Muzułmański Cmentarz Tatarski

Muzułmański Cmentarz Tatarski
nr rej. 1254-A z 7 grudnia 1984
Brama na cmentarz
Państwo	Polska
Miejscowość	Warszawa
Adres	ul. Tatarska 8
Typ cmentarza	wyznaniowy
Wyznanie	islam
Stan cmentarza	czynny
Powierzchnia cmentarza	1 ha
Data otwarcia	1867
Położenie na mapie Warszawy Muzułmański Cmentarz Tatarski
52°15′11″N 20°57′54″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Nagrobki na cmentarzu

Muzułmański Cmentarz Tatarski – zabytkowy mizar przy ul. Tatarskiej 8 w Warszawie w dzielnicy Wola.

Historia

Muzułmański Cmentarz Tatarski został założony w 1867 po zamknięciu z powodu zapełnienia Muzułmańskiego Cmentarza Kaukaskiego przy ul. Młynarskiej, z inicjatywy warszawskiego imama Seifetdina Chosianowa Sinnajewa.

Pierwotnie miał powierzchnię około 0,5 ha, zaś obecnie zajmuje około 1 ha.

Początkowo byli na nim chowani głównie muzułmańscy żołnierze carskiej armii stacjonującej w Warszawie. Później zaczęto grzebać tu innych muzułmanów. Jest on miejscem spoczynku Polskich Tatarów, głównie wywodzących się z obszaru Wielkiego Księstwa Litewskiego. Podczas I wojny światowej spoczęli tu zmarli w niemieckiej niewoli żołnierze carscy wyznający islam. Cmentarz został zniszczony przez Niemców podczas II wojny światowej (w 1942 na teren cmentarza wjechały niemieckie czołgi i inne pojazdy pancerne kryjąc się przed radzieckim nalotem, w 1944 w rejonie Powązek trwały zacięte walki w czasie powstania warszawskiego).

Obiekt znajduje się pod opieką Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków od 7 grudnia 1984.

Ciekawostki

Na cmentarzu wyróżnia się nagrobek w kształcie minaretu z szarego kamienia należący do Abduła Halika Usmi, zmarłego w wieku 29 lat dnia 13 marca 1932. W latach 60. grób ten odwiedziła aktorka Jadwiga Smosarska i złożyła na nim wiązankę kwiatów. Podobno Halik Usmi był wielbicielem aktorki, porzucił dla niej narzeczoną (muzułmankę), a nieodwzajemniona miłość zakończyła się samobójczym strzałem.

Pochowani

Na cmentarzu zostało pochowanych wielu zasłużonych polskich muzułmanów, m.in.:

• Aleksander Achmatowicz (zm. 1944) – prawnik, minister sprawiedliwości w rządach Krymu i Litwy Środkowej, senator II RP.
• Osman Achmatowicz (zm. 1988) – chemik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, prezes Komitetu Budowy Meczetu w Warszawie.
• Konstanty Bajraszewski (zm. 1955) – adwokat.
• Jerzy Edigey (zm. 1983) – adwokat, działacz społeczny, autor powieści kryminalnych.
• Bekier Eksanow (zm. 1974) – imam warszawski.
• Zeryf Eksanow (zm. 1951) – imam warszawski.
• Veli bek Jedigar (zm. 1971) – książę Azerbejdżanu, oficer kawalerii WP.
• Aleksander Jeljaszewicz (zm. 1978) – major WP, ostatni dowódca szwadronu tatarskiego w 13 Pułku Ułanów Wileńskich, kawaler Orderu Virtuti Militari.
• Zenon Kryczyński (zm. 1953) – pułkownik WP.
• Safar-Bek Malsag (zm. 1944) – generał.
• Konstanty Murza-Murzicz (zm. 1953) – prawnik, sędzia, pracownik Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.
• Rustym Murza-Murzicz (zm. 1980) – lekarz weterynarii, oficer szwadronu tatarskiego w 13 Pułku Ułanów Wileńskich, kawaler Orderu Virtuti Militari.
• Bekir Rodkiewicz (zm. 1987) – imam gorzowski.
• Jakub Romanowicz (zm. 1964) – międzywojenny zastępca muftiego RP.
• Selim Safarewicz (zm. 1955) – imam nowogródzki i wrocławski.

Groby symboliczne

• Ali Woronowicz (zm. 1941) – imam 1 Szwadronu Tatarskiego w 13 Pułku Ułanów Wileńskich.

Dojazd komunikacją miejską

Tuż przy bramie cmentarza znajduje się przystanek linii autobusowej nr 103 (przystanek "Kozielska").

Bibliografia

• Karol Mórawski: Warszawskie cmentarze. Przewodnik historyczny. Warszawa: PTTK "Kraj", 1991, s. 149-152. ISBN 83-7005-333-5. 

Linki zewnętrzne

• Cmentarz Muzułmański na Powązkach