Myrina (Azja Mniejsza)
Myrina – starożytne, niewielkie miasto greckie w Eolidzie (Azja Mniejsza) nad Zatoką Eleacką.
Historia miasta [edytuj]
Od 219 p.n.e. miasto znajdowało się w granicach państwa pergameńskiego. W okresie hellenistycznym był to aktywny ośrodek twórczości koroplastycznej. Od 133 p.n.e. Myrina wchodziła w skład państwa rzymskiego. Kres aktywności jej warsztatów położyło prawdopodobnie trzęsienie ziemi w 30 n.e.
Figurki z Myriny [edytuj]
Badania archeologiczne na nekropoli Myriny i eksploracja około 5000 jej grobów, przeprowadzona głównie w latach 1880-82, przyniosła m.in. setki terakotowych figurek o różnorodnej tematyce (Afrodyta, Eros, Nike, młode elegantki, piastunki, dzieci, aktorzy komediowi itp.), kompozycji, stylu, wielkości i barwie gliny.
Najwcześniejsze figurki pochodzą z około 250-225 p.n.e. i inspirowane były klasycznymi archetypami. Niewielkie pod względem wielkości, bardzo delikatne i doskonałe technicznie, naśladują wiernie figurki tanagryjskie.
Dopiero późniejsze (ok. 200 p.n.e.) wykazują pewne modyfikacje, np. więcej ruchu, wzburzenie szat. Z podstawowych typów komponowano niezliczone warianty (szczególnie Afrodyty) i grupy, stosując kilka lub więcej cząstkowych form (odciśnięte elementy łączono i niezwykle dokładnie wykańczano ręcznie, powlekano białą angobą i wypalano).
Nowe typy statuetek wypracowano w ciągu II wieku p.n.e. wraz ze zmianą gustów odbiorców. W tym okresie tworzone figurki były duże, miały wysokość 50-60 cm, i wzorowane były na stylu ówczesnej rzeźby monumentalnej (głównie pergameńskiej). Patetyczne w pozie i geście, w ciężkich szatach z dramatycznym światłocieniem, były ustawiane na wysokiej, owalnej, często profilowanej bazie. Po wypaleniu figurki polichromowano stosując bogatą, lecz subtelną gamę kolorów, gdyż obok czerwieni i błękitu stosowano różne odcienie brązu, żółci, różu, nieco zieleni, fioletu i czerni. Najkosztowniejsze figurki wykańczano złoceniami.
W końcu II wieku p.n.e. figurki stały się mniejsze (przy czym bazy wyższe) i utraciły cały swój wdzięk. Niektóre z figurek, zapewne w I wieku p.n.e., były podpisywane imieniem twórcy, stąd znane są imiona około 40 miejscowych koroplastów.
Od II w. p.n.e. Myrina eksportowała gotowe wyroby i formy do wielu miast greckich, np. Priene, Delos, Aten. Stały się tam źródłem inspiracji dla miejscowych twórców, m.in. w Pergamonie, Efezie, Smyrnie i Amissos.
Najbogatszy zbiór terakot z Myriny znajduje się w muzeum w Luwrze.
Bibliografia [edytuj]
- Praca zbiorowa – „Encyklopedia sztuki starożytnej”, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 417-418, ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WaiF)
