Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża
Wejście na teren monasteru z cerkwią św. Sawy Stratylatesa
Wejście na teren monasteru z cerkwią św. Sawy Stratylatesa
Państwo  Rosja
Miejscowość Petersburg
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru męski
Eparchia petersburska
Ihumen Mikołaj (Paramonow)
Obiekty sakralne
Cerkiew św. Sergiusza z Radoneża
Cerkiew św. Sawy Stratylatesa
Cerkiew św. Grzegorza Teologa
Założyciel klasztoru Warłaam (Wysocki)
Fundator Anna Iwanowna
Styl bizantyjsko-rosyjski
Materiał budowlany cegła, kamień
Data budowy 1732, rozbudowy w II poł. XVIII i w XIX w.
Data zamknięcia 1931
Data zburzenia 1964
Data reaktywacji 1993 (odbudowa trwa)
Położenie na mapie Petersburga
Mapa lokalizacyjna Petersburga
Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża
Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża
Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża
Ziemia 59°51′12″N 30°05′24″E/59,853333 30,090000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa klasztoru

Nadmorska Pustelnia Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneżaprawosławny męski klasztor w granicach Petersburga, pierwotnie w wiosce Strielno.

Monaster został założony w 1732 przez namiestnika Ławry Troicko-Siergijewskiej, archimandrytę Warłaama (Wysockiego), który otrzymał na własność od carycy Anny jej daczę przy drodze z Petersburga do Peterhofu. Na terenie tym powstała cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej i św. Sergiusza z Radoneża, budynki z celami mnichów, dom przełożonego. Już za panowania Elżbiety Piotrowny kompleks monasterski został rozbudowany o pięciokopułowy sobór Trójcy Świętej (na miejscu starszej cerkwi) i cerkiew św. Sergiusza z Radoneża (1756-1758), nowe obiekty mieszkalne i mur z basztami. W soborze znalazła się ikona św. Sergiusza z Radoneża przewieziona z Ławry Troicko-Siergijewskiej oraz ikona patronalna napisana przez Karla Briułłowa. W 1763 odbyło się uroczyste poświęcenie nowej świątyni, w którym wzięła udział caryca Katarzyna II[1]. Katarzyna II czuła się szczególnie związana z klasztorem. To w nim dowiedziała się, że jej mąż zgodził się abdykować; w kolejnych latach przekazywała wspólnocie hojne dary, a nawet wskazała Pustelnię Nadmorską jako jedno z możliwych miejsc pochówku[1].

Od 1764 monaster był samodzielną placówką (wcześniej podlegał Ławrze Troicko-Siergijewskiej), a jego przełożeni zaczęli każdorazowo otrzymywać godność archimandryty. W klasztorze przebywało wówczas 20 mnichów. Znaczący rozwój wspólnoty miał miejsce w czasie kierowania klasztorem przez archimandrytę Ignacego (Brianczaninowa) od 1834 do 1857, który wprowadził do niego surową regułę opartą na naukach starców z Pustelni Optyńskiej. Wysokim poziomem wyróżniał się chór monasterski, dla którego tworzyli wyróżniający się kompozytorzy muzyki cerkiewnej swojej epoki[1]. W 1867 w klasztorze przebywało 46 mnichów. W okresie zarządzania monasterem przez kolejnego przełożonego, archimandrytę Ignacego (Małyszewa), w dalszym ciągu prowadzona była rozbudowa klasztoru. Przebudowana została cerkiew św. Sergiusza z Radoneża, wzniesiony nowy budynek mieszkalny z cerkwią św. Sawy Stratylatesa oraz cerkiew św. Grzegorza Teologa. Sam przełożony wykonał szereg ikon na potrzeby monasterskich świątyń. W 1884 ukończono budowę cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego, przeznaczoną dla 2500 wiernych[1]. W 1916 w klasztorze żyło ok. 100 mnichów[1]. Zakonnicy prowadzili dom inwalidów, szkołę, szpital dla ubogich, przytułek z 15-20 miejscami, szkołę życia w trzeźwości, w czasie I wojny światowej także szpital. Tradycyjnie z grona mnichów wyznaczani byli kapelani dla rosyjskich jednostek marynarki[1]. Klasztor dysponował majątkiem 350 tys. rubli[2].

Monaster funkcjonował do 1919, jednak jego cerkwie pozostały jeszcze otwarte dla wiernych. Nieformalnie część braci kontynuowała życie wspólnotowe do 1931, zajmując część zabudowań - większość przekazano kolonii dziecięcej "Praca", w 1926 po raz ostatni w monasterze odbyły się postrzyżyny mnisze. Przed 1941 monaster został przekazany szkole przygotowania kadry dowódczej zmilitaryzowanej ochrony przemysłu. Po ataku Niemiec na ZSRR od września 1941 w monasterze działał niemiecki sztab[1]. Cerkwie Trójcy Świętej i Zmartwychwstania Pańskiego zostały poważnie uszkodzone na skutek ostrzału artyleryjskiego. Po wojnie część zabudowań została odrestaurowana, jednak obydwie zrujnowane cerkwie w 1962 zostały wykreślone z rejestru zabytków i zburzone. Na terenie monasteru powstała średnia szkoła milicyjna. W 1964 zniszczony został także cmentarz klasztorny, z którego przetrwały jedynie grób architekta Gornostajewa i rodzinna kaplica Cziczerinów[1].

Eparchia petersburska odzyskała zabudowania dawnego monasteru w 1993. Z powodu braku środków prace nad przywróceniem pierwotnego wyglądu klasztoru postępują powoli. Nabożeństwa odbywają się w cerkwi św. Sergiusza z Radoneża[1].

Przypisy