Mykoła Sciborski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mykoła Sciborski
Sciborsky.jpg
Mykoła Sciborski
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1898
Żytomierz
Data i miejsce śmierci 30 sierpnia 1941
Żytomierz
Przynależność polityczna Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów
Odznaczenia
Order św. Anny 3 st. Order św. Anny 4 st. za bohaterstwoRUS Order św. Jerzego (baretka).png Order św. Stanisława 3 st.
Mykoła Scibiorski jako oficer Armii URL 1920

Mykoła Sciborski ukr. Микола Сціборський (ur. 28 marca 1898 w Żytomierzu - zm. 30 sierpnia 1941 tamże) - inżynier ekonomiki rolnej, podpułkownik armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, publicysta i teoretyk ukraińskiego nacjonalizmu, solidaryzmu i korporacjonizmu.

W czasie I wojny światowej powołany do armii rosyjskiej. W 1916 ukończył szkołę chorążych, służbę zakończył w stopniu porucznika, dowódcy batalionu. Ofiara ataku gazowego, dwukrotnie ranny[1]. Odznaczony Orderem Św. Anny 4 i 3 klasy, Orderem Św. Stanisława 3 klasy i Krzyżem Św. Jerzego 4 klasy. W 1917 wstąpił do armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, w 1920 awansowany do stopnia podpułkownika. W składzie sprzymierzonej z Polską armii URL uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu działań bojowych armii URL przeciwko Armii Czerwonej 21 listopada 1920 internowany przez władze polskie, przebywał w obozie dla internowanych w Kaliszu.

Udał się na emigrację do Czechosłowacji i Francji. W 1924 ukończył kurs sztabu generalnego Armii URL, otrzymując tytuł oficera dyplomowanego, w tym samym roku został zdemobilizowany ze służby. 9 kwietnia 1929 ukończył Ukraińską Akademię Gospodarczą w Poděbradach, uzyskując tytuł inżyniera-ekonomisty.

W 1925 był jednym z założycieli Legii Ukraińskich Nacjonalistów i jej przewodniczącym. W latach 1928-1934 wydawał w Pradze organ PUN - czasopismo "Rozbudowa naciji", był również współpracownikiem czasopism "Derżawna nacija", "Surma", "Ukrajinśke słowo". W 1929 był delegatem na I Kongres Ukraińskich Nacjonalistów w Wiedniu, przewodniczącym kongresu i jednym z założycieli Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Wybrany do Prowodu OUN, został kierownikiem referatu politycznego Prowodu.

W 1935 roku opublikował "Nacjokrację", swoją najważniejszą pracę z zakresu teorii ukraińskiego nacjonalizmu[2].

Był jednym z twórców ukraińskiego solidaryzmu. We wrześniu 1939, z polecenia Andrija Melnyka przygotował projekt Konstytucji Ukrainy, który określał ją jako państwo "suwerenne, autorytarne, totalitarne i zawodowo-stanowe"[2].

Jego małżeństwo z Żydówką wywołało atak Stepana Bandery, który oskarżył go o zdradę ideałów nacjonalistycznych i bycie "bolszewickim agentem"[3].

W czasie rozłamu w OUN w 1940 opowiedział się po stronie OUN-M. W czerwcu 1941 był członkiem grupy marszowej, kierującej się do Kijowa.

Zginął w zamachu na dworcu w Żytomierzu razem z Omelianem Senykiem. O dokonanie zamachu podejrzewana była konkurencyjna frakcja OUN - banderowcy.

Przypisy

  1. Marco Carynnyk, Foes of our rebirth: Ukrainian nationalists discussions about Jews, 1927-1947, Nationalities Papers, 39: 3, s. 319
  2. 2,0 2,1 Олександр ЗАЙЦЕВ: Український націоналізм та італійський фашизм (1922–1939) (ukr.). Ukrajina Moderna, 2012-01-03. [dostęp 2012-01-11].
  3. Marco Carynnyk, Foes of our rebirth..., s. 327

Bibliografia, literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Сціборський Микола Орестович w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. - Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ISBN 966-00-0632-2