Nadjodan sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Metanadjodan sodu
Metanadjodan sodu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaIO4
Masa molowa 213,89 g/mol
Wygląd bezbarwny lub biały, bez zapachu
Identyfikacja
Numer CAS 7790-28-5
PubChem 65184[1]
Podobne związki
Inne aniony NaIO, NaIO2, NaIO3
NaClO4, NaBrO4
Inne kationy KIO4, Mg(IO4)2
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Ortonadjodan sodu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny Na5IO6
Masa molowa 338 g/mol
Podobne związki
Inne kationy K5IO6
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Nadjodan sodunieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu nadjodowego oraz sodu. Występuje w dwóch odmianach – metanadjodan: NaIO4, sól kwasu metanadjodowego, oraz ortonadjodan: Na5IO6.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Nadjodan sodu jest ciałem stałym, bezbarwnym lub barwy białej, bez zapachu. Jest rozpuszczalny w wodzie (odmiana meta: 91 g/l, 20 °C). pH jego wodnych roztworów (odmiana meta) wynosi 5,2 (50 g/l wody, 20 °C).

Ma właściwości utleniające. Podczas ogrzewania metajodanu rozkłada się on, dając jodan sodu i tlen:

2 NaIO4 → 2 NaIO3 + O2

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Nadjodany utleniają diole wicynalne (posiadające sąsiadujące grupy hydroksylowe) do aldehydów lub ketonów.

Mechanizm utleniania dioli wicynalnych nadjodanami

Nadjodan sodu używany jest do utleniania celulozy w celu otrzymania substancji biozgodnej i biodegradowalnej, używanej do wyrobu szwów chirurgicznych.

Reakcja utleniania dioli wicynalnych z wytworzeniem pochodnych aldehydowych pozwala na identyfikację cukrów poprzez znakowanie za pomocą związków markerowych np. biotyny lub znaczników fluorescencyjnych. Utlenianie nadjodanem sodu pozwala również na odróżnienie RNA (jego składnik, ryboza, zawiera sąsiadujące grupy hydroksylowe) od DNA (deoksyryboza nie zawiera sąsiadujących grup -OH).

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Substancja nie jest toksyczna dla człowieka oraz dla organizmów wodnych. Mimo to przy kontakcie z substancją należy podjąć odpowiednie środki ostrożności:

  • Przy kontakcie substancji z oczami lub skórą należy przepłukać je dużą ilością wody.
  • Po spożyciu nadjodanu sodu należy podać poszkodowanemu dużą ilość wody i spowodować wymioty. Należy również skonsultować się z lekarzem.

Przypisy