Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Jaworzyna Śląska
Adres Towarowa 4
Data założenia 2004
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Ziemia 50°54′56,304″N 16°26′12,494″E/50,915640 16,436804Na mapach: 50°54′56,304″N 16°26′12,494″E/50,915640 16,436804
Strona internetowa muzeum
Wachlarz parowozowni w Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej
Parowozy Ok1-325 i OKl2-6 na wachlarzu parowozowni

Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku – muzeum w Jaworzynie Śląskiej w województwie dolnośląskim. Głównym celem statutowym placówki jest ochrona i promocja dziedzictwa kultury technicznej na terenie Śląska oraz działalność dydaktyczna i naukowa. Cele realizowane są przede wszystkim przez ochronę posiadanego zbioru, opracowywanie ekspertyz i dokumentacji, a także konserwację oraz rewitalizację historycznych obiektów przemysłowych.

Muzeum mieści się na terenie zespołu historycznej parowozowni w Jaworzynie Śląskiej. Budynek parowozowni wachlarzowej pochodzi z 1907 roku, rozbudowywany w latach 1914, 1943 oraz 1970.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku rozpoczęło swoją działalność w 2004 roku. Po ponad rocznych staraniach zmierzających do ratowania kolekcji parowozów i lokomotyw zgromadzonych w Jaworzynie Śląskiej, Muzeum wydzierżawiło teren wraz z eksponatami od Gminy Jaworzyna Śląska. Od 2005 roku Muzeum jest już działającą pod nadzorem Ministerstwa Kultury organizacją pożytku publicznego zajmującą ochroną dziedzictwa kultury technicznej Śląska. Zbiór eksponatów przejęty od PKP składał się z 34 lokomotyw, 41 wagonów i 8 maszyn warsztatowych.

Ekspozycje[edytuj | edytuj kod]

Podstawę kolekcji Muzeum stanowi zabytkowy tabor kolejowy normalnotorowy z lat 1890 do 1972. Zbiór tworzy 50 lokomotyw trakcji parowej, spalinowej i elektrycznej, a także 100 wagonów oraz kolejowych pojazdów specjalistycznych. Zabytkowy tabor kolejowy prezentowany jest na terenie bocznicy kolejowej Muzeum, w tym na wachlarzu parowozowni. W kolekcji znajdują się również sprawne pojazdy szynowe – polski parowozów TKt48-18 z 1951 roku, czechosłowacki autobus szynowy serii 830 z 1955 roku, najstarszą sprawną lokomotywę spalinową w Polsce, DEUTZ OMZ 122R z 1940 roku, lokomotywę spalinową Ls40 4606, a także lokomotywę manewrową SM30-531 z 1961 roku.

Wiosną 2014 roku, w ramach współfinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego projektu, uruchomiono na terenie bocznicy kolejowej Muzeum tzw. Trasę Parowozową. Unikalną ścieżkę edukacyjną, której zwiedzanie odbywa się w trakcie przejazdu zabytkowym taborem. W trakcie przejazdu prezentowane są kluczowe dla funkcjonowania dawnej parowozowni kolejowe obiekty techniczne – m.in. żuraw wodny, dźwig węglowy z zasiekiem, kanał oczystkowy z elektrowyciągiem, obrotnica oraz zapadnia kolejowa.

Poza taborem kolejowym oraz wystawami poświęconymi historii kolejnictwa na terenie Śląska i Polski, w swoich zbiorach Muzeum posiada również, tworzącą odrębny dział poświęcony historii transportu, kolekcję motocykli Harley-Davidson i Indian. Prezentowane na wystawie modele pochodzą z lat 1924 – 1983 i są w pełni sprawne technicznie.

Ważne miejsce w zbiorach zajmują maszyny i urządzenia wyprodukowane na terenie Śląska. Do najważniejszych eksponatów należy polski zestaw komputerowy ODRA 1305 z 1974.

Wybrane eksponaty[edytuj | edytuj kod]

  • parowóz TKh2-12 firmy Union Giesserei z 1890
  • parowóz TKi3-23 firmy Hohenzollern z 1903
  • parowóz Ok1-325 firmy Henschel und Sohn Kassel z 1921
  • parowóz TKt48-18 1951 r. Jedyny sprany parowóz w kolekcji Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku

Ważniejsze wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Od 2011 roku na terenie Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku organizowana jest Gala Parowozów[1][2][3], Międzynarodowe Zloty Zabytkowych Parowozów. Rok rocznie Jaworzynę Śląską odwiedzają parowozy z Niemiec, Czech i Polski. W 2014 odbyła się 4 edycja, w której udział wzięły parowozy z Polski i Czech.

Wiosną 2014, dzięki remontom i modernizacji zabytkowej infrastruktury kolejowej, została uruchomiona trasa wiodąca po najważniejszych częściach muzeum. Zwiedzający uzyskali w ten sposób możliwość poznania z pokładu pociągu prowadzonego przez parowóz TKt48-18 bądź przez wagon motorowy konstrukcji czeskiej takich obiektów, jak kanał oczystkowy, zapadnia, dźwig węglowy, żuraw wodny, elektrowyciąg, obrotnica, olejarnia i piaskownia.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons