NGC 5128

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 13h25m29,00s; -43°00'58,00"

NGC 5128
Centaurus A (NGC 5128)
Centaurus A (NGC 5128)
Odkrywca James Dunlop
Data odkrycia 29 kwietnia 1826
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Centaur
Typ soczewkowata (S0)
Rektascensja 13h 25m 29,0s
Deklinacja -43° 00' 58"
Odległość 13 milionów ly
Przesunięcie ku czerwieni 0,001825
Jasność obserwowana 6,6m
Rozmiary kątowe 25,7' × 20,0'
Charakterystyka fizyczna
Wymiary ∅ 60 000 ly
Alternatywne oznaczenia
Centaurus A, ESO 270-9, IRAS13225-4245, MCG -7-28-1, AM 1322-424, ARP 153, PRC C-45, PGC 46957, PKS 1322-427
Położenie NGC 5128 w gwiazdozbiorze Centaura (centrum ilustracji)

NGC 5128 (również Centaurus A, ESO 270-9 lub PGC 46957) – galaktyka soczewkowata (S0), znajdująca się w gwiazdozbiorze Centaura w odległości 13 milionów lat świetlnych. Galaktyka ta ma 60 000 lat świetlnych średnicy. Została odkryta 4 sierpnia 1826 roku przez Jamesa Dunlopa. Galaktyka ta należy do grupy galaktyk M83 i jest jedną z jej głównych galaktyk.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to najbliższa Ziemi galaktyka aktywna, może być obserwowana nawet przez małe teleskopy. NGC 5128 jest najbliższą radiogalaktyką, stanowiącą bardzo silne źródło emisji fal radiowych. Galaktyka ta jest znacznie masywniejsza od Drogi Mlecznej.

Utworzyła się ona w wyniku wielu kolizji galaktyk. Zawiera ona około 2000 gromad kulistych, uważanych za pozostałości po wchłonięciu mniejszych galaktyk satelitarnych[1]. Ciemne pasma pyłowe przesłaniające jej jądro są świadectwem pochłonięcia galaktyki spiralnej przez NGC 5128, około 300 mln lat temu. Nietypową cechą tej galaktyki jest to, że materia w jej centrum tworzy dwa wyraźne ramiona spiralne; jest to pierwsza galaktyka, w której dostrzeżono taką strukturę[2].

NGC 5128 w promieniach X, zdjęcie z satelity Chandra, widoczny dżet długi na 30 000 lat świetlnych
Mozaika zdjęć w różnych długościach fal ukazuje potężne dżety materii, świadczące o aktywności supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki

Supernowe[edytuj | edytuj kod]

Dnia 3 maja 1986 Robert Evans odkrył supernową SN 1986G, która osiągnęła jasność obserwowaną 12,5m[3].

Przypisy

  1. Gromady kuliste - pozostałości po uczcie galaktyk
  2. Split-Personality Elliptical Galaxy Holds a Hidden Spiral (ang.). ScienceDaily, 2012-10-22. [dostęp 2012-10-22].
  3. Brian G. Marsden: IAUC 4208 (ang.). International Astronomical Union, 1986-05-05. [dostęp 2012-10-22].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

... • NGC 5125NGC 5126NGC 5127NGC 5128NGC 5129NGC 5130NGC 5131 • ...