Nadieżda Krupska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nadieżda Krupska
Надежда Константиновна Крупская
Nadieżda Krupska
Data i miejsce urodzenia 26 lutego 1869
Imperium Rosyjskie Petersburg
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1939
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Moskwa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Nadieżda Krupska w Wikicytatach

Nadieżda Konstantinowna Krupska (ur. 26 lutego 1869 w Petersburgu, zm. 27 lutego 1939 w Moskwie) – żona Włodzimierza Lenina od 1897 roku, rosyjska działaczka komunistyczna, pedagog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny oficerskiej.

Została aresztowana w 1896, od 1898 była członkinią Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, w tym samym roku została skazana na 3 lata zesłania – sama wybrała Szuszenskoje, gdzie wówczas przebywał Lenin. Od 1901 już jako żona towarzyszyła mu w wyjazdach zagranicznych, podczas których wspierała go jako sekretarka i rzeczniczka. Po rewolucji październikowej działała w radzieckiej oświacie. Od 1917 członkini Ludowego Komisariatu Oświaty, w latach 19201929 przewodnicząca Głównego Komitetu Polityczno-Oświatowego. Zwolenniczka wychowania przez pracę.

W ostatnim okresie życia męża przekazywała jego antystalinowskie teksty Lwu Trockiemu, potem współpracowała z antystalinowską opozycją. Protestowała przeciwko mumifikacji zwłok Lenina i umieszczeniu ich w Mauzoleum Lenina.

Po śmierci męża stała się stronniczką Grigorija Zinowiewa i Lwa Kamieniewa.

W latach 1924 – 27 była członkiem CKK (Centralna Komisja Kontroli).

Zmarła 27 lutego 1939 w Moskwie, według niektórych źródeł otruta z polecenia Józefa Stalina.

Prace[edytuj | edytuj kod]

Główne dzieła:

  • Narodnoje obrazowanije i diemokratija (1915, wyd. pol. Praca i wychowanie 1959);
  • Wspomnienia o Leninie (1957, wyd. pol. 1958);
  • Wybór pism pedagogicznych (1951).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Diane Ducret, Kobiety dyktatorów, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2012, ISBN 978-83-240-1884-0, tłum. Maria Rostworowska
  • Miloš Mikeln, Stalin; Tytuł oryginału słoweńskiego: Staljin, življenjska pot samodrżca; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1990, ISBN 83-11-07757-6

Nadieżda Krupska w rodzinie Włodzimierza Lenina[edytuj | edytuj kod]

 
 
Dymitr (Mojsze) Blank
 
Johann Gottlieb Großschopf
 
Anna z d. Estedt
 
 
 
 
 
 
 
 
Wasilij Uljanow
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aleksander (Izrael) Blank
(1801/1804–1870)
 
 
 
 
 
Anna z d. Großschopf
(1810–1838)
 
 
 
 
Anna z d. Smirnow
 
 
 
Nikołaj Uljanow
(1770–1838)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria z d. Blank
(1835–1916)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ilja Uljanow
(1831–1886)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Dmitrij Uljanow
(1874—1943)
 
Aleksander Uljanow
(1866—1887)
 
Włodzimierz Lenin
(1870—1924)
 
Nadieżda Krupska
(1869—1939)
 
Olga Uljanowa
(1871—1891)
 
Anna Uljanowa
(1864—1935)
 
Maria Uljanowa
(1878—1937)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Olga Uljanowa
(1922–2011)