Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
| Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie | |
 |
|
| Oddziały | Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej |
| Data założenia | 22 kwietnia 1920 |
| Państwo |  Polska, |
| Miasto | Warszawa |
| Adres | Aleje Jerozolimskie 3 00-495 Warszawa |
| Zakres zbiorów | militaria |
| Wielkość zbiorów | ponad 250 000 eksponatów |
| Dyrektor | Janusz Cisek |
| Strona internetowa muzeum | |
Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie – muzeum w Warszawie, prezentujące zbiory poświęcone historii wojskowości, oraz historii Polski, zlokalizowane przy Al. Jerozolimskich 3. Jest ono drugim co do wielkości muzeum Warszawy.
Muzeum gromadzi, opracowuje naukowo, bada i eksponuje przedmioty o charakterze wojskowo-historycznym.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Powołane do życia 22 kwietnia 1920 r.[1] dekretem Naczelnego Wodza, Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Jego dyrektorem został Bronisław Gembarzewski - wybitny historyk wojskowości, muzeolog, a także wieloletni dyrektor warszawskiego Muzeum Narodowego(od 1916 do 1936).
Od 1933 r. Muzeum Wojska Polskiego znajduje się w obecnym budynku. Część zbiorów prezentowanych w muzeum pochodziła z gromadzonych od 1 poł. XIX wieku polskich pamiątek militarnych Wincentego Krasińskiego[1]. W 1939 r. prezentowanych w nim było ponad 60 tys. eksponatów. Podczas okupacji niemieckiej zostały one wywiezione do Niemiec. W 1944 r. placówka zmieniła nazwę na Muzeum Wojska Polskiego, które zostało udostępnione zwiedzającym w 1946 r. Działania rewindykacyjne przyczyniły się do odzyskania ok. 40 tys. eksponatów.
Prezentowana jest w nim stała ekspozycja przedstawiająca historię oręża polskiego, m.in. zbiór broni od czasów średniowiecza do XVIII wieku (np. złocony szyszak dowódcy pochodzący z okresu pierwszych chrześcijańskich władców Polski, zbroje turniejowe, kolekcja zbroi husarskich zdobionych orlimi skrzydłami i lamparcimi skórami z XVII wieku), dzieła sztuki, książki, dokumenty i fotografie. W znajdującym się obok muzeum parku prezentowany jest ciężki sprzęt z okresu I i II wojny światowej, m.in.: działa, armaty, samoloty i pojazdy opancerzone.
Przy ul. Powsińskiej 13 w Forcie Czerniakowskim znajduje się oddział Muzeum - eksponujący polską technikę wojskową. Można tam obejrzeć m.in. czołgi, działa i samoloty. W tym oddziale mieści się również Muzeum Katyńskie.
W 2009 roku zostały zamknięte dla zwiedzających obydwa oddziały na ul. Powsińskiej, a do 2014 nową siedzibę muzeum ma znaleźć na Cytadeli Warszawskiej[2]. Konkurs na projekt architektoniczny wygrała firma WXCA[3].
[edytuj] Zabytki
W zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie znajdują się m.in.:
- relikwiarz gotycki zdobyty w Bitwie pod Grunwaldem w 1410 r. i złożony w katedrze w Gnieźnie przez króla Jagiełłę
- zbroje i hełmy: szyszak z X-XI wieku z blachy złoconej należący do woja Mieszka I lub Bolesława Chrobrego; zbroja rajtarska z przyłbicą hetmana litewskiego Krzysztofa Radziwiłła z końca XVI wieku; kompletna zbroja husarska z I połowy XVII wieku Stanisława Skórkowskiego, sekretarza króla Władysława IV; zbroja turniejowa z hełmem "żabi pysk" z ok. 1530 r. wykonana w Norymberdze; karacena z przełomu XVII dla wyższych dowódców wojsk narodowego autoramentu; hełm paradny z XVI wieku hetmana Jana Tarnowskiego, kolczuga paradna z XVII wieku króla Jana Kazimierza
- szable: króla Stefana Batorego, króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, hetmana Jana Zamoyskiego, ks. Józefa Poniatowskiego, gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, brygadiera Józefa Piłsudskiego, płk. Władysława Sikorskiego, gen. Mariana Langiewicza
- buzdygan zdobiony w typie tureckim z II połowy XVII wieku hetmana Stanisława Jabłonowskiego
- mundury: czapka i kurtka Józefa Piłsudskiego z lat 1920-1935, mundur gen. broni Józefa Hallera z lat 1918-1920, mundur gen. Władysława Sikorskiego używany w latach 1940-1943, płk. Jana Kozietulskiego, gen. dyw. Zygmunta Berlinga z 1944 r., gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, gen. Stanisława Sosabowskiego, gen. Kazimierza Sosnkowskiego, płk. Stanisława Rostworowskiego, płk. Wacława Sieroszewskiego
- siodła: hetmana Stefana Czarnieckiego, siodło koronacyjne króla Stanisława Leszczyńskiego, siodło Napoleona Bonaparte z okresu wyprawy do Egiptu w 1799 r., siodło gen. Jana Henryka Dąbrowskiego
- samoloty: TS-8 Bies, TS-11 Iskra, PZL-130 Orlik, PZL I-22 Iryda, An-26, MiG-23 (ul. Powsińska), Su-20 (ul. Powsińska), samolot Ił-2 (zachowały się trzy egzemplarze na świecie)
- czołgi: polski czołg rozpoznawczy Tankietka TKS, używany w 1939 r.; czołg T-34 z armatą 76 mm z 1942 r.; samochód pancerny Kubuś z Powstania Warszawskiego (Al. Jerozolimskie)
- artyleria: pięć spiżowych luf działowych z przełomu XVI/XVII wieku (odlane w Nieświeżu dla Mikołaja Radziwiłła i wyłowione koło zamku Zabierz); armata ppanc. wz. 36 kal. 37 mm "Bofors"
- broń palna: pistolet maszynowy Mors wz. 39 skonstruowany przez Piotra Wilniewczyca i Jana Skrzypińskiego (jeden z trzech egzemplarzy na świecie); pistolet maszynowy „Błyskawica” produkowany w latach 1943-1944; ciężki karabin maszynowy wz. 30 z wyrytym napisem świadczącym o tym, że zakupiono go ze zbiórki pieniędzy ludności Ziemi Wieluńskiej ofiarowanych na Fundusz Obrony Narodowej w 1937 r.; pistolet „VIS” z numerem fabrycznym 0003, seria prototypowa, produkowana w latach 1933-1934[4]
[edytuj] Oddziały muzeum
- Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej, ul. Powsińska 13, Fort IX Czerniaków;
- Muzeum Katyńskie, ul. Powsińska 13, Fort IX Czerniaków;
- Galeria Sztuki Muzeum Wojska Polskiego, ul. Krakowskie Przedmieście 11, Dom bez kantów.
21 stycznia 2009 r. zamknięto do odwołania wystawy znajdujące się na terenie Fortu IX Twierdzy Warszawa (Muzeum Katyńskie i Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej).
Przypisy
- ↑ Wg Wielkiej Encyklopedii PWN, Warszawa 2003, t. 18, s. 236, ISBN 8301133570 t. 1-30, ISBN 8301134437 t. 5, muzeum powstało w 1919 r. jako Muzeum Wojsk, a siedzibę swoja miało w Zamku Królewskim w Warszawie. W jego zbiorach znajdowały się obiekty z okresu I wojny światowej. W 1920 r. w skład utworzonego Muzeum Wojska weszło 3 tys. eksponatów z Muzeum Narodowego oraz militaria z Muzeum Wojsk. Placówka została udostępniona zwiedzającym 1922 r. W 1924 r. rozpoczęto przenoszenie eksponatów do obecnej siedziby.
- ↑ 400 milionów złotych pochłonie nowe Muzeum Wojska Polskiego. tvnwarszawa.pl, 04.03.2009. [dostęp 2009-07-14].
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Cytadeli Warszawskiej. architektura.info, 2009-09-11. [dostęp 2011-02-23].
- ↑ Najcenniejsze zabytki, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie [dostęp 2009-11-13]
[edytuj] Bibliografia
- Małgorzata Omilanowska, Jerzy S Majewski; Warszawa Przewodnik, Wiedza i Życie, Warszawa 2000, ISBN 8371848617
- Wielka Encyklopedia PWN, Warszawa 2003, t. 18, s. 236, ISBN 8301133570 t. 1-30, ISBN 8301134437 t. 5
[edytuj] Zobacz też
- muzea w Warszawie
- Archiwum Wojskowe
- Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej
- Muzeum im. Orła Białego
- Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
- Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
[edytuj] Linki zewnętrzne
Na mapach:
