczone
• Humber Scout Car, Wielka Brytania
• BRDM, ZSRR
• BRDM-2, ZSRR
• BTR-40, ZSRR
• BTR-60, ZSRR
• BTR-152, ZSRR
• BTR-152W, ZSRR
• TOPAS, Czechosłowacja
• TOPAS-2AT, Czechosłowacja
• FUG, Węgry
• SKOT, Polska
• SKOT-2A, Polska
• SKOT-R3, wóz dowodzenia, Polska
• SKOT-R6, wóz dowodzenia, Polska
• SKOT-2 wersja zaporowa, Polska
• wóz dowodzenia R-5 (na podwoziu BRDM-2), ZSRR
• MT-LB, ZSRR
• BWP, ZSRR

Samoloty i śmigłowce

• MiG-15, ZSRR
• Lim-2 (MiG-15 bis), Polska
• Lim-5 (MiG-17F), Polska
• Lim-6 bis, Polska
• SBLim-2A, Polska
• MiG-23MF, ZSRR
• MiG-21MS, ZSRR
• MiG-21PS, ZSRR
• MiG-21US, ZSRR
• MiG-21SPS, ZSRR
• MiG-21UM, ZSRR
• Su-20, ZSRR
• Su-7BM, ZSRR
• Su-7BKŁ, ZSRR
• Su-7U, ZSRR
• Ił-28, ZSRR
• PZL Mi-2R, ZSRR
• PZL Mi-2T, ZSRR
• PZL Mi-2URN, ZSRR
• fragmenty samolotu B-17, Stany Zjednoczone
• fragmenty samolotu B-24, Stany Zjednoczone
• An-2, ZSRR
• Jak-23, ZSRR

Stacje radiolokacyjne

• Stacja radiolokacyjna pomiaru wysokości "Zofia"
• Stacja radiolokacyjna pomiaru wysokości "Zofia-4"
• Stacja radiolokacyjna "Bożena" (RW-31)
• Stacja radiolokacyjna wykrywania i naprowadzania "Agata"
• RPK-1N radiolokator artyleryjski na podwoziu Ural-375D (1RL35)
• RSP-7T radiolokator lotniczy na podwoziu Ził-131
• P-19-1
• Zestaw radiolokacyjny wykrywania i naprowadzania "Karolina"

Artyleria

Niemiecki Fahrpanzer

• ZSU-23-4, ZSRR
• ZSU-57-2, ZSRR
• M107 SPG, Stany Zjednoczone
• 76,2 mm pułkowa, ZSRR
• 76,2 mm dywizyjna ZiS-3, ZSRR
• 85 mm dywizyjna D-44, ZSRR
• 100 mm polowa wz. 1944 BS-3, ZSRR
• haubica 122 mm wz. 1938 M-30, ZSRR
• armato-haubica 152 mm ML-20, ZSRR
• haubica wz. 1943 152 mm D-1, ZSRR
• 45 mm ppanc. wz. 1937 (krótkolufe), ZSRR
• 45 mm ppanc. M-42 (długolufe), ZSRR
• 57 mm ppanc. ZiS-2, ZSRR
• poczwórnie sprzężony wkm 14,5 mm plot., ZSRR
• podwójnie sprzężony wkm 14,5 mm plot., ZSRR
• 37 mm plot., ZSRR
• 57 mm plot. S-60, ZSRR
• 85 mm plot. 52-K, ZSRR
• 100 mm plot., ZSRR
• 76,2 mm forteczne, ZSRR
• wyrzutnia rakietowa BM-13 Katiusza, ZSRR
• samobieżna BM-14 16-prowadnicowa wyrzutnia rakietowa, ZSRR
• samobieżna BM-21 40-prowadnicowa wyrzutnia rakietowa, ZSRR
• wyrzutnia rakiet taktycznych, ZSRR
• moździerz 120 mm, ZSRR
• moździerz 160 mm wz. 1943, ZSRR
• 37 mm ppanc. wz. 36 (lufa z zamkiem), Polska
• armata forteczna, Szwecja
• 122 mm lekka haubica polowa wz. 1909/37, ZSRR
• 279,4 mm moździerz oblężniczy Schneider wz. 1914, Rosja
• 23 mm działko lotnicze NS-23, ZSRR

Wyrzutnie rakiet przeciwlotniczych

• S-75M Dźwina (SA-2), ZSRR
• S-125 Newa (SA-3), ZSRR

Inne

Lądownik Sojuz 30

Armata z ORP Sęp

• radiostacje wojskowe na różnych samochodach (R-405Z, R-102, R-118BMZ, RWŁ 1M, R-804)
• reflektor lotniskowy APM-90M
• aparatownie ARO-KU5 i AŁD-3
• radiolatarnia PAR-8SS
• stacje kontrolne KRAS-1R7m, PSŁ-1M
• stacja kontrolno-remontowa KIPS W-75M i WRL-60
• artyleryjska stacja meteorologiczna ARMS i ARMS-1
• ciągnik Mazur D-350
• centrala telefoniczna CTuD-30
• bomba PUW 300 kg
• bomba ppanc. PTAB-25-15
• bomba odłamkowa AO-25
• pocisk rakietowy RS-82
• pocisk rakietowy RS-132
• zasobnik zrzutowy typu C
• 105 mm armata z okrętu podwodnego ORP "Sęp"
• stanowisko opancerzonego fortecznego karabinu krzywolufowego KGSM /Buk/
• kapsuła lądownika Sojuz 30
• liczna broń piechoty
• kolekcja modeli lotniczych i broni pancernej
• i wiele innych.

Bibliografia

• Zawadzki Wojciech, Polskie muzea wojskowe: informator, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Tradycji POW. Bydgoszcz, 2002.

Zobacz też

• muzea w Warszawie
• Archiwum Wojskowe
• Muzeum Wojska Polskiego
• Muzeum im. Orła Białego
• Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie