Muzeum Stanisława Wyspiańskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°03′47,916″N 19°56′09,236″E/50,063310 19,935899

Dawne Muzeum Stanisława Wyspiańskiego od ulicy Szczepańskiej
Dawne Muzeum od strony placu Szczepańskiego

Muzeum Stanisława Wyspiańskiego było nieistniejącym obecnie oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. Znajdowało się w Kamienicy Szołayskich. Budynek ten od 2012 roku jest wykorzystywany jako galeria wystaw zmiennych, zaś dzieła Stanisława Wyspiańskiego w większości znajdują się w renowacji.

Utworzenie muzeum zapoczątkował sam Wyspiański, ofiarowując w 1901 roku Muzeum Narodowemu nigdy niezrealizowane projekty witraży do katedry wawelskiej. Następnie, zgodnie z ostatnią wolą artysty, po jego śmierci trafiły do muzeum jego ostatnie prace z domu i pracowni w Węgrzcach pod Krakowem. Przekazała je wieloletnia opiekunka i ciotka Wyspiańskiego, Joanna z Rogowskich Stankiewiczowa. W 1920 roku wraz z kolekcją Feliksa "Mangghi" Jasieńskiego do muzeum trafiły kolejne portrety i pejzaże Wyspiańskiego, kolekcjonowane przez Jasieńskiego.

W 1932 roku, w 25. rocznicę śmierci Wyspiańskiego, Rada Miasta Krakowa podjęła decyzję o założeniu w Muzeum Narodowym Galerii im. Stanisława Wyspiańskiego, która obok dzieł artysty miała także prezentować prace innych polskich malarzy i rzeźbiarzy. W latach 70. Muzeum Narodowe wspólnie z władzami Krakowa raz jeszcze wróciło do pomysłu utworzenia samodzielnego oddziału poświęconego artyście. Na siedzibę nowego oddziału wybrano kamienicę przy ulicy Kanoniczej 9. Na tej samej ulicy, w Domu Długosza, ojciec Wyspiańskiego - Franciszek miał pracownię rzeźbiarską, a sam artysta mieszkał tutaj 11 lat. Nowy oddział muzeum poświęcony Wyspiańskiemu otwarto uroczyście w 76. rocznicę śmierci artysty - 28 listopada 1983 roku.

W październiku 2002 roku muzeum zostało zamknięte z powodu zmian własnościowych (prawa do kamienicy odzyskała krakowska kuria). Zbiory należało przenieść. Wybór nowej siedziby padł na kamienicę Szołayskich przy placu Szczepańskim, którą Muzeum Narodowe otrzymało jako dar od Włodzimiery i Adama Szołayskich w 1904 roku, a w posiadanie weszło po śmierci pani Włodzimiery 24 lutego 1928 roku. W nowej siedzibie Muzeum Stanisława Wyspiańskiego działało od kwietnia 2004 do kwietnia 2012 roku.

Oddział gromadził największą w Polsce kolekcję prac Stanisława Wyspiańskiego. Oglądać można było portrety, projekty polichromii i witraży do kościoła Franciszkanów, Domu Lekarskiego, projekty scenografii teatralnych, meble (np. do mieszkania Tadeusza Boya Żeleńskiego) oraz zdjęcia i niewielki zbiór pamiątek rodzinnych. Obecnie niewielka część kolekcji Wyspiańskiego eksponowana jest na wystawie "Zawsze Młoda. Polska Sztuka około 1900", w tym samym budynku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marta Romanowska, Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Kamienicy Szołayskich, Kraków 2005.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]