Nacjonalizacja przemysłu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nacjonalizacja przemysłu - jest to proces mający na celu upaństwowienie (nacjonalizację) sektora przemysłowego na obszarze danego państwa, poprzez przejęcie majątków i zasobów naturalnych w postaci ziemi i surowców mineralnych oraz kapitału budynków i maszyn przez państwo.

Główne cechy przemysłu znacjonalizowanego:

  • pełna kontrola państwa nad sektorem gospodarki
  • kierowanie poziomem i kierunkiem transakcji na rynku
  • ustalanie cen i wartości marginalnych (podatki, opłaty dodatkowe, subsydia)
  • kontrola wejścia i wyjścia
  • mechanizm rynkowy nie występuje lub jest bardzo ograniczony
  • większość lub całość własności kapitału firm sfery przemysłowej jest w posiadaniu państwa
  • państwo decyduje o wielkości podaży
  • występuje wzmożona kontrola importu i eksportu towarów
  • przemysł jednostkowy (prywatny) nie występuje lub jest bardzo ograniczony

Nacjonalizacja w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce nacjonalizacja przemysłu miała największy wyraz podczas reform i zmian wprowadzanych wraz ze stabilizacją władz komunistycznych po II wojnie światowej. W Polsce o nacjonalizacji mówiła ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej [1], a zmienił ją dekret Rady Ministrów z mocą ustawy z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej [2].

Na mocy uchwały Rady Ministrów [3], spod ustawy wyłączono przedsiębiorstwo komunikacyjne stanowiące własność "Międzynarodowego Towarzystwa Wagonów Sypialnych i Wielkich Ekspresów Europejskich".

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 3, poz. 17)
  2. Dekret z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. (Dz. U. z 1946 r. Nr 72, poz. 394)
  3. Uchwała Rady Ministrów z dnia 27 marca 1947 r. w sprawie wyłączenia przedsiębiorstwa stanowiącego własność "Międzynarodowego Towarzystwa Wagonów Sypialnych i Wielkich Ekspresów Europejskich" spod działania art. 3 ust. 1 (mówiącego o nacjonalizacji przedsiębiorstwa za odszkodowaniem) ustawy o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. (M.P. z 1947 r. Nr 55, poz. 399)