Nałużyn
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Nałużyn | |
|---|---|
 Leea philippinensis
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | winoroślowce |
| Rodzina | winoroślowate |
| Rodzaj | nałużyn |
| Nazwa systematyczna | |
| Leea D. van Royen ex Linnaeus Syst. Nat. ed. 12. 2: 627. 15-31 Oct 1767; Mant. 17, 124. 15-31 Oct 1767[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| L. aequata L.[2] | |
| Synonimy | |
|
Nalagu Adanson.[3] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Nałużyn[4] (Leea) – rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych (Vitaceae), czasem wyodrębniany w monotypową rodzinę nałużynowate Leeaceae Dumortier. Obejmuje 34 gatunki występujące głównie w Azji południowo-wschodniej sięgając do Australii, dwa gatunki rosną w tropikalnej Afryce i na Madagaskarze[3].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Krzewy lub małe drzewa, rzadko okazałe byliny. Pędy nie posiadają wąsów czepnych jak inne winoroślowate, za to bywają pokryte rzędami kolców[3].
- Liście
- Pojedyncze, trójlistkowe lub pierzasto złożone. Przylistki okazałe. Brzeg blaszki liściowej jest piłkowany lub ząbkowany, z gruczołkami na końcach ząbków. Wielokomórkowe gruczoły znajdują się zwykle także na dolnej stronie liści[3].
- Kwiaty
- Obupłciowe, 5-krotne (rzadko 4-krotne) zebrane są we wzniesione lub zwisające kwiatostany. Kielich dzwonkowaty z trójkątnymi szczytami działek zakończonymi gruczołkami. Pręcików 5 lub 4, słupek górny, złożony z 2-3 owocolistków (rzadko 5), częściowo pogrążony w dysku kwiatowym. Szyjka słupka wydłużona, zakończona jest dyskowatym lub główkowatym znamieniem[3].
- Owoc
- Jagoda, rzadko owoc suchy, zwykle zaokrąglony, purpurowy, pomarańczowy lub czarny[3].
Systematyka [edytuj]
Jedyny rodzaj z podrodziny Leeoideae Burmeister (w niektórych ujęciach wyodrębnianej jako nałużynowate Leeaceae Dumortier[3]) z rodziny winoroślowatych (Vitaceae). Rodzaj stanowi grupę siostrzaną dla pozostałych winoroślowatych[1].
- Gatunki (wybór nazw akceptowanych według The Plant List)[5]
- Leea aculeata Blume ex Spreng.
- Leea aequata L.
- Leea amabilis Veitch ex Mast.
- Leea angulata Korth. ex Miq.
- Leea asiatica (L.) Ridsdale
- Leea compactiflora Kurz
- Leea congesta Elmer
- Leea curtisii King
- Leea glabra C.L. Li
- Leea guineense G.Don
- Leea indica (Burm. f.) Merr.
- Leea macrophylla Roxb. ex Hornem.
- Leea magnifolia Merr.
- Leea philippinensis Merr.
- Leea quadrifida Merr.
- Leea rubra Blume ex Spreng.
- Leea setuligera C.B. Clarke
- Leea simplicifolia Zoll. & Moritzi
- Leea spinea Desc.
- Leea tetramera Burtt
- Leea thorelii Gagnep.
- Leea unifoliata Merr.
- Leea zippeliana Miq.
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2012-02-01].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2012-02-01].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Zhiduan Chen & Jun Wen: Leeaceae (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2012-02-01].
- ↑ Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyż̇szych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 331. (pol.)
- ↑ Leea (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2012-02-01].
